Listy i [inne] brewerie.

"Plus ratio quam vis".

344.Trzy w jednym. Trzeci element, czyli REMedium (#12 poniedziałków), (#bo świat jest ciekawy!) [antystresow_nick3].

[Georges de La Tour, The Penitent Magdalene, 1625-1650, Metropolitan Museum of Art, źródło zdjęcia].

[Dla Renyi].

Niech się spełnią wyśnione marzenia, a przynajmniej, to najważniejsze.

Za górami, za lasami, za siedmioma do[linkami], czyli gdzieś w sieci, bardzo, baaardzo… Blisko, albo niesamowicie daleko…eko…eko…Eeee, tam! Tfu, A może już tu? Tu? Czy tam? Czytam.Czytajcie  a znajdziecie, znaczy się, znaczy się opowieścią, wieścią…

Mogłabym tak zacząć,ale gps zgubił trasę, brak zasięgu,  [lack of coverage, czy jakoś w takt] ale napiszę tylko, że [g]lubię  sposób wykorzystania światła i geometrii w obrazach de La Toura,  a opowieść się sama potoczy, toczy,toczy, to, czy to, wysypując worki słów,ów,ów i znaczenia zmęczenia, jak okruchy chleba sypane przez Jasia i Małgosię.

Skupienie i cielesność to wybija się na pierwszy plan, w którym kierunku spogląda kobieta? Czy sięga wzrokiem ponad ramę lustra? Czy w ogóle zdaje się gdzieś sięgać, a może wybiega myślami? Kiedyś, zanim poznałam sposób czytania obrazów, i ich historię bawiłam się także w skojarzenia. Oczywiście można też (do czego wrząco zachęcam) wykorzystać czynność przyglądania się nim jako sposobność do medytacji, rellaksacji. Im dłużej pobędziemy, z treścią jako wzbudzaczem neurlonaliów własnych, tym więcej uda nam się dostrzec i – co równie ważne, wędrówka nasza będzie również soczysta. W językach pochodzenia germańskiego sen i marzenie mają znaczenie synonimiczne i stosowało się je zamiennie. Spojrzenie, to także dziwne słowo,można coś nagle zobaczyć, czyli zdać sobie z tego sprawę, uświadomić, można mieć widzenie, kontakt z ukrytą (dotąd) częścią rzeczy, która staje się oczywistością. Rzeczy[oczy]wistość jawi się w całej [oka]załości. Przeobrażenia wyobrażeń, wrzenia skojarzeń. Obraz, zapach, przeczucie, czucie. Namacalność.Rzeczywist.ość.

Nie wiem, czy Maria, przebywa w przeszłości, przyszłości, czy teraźniejszości. Jest nieprzynależna do czasu i a(tra)kcji deko_racji, chociaż w niej zagnieżdżona, a może żegluje w stronę snu, może i tego na jawie? A może tego, który śniony był przez wiele epok, który hołubiono, ale także się obawiano tak jego jak i skutków. Gdyby spojrzeć na historię literatury holistyczne lwią część zajmuję tematyka śnienia, przywidzeń, wieszczeń. Także i w baśniach. Księżniczka na ziarnku grochu nie może wygodnie zażyć relaksu jaki daje chwila pożegnania się z tym, co przynosi dzienna aktywność,a więc pomyślnie przechodzi próbę, wiele dziewczyn zapada w letarg jest to synonim czasu dorastania, zachodzących przemian, intensywnego wzrostu (przecież nawet w śnie pojmowanym jako biologiczne zjawisko przybywa nam centymetrów). Zatem (a może przed_tem, a może:wtem),  Szekspir czy Salomon? Przykłady i przekłady można mnożyć. Opowiastki dla dzieci, czy liter tura dla dorosłych. (Chociaż te pierwsze są nie tylko dla progenitury).

Sen, krążenie krwi i czasu. Który upływa,niczym woda w kranie… Zużywa zmarszczki myśli i komórki ciała. Antonio de Pereda y Dalgado jest autorem obrazu, który nazywano na różne sposoby: Sen rycerza (albo: Sen kawalera),albo też: Życie jest snem… Ale jest też Śmierć i galant (Pedra de Camprobina), można by pisać, i pisać i pisać i zużywać niezliczone ilości czasu, pikseli, a i tak podobne by było to jak czerpanie wody przetakiem, nie zanurzylibyśmy się nawet po kostki w nurcie sztuki wariantywnej czy somnambulicznej nie zmoczylibyśmy nawet babcinych skarpet. Czas i sen, zestawienie dwóch rzeczywistości, czy dwa jej odbicia, wzajemnie się przenikające?

Albert Einstein powiedział, że czas istnieje tylko dlatego, żeby wszystko nie działo się na raz. Istnienie zarówno poza jak i w czasie, nie jest paradoksem.Osoby zajmujące się fizyką twierdzą, że postrzeganie tego zjawiska jako odcinków przeszłości, teraźniejszości i przyszłości jest błędne, chociaż bywa i poręczne, bywa i mydlące, tfu, mylące. Na percepcję  i przeżywanie  zjawiska (jakim jest czas) wpływa zarówno koncentracja, emocje, poczucie przestrzeni, czy pamięć nie należy też zapominać, że zaangażowane są w ten proces różne obszary mózgu.Podobnie jak i inne kwestie, tak i on nie mają charakteru liniowego. Przykład? Proszę bardzo.

Liniowe pojmowanie muzyki zostało przypisane (sic!) tej dziedzinie dopiero gdy tworzyli tacy jak Haydn, Beethoven, czy Mozart. Miało to także ścisły związek z rozbudową teorii muzyki.  I to bywa nieoczywiste, choć zrośnięte w postrzeganiu, gdyby się temu przyjrzeć bliżej. Czas i jego pojmowanie bywa różne, zależy od epoki, i co z tym związane,  (w przypadku teorii względności) układu odniesienia. Zanurzenie w sztukę, czy to z bliska, czy z odDali. Skojarzenia są przejrzystooczywiste choć… Śmierć Prokris, już nie jest tak czytelnym przykładem. Czy czy widzimy kobietę, która ucięła sobie drzemkę? Jaki charakter ma owe władanie Tanatosa? Ułożenie ciała niektórych badaczy sztuki wskazuje na to, że nie jest to sen, kobieta się nie zbudzi, zapadła na sen wieczny, a to za sprawą morderstwa. Piero de Cosimo, jak wielu mu współczesnych, korzystał uwieczniając postaci ludzkie ze zwłok, i takowe zostały mu dostarczone, wzmacnia to (czy wpisuję się to w)  wymowę owidiuszowej opowieści, główny motyw to przecież tragiczna w skutkach historia miłosna. Co więcej możemy zobaczyć? Świadectwo czasów alchemicznych, poszukiwań kamienia filozoficznego, chociażby za sprawą pelikana. Faun inaczej zwany Luperkusem, czyli tym, który strzeże przed wilkami, nieobecny w historii literackiej a tu to nic innego jak wyraz dzikiej, nieskalanie czystej siły.  Drzewo to ruch w dwóch kierunkach: z martwych wstawania i nieśmiertelności. A czerwień płaszcza podkreślona także przez umieszczenie na obrazie psa, to odniesienie do Hermesa który był uosobieniem niezmąconej mądrości. To on włada materią, i to on może kreować jej przemiany (o czym świadczy  zarówno umieszczenie na płótnie ptaków i ich wielkość, perspektywa, to nic innego jak metafora lotnej materii). Ruch, wszechobecny ruch, chociaż prawie wszystkie postaci są statyczne. Ruch na i pod powierzchnią widzialności.Zdrapywanie znaczeń, odkrywanie i zakrywanie. Odczytywanie.  Podążanie śladem opowieści.

Również roślinność wydaje się być przerysowana, niejako doklejona, przyczepiona do rzeczy oczywistości, do rzeczywistości. Do  szkieletu ości nieuchronnych skutków. Gdy patrzę na ten obraz to widzę drogę, która wiedzie nie w przód, ani w tył, ale w głąb,a zarówno postaci fauna jak i psa, biorą rzeczywistość w nawias. Zwierzęta na drugim planie ukazują ruch, przemiany, materii. Głębię.

[Śmierć Prokris, Piero di Cosimo, olej na płótnie, National Gallery, źródło zdjęcia].

Zbieżność, czy synergia? Pierwsze z brzegu pytanie: Czy obrazy mogą być akustyczne? W jakiej mierze następuje przenikanie sztuk? I czy ma to coś wspólnego z oczytaniem osoby, która patrzy? I widzi, patrzy i dostrzega. I przeżywa. Czy charakter prywatnego dialogu z muzyką zmieni wiedza jaką posiadam o tym, czego dokonał Hermann von Helmholtz?  Badacz ucha wewnętrznego, a dokładnie uwagę skupił na błonie podstawnej. Dostrzegł, że ta złożona jest z ponad dwóch tysięcy różnej długości włókien, rozłożonych w taki sposób   że przypominają ułożenie strun w fortepianie, włókna te  są elastyczne. A ich zakończenia reagują na dźwięki niejako zbierając je otoczenia i doprowadzając do mózgu. I reagują tak jakbyśmy w uchu nosili harfę. Stąd działanie ucha często było metaforycznie tak właśnie przestawiane. To czego badacz nie dostrzegł to rola płynu, który wypełnia ucho wewnętrzne. To on transmituje drgania błony bębenkowej,oczywiście wiemy o roli jaką o d g r y w a j ą  (sic!) kosteczki (ossicula auditora) znajdujących się w uchu środkowym: młoteczek (malleus), kowadełko (incus) i strzemiączko (stapes).  Wkładają nam do głowy już w szkole, że to najmniejsze kości w ludzkim organizmie, ale nie często mówi się o tym, że  To także jedyne kości, które nie zmieniają swojego rozmiaru przez całe życie człowieka, dlatego, że w momencie gdy przychodzimy na świat są już ostatecznie ukształtowane. W okresie płodowym tworzą się poza „obrębem czaszki” (a dokładnie są ukształtowane z łuków skrzelowych). Skojarzenie z rybami jest tu jak najbardziej na miejscu, z tą różnicą, że u nich kostki podtrzymują skrzela, a u nas wędrują ku środkowi głowy, aby ostatecznie stać się częścią aparatu słuchowego ( złożonego z ucha zewnętrznego, ucha środkowego oraz ucha wewnętrznego). Powróćmy do tematu, przewodniego, chciało by się rzec (albo napisać, w tych okolicznościach przyrody) motywu.

O harmonii, wszelakiej, tej dotyczącej ciała, złotej proporcji, matematyki i dźwięku wspominał już Pitagoras. Skojarzenia, których doznał Helmholtz z fortepianem, pewnie dlatego podszepnął mu mózg, że gdy jako żak wyjeżdżał był by podjąć studia lekarskie,wziął ze sobą ten właśnie instrument, i pomimo obowiązków jakie wiązały się ze studiowaniem, grywał na nim  przynajmniej godzinę dziennie. Zauważył, że każdemu tonowi towarzyszą dźwięki wyższe (zwane harmonicznymi albo inaczej alikwotami).  To nie jest tak, że struna drga jednostajnym dźwiękiem, można powiedzieć (upraszczając kwestię) że mamy dźwięk podstawowy, on służy do określenia wysokości, i równocześnie możemy rozpoznać, dźwięki towarzyszące które nasączają wysokość dźwięku barwą. Przyjrzał, a może bardziej trafne określeniem było by przysłuchał się wszystkim alikwotom w które wyprodukowali ludzie grywający w orkiestrze. Sztuka i nauka splatają się niczym nerwy wzrokowe w organizmie człowieka. Warstwy. I wieczny ruch. Prospero w szekspirowskiej Burzy wypowiada kwestię Życie to chwila jawy między dwoma snami, tak więc i tu kolejna warstwa. Sen. Spójrz proszę, czy i Maria Magdalena nie śni? Czy to nie jest punkt, od którego zaczęliśmy opowieść wieść? Wejść do tego świat(ł)a…

[Noc. Grzegorz Turnau, Zbigniew Preisner, Głosy, źródło nagrania].

Czy wiesz, że nieprzerwany sen sławetne osiem godzin spoczywania w łóżku, to wynalazek bardzo świeży? Onegdaj sypiano inaczej, a wiązało się to z tym, że nie mieliśmy do dyspozycji sztucznego światła (Psyt, iskierka zgasła). I nie chodzi tylko o to, że chodzono spać z kurami, czy innymi owcami, ale o to, że zażywano snu na raty. W nocy urządzano np uczty, albo spotkania recytatorskie. Czy wiesz, co to jest podkurek, albo doświtek? To nic innego jak rodzaj posiłku nazwa określa porę spożywania (przed pierwszym pianiem koguta). Pierwsza transza snu trwała około trzech godzin, potem biesiadowano,albo modlono się, albo zacieśniano relacje (i tu mam na myśli wszelkiego rodzaju, od prowadzonych biesiad, po spółkowanie i płodzenie potomstwa, bardzo często w podręcznikach medycznych pisanych w  XVII wieku zalecana była ta pora płodzenia) przez około dwie godziny, by następnie znów pożegnać się z jawą, aż do świtu. Tyle, że tu nie chodzi o korzystanie, bądź nie prywatnie z wynalazku elektryczności. Jedna kwestia to stosowanie różnego natężenia i różnej barwy sztucznego światła, a druga, to oświetlenie miast. Przeszkadza ono nie tylko entuzjastkom i entuzjastom astronomii.  Bywało tak przed rewolucją przemysłową, a więc rozpatrując historię ludzkości jako continuum bardzo niedawno spano na raty.Tak jak ładowanie baterii w urządzeniach elektronicznych.

Oczywiście, jak to bywa z innymi przykładami czynności tak i w tym przypadku wraz z nią dostajemy cały pakiet wierzeń i przesądów i praktyk. Na Wawelu można zobaczyć (ale już nie dotknąć, jak to w muzeum bywa) bardzo maleńkie łóżka królów. Dlaczego, bynajmniej nie z racji braku funduszy, albo puszczenia z dymem zamku (co zdarzyło się Zygmuntowi Wazie) A dlatego, że władcy sypiali na siedząco. Tak, na siedząco (a Masajki Masajowie na stojąco). Ci pierwsi bali się bowiem, że gdy oni są we władaniu Tanatosa, rychło umrą. To przekonanie było bardzo powszechne: sen jako brat śmierci, nawet medycy tak ujmowali seans, sens rzeczy. Nie jest to dziwne, dlatego, że zachowanie pacjentki/ pacjenta w czasie snu naprawdę niewiele wnosi. To co najważniejsze ukryte jest dla oczu.

W 1869 roku została opublikowana książka  Cooke‚a pt: Siedem sióstr snu, autor przedstawia tam wyniki ówczesnych badań nad siedmioma głównymi narkotykami świata. (a były nimi, zależnie od regionu geograficznego,: tytoń, opium, konopie indyjskie, orzechy betelu, koka, bieluń,  i… Muchomor czerwony, nie pisał o alkoholu. Autorka tego blogu, jest przeciwna używkom (!) Bardzo często przywoływane są takie postaci jak Witkacy, czy Carroll jego Alicja w krainie Ciar_uff, czarów. Sen i widzenia, mary, czary, przywidzenia i powidoki to szeroki nurt literatury. Przez delikatność nie wspomnę o romantyzmie czy młodej polsce. W tym czasie jesteśmy sami ze sobą, do tego bez broni. Zwierzęta często śpią z przerwami (często te z nich, które są zagrożone ze strony drapieżników).

Teraz gdy dysponujemy techniką, owe znaki snu, jeśli występują, stały się dla nas czytelne, bardziej cielesne, namacalne, przejrzyste, niezaprzeczalne, oczywiste. Prawdziwą rewolucję w dziedzinie badań nad snem to cenzura jaką stanowi wynalezienie encefalografu (z języka greckiego enképhalos – mózg, gráphō – piszę) a więc i  metody,której użycie pozwala na zbadanie i/lub zdiagnozowanie bioelektrycznych czynności mózgu. Dlatego też odkryliśmy, że sen ze swej natury  jest zjawiskiem niejednorodnym, ale też jest  bardziej  skomplikowanym, niż to się wydawało na pierwszy rzut oka (sic!). Jednocześnie do dziś nie wiadomo, dlaczego tak naprawdę śnimy, jest wiele hipotez, wiele szkiców, ale żadnej wiążącej i ostatecznej odpowiedzi. Jedną z najbardziej popularnych jest to, że jako ludzie potrzebujemy czasu w którym następuje  konsolidacja nabytych umiejętności, tych, które opanowanie ćwiczyliśmy/ ćwiczyłyśmy poprzedniego dnia (dlatego tak ważne jest wysypianie się podczas sesji egzaminacyjnej na studiach), czy tworzenie wspomnień. Taki zapis na twardy dysk. Także jest jakieś czucie i wiara w uczeniu się przez sen, ale nie w takim kształcie jak to się propagowało (podkładanie książek pod poduszkę) albo/i używanie programów i taśm z nagraniami słówek w języku (tak samo jeszcze) obcym.

Cykl naszego funkcjonowania wyznacza zegar biologiczny,niektóre osoby zajmujące się nauką i badaniami nad snem twierdzą, że dysponujemy więcej niż jednym takim zegarem. Niezależnie od tego, którą z perspektyw przyjmiemy możemy być pewne i pewni, że zegar(y) połączony/e są z centralnym układem nerwowym, z mózgiem. W ten sposób następują regulacja procesów biologicznych a także układów wewnętrznych związanych z gospodarką hormonalną organizmu, temperaturą ciała, koncentracją, nastrojem, czy przemianą materii. Co więcej, nasz cykl snu i czuwania pokrywa się z ruchem ziemi. Inaczej przebiega u dzieci, u nastolatków (nie dziwne, że często spóźniają się na lekcje) i osób dorosłych,czy seniorów.

Na jego jakość wpływają czynniki zewnętrzne takie jak (nie)obecność światła naturalnego, nawyki wytworzone i wdrożone w cyklu życia. Nawyki, czyli czynności wykonywane rutynowo, które jednak pozostają pod naszą kontrolą. Zalecenia, odnoszące się do higieny snu mogą wydawać się proste, ale ich wdrożenie już takie nie jest.

Chociaż każda osoba ma określony chronotyp i wedle niego działa (jesteśmy skowronkami, sowami, albo posiadamy zestawienie ze sobą dwóch typów, czyli typ mieszany) to możemy zaobserwować, że najwyższe ciśnienie krwi mamy w okolicach godziny osiemnastej trzydzieści (nie wspominam o sytuacjach gdy to szef/owa, zwierzchniczka, zwierzchnik, lub inny osobnik homo sapiens przyczyni się do podwyższenia tegoż) najlepszą koordynację ruchową można zaobserwować około godziny czternastej. Mówimy tu o osobach dorosłych, i oczywiście godziny te mają charakter punktów orientacyjnych. Najlepiej jest więc pobyć przy sobie i poznać swój organizm. Niemniej,występują prawidłowości,i obserwując swój sposób funkcjonowania można zauważyć, że około godziny szóstej po południu do wpół do siódmej mamy najwyższe ciśnienie krwi, a o wpół do czwartej nad ranem mamy najniższą temperaturę ciała (nie dziwi ten fakt, gdyż najefektywniejszy sen mamy od drugiej w nocy, do właśnie, trzeciej). od szóstej trzydzieści ciśnienie krwi wzrasta, około ósmej organizm zaczyna produkować melatoninę około czternastej mamy najlepszą koordynację a o piętnastej trzydzieści najlepszy czas reakcji. Można odnaleźć prawidłowości, ale i tak należy słuchać siebie. Swojego chronotypu.

Tak naprawdę nie robimy się nagle senni nagle, potrzeba, chociażby zażycia drzemki narasta wraz z upływającym czasem, chociaż tak, możemy dostać nagły zastrzyk energii. I tak osoby, które mają nie normowany czas pracy, albo pracują na zmiany, mogą potwierdzić, że tak jak nie da się wyspać na zapas (raz niewyspana noc przepada), tak nie da się jej także odespać, trudno jest dlatego, że wtedy działamy w sprzeczności ze swoim zegarem biologicznym. Jeśli pracujemy rano i kładziemy się spać nocą możemy zaobserwować tworzenie się „okna snu” nocą najbardziej efektywny czas to między drugą a trzecią, tak jak pisałam, ale jest także drugie okno, jeśli odczuwasz senność wczesnym popołudniem (jeśli jesteś skowronkiem) albo nieco później (jeśli jesteś sową).

Kiedyś spędzano czas inaczej, zażywano więcej ruchu (albo po prostu, wskutek pracy, i /lub braku praw pracowniczych) było się do tego zmuszoną/zmuszonym, nie było technologii, nie było także produkowanego niebieskiego światła. Nie chodzi o to, że jest ono złe, chodzi o to, że zaburza ono naturalny rytm naszego organizmu, powoduje, że jesteśmy spięci/spięte, nasza uwaga ciągle w gotowości, jeśli śpimy to jest to sen śmieciowy. Tak jakbyśmy ciągle napychali swoje żołądki „jedzeniem” z fast foodu. Do tego jesteśmy tak z urządzeniami wszelakiej maści zrośnięci, że (chociażby) spacerując mamy telefon/tablet/komputer przy sobie, mało tego słuchawki na uszach, a przynajmniej zawsze gdzieś w pobliżu. Jeśli nauczymy się wychodzić bez urządzeń, wstawać przy analogowym (sic!) budziku, a nie WszystkomającymNiekoniecznieSmartAleFonie to jakość naszego życia wzrośnie. Jeśli korzystasz z urządzeń elektronicznych wieczorem, nie idź od razu spać, można to zrobić przed toaletą wieczorną, tak żeby nie pobudzać się do spirali myśli.

Chcąc zainwestować w swój sen, pomyśl o nim jako o następujących po sobie cyklach dziewięćdziesięciominutowych. (Taki jeden składa się z czterech do pięciu faz) jeśli musisz wstać wcześniej, to wstań dziewięćdziesiąt minut wcześniej, wtedy będzie to mniej uciążliwe. Mózg człowieka lubi rutynę. Pamiętasz gdzie ostatnio  położyłaś/ położyłeś klucze? Jak wychodzisz z domu to ubierasz najpierw prawy, czy lewy but? Zastanawiasz się, bo przecież robisz to odruchowo, a no właśnie tak samo z rytmami snu i przebudzenia, warto nauczyć się wyliczyć ile potrzebujemy cykli snu, by czuć się wyspanymi, i odmierzać czas właśnie cyklami, a nie godzinami przespanymi. Do tego zacząć przywiązywać wagę do tego jakie rytuały towarzyszą nam przed snem i po spaniu w ciągu magicznych dziewięćdziesięciu minut, tak to wymaga samoobserwacji i zaangażowania, możemy się o sobie wiele dowiedzieć. Jeśli jestem sową i nie lubię ani robić śniadań, ani nie odczuwam od razu głodu, jem coś co nie angażuje mnie na długi czas, wrzucam do blendera dwa banany, miętę, i mleko i popijam sobie koktajl, dopiero drugie śniadanie, gdy organizm się rozbudzi jest bardziej treściwe. Jeśli zauważam, że mam problem z zasypianiem, rezygnuję z angażujących emocje filmów i ciężkich rozmów (oczywiście, są wyjątki)  i kawy (wiem, wiem co pisałam o kawie nadal ją bardzo lubię- choć kofeina zostaje w organizmie sześć godzin po wypiciu filiżanki, a zaczyna działać pobudzająco dopiero po dwudziestu minutach od wypicia). Faza nRem snu, to ta w której organizm regeneruje zarówno tkanki jak i psychicznie odbudowuje, faza Rem dodatnio wpływa na kreatywność, ale nie zapominajmy, że sen jest z natury polifazowy i potrzebujemy przechodzenia od faz płytkiego snu, głębokiego i do wybudzenia, to jest system naczyń połączonych. Gdy noc trwa nasze cykle też zmieniają charakter coraz krótsze są te, w których doświadczamy płytkiego snu, coraz dłuższe w fazie REM.

[Kołysanka o niedoli, Wiedźmin 3 Dziki Gon, źródło nagrania].

Co pomaga zasnąć (czyli oczywiste oczywistości na senne przypadłości):

Sen to nie wyabstrahowana przestrzeń i czas w rzeczywistości, to nie jest poświęcenie jednej trzeciej naszego życia na nieproduktywne działania.   Co pomaga zasnąć i dobrze wstać:

  • poznanie swojego chronotypu, i działanie w zgodzie z nim, nawet jeśli częściowo dostosujesz się to będzie to i tak dużo. Wiedząc, że jesteś sową możesz np w pracy przysunąć biurko bliżej naturalnego źródła światła, jeśli masz wybór za rzeczy bardziej wymagające nie brać się natychmiast po przyjściu, przygotować śniadania wcześniej. Jeśli jesteś skowronkiem odwrotnie, kwestie skomplikowane brać na warsztat jak najwcześniej. Umówić się z osobą, z którą jesteś w związku, że wolisz przygotowywać poranne posiłki, zamiast kolacji.
  • zadbaj o stałą godzinę pobudki, z zasadą pięciu (lub czterech- to zależy od preferencji) przespanych cykli snu
  • zadbaj o to, by łóżko kojarzyło się z dwoma rodzajami aktywności (obie zaczynają się na literę es :))  Łóżko także nie jest tak starym wynalazkiem jak się wydawać mogło, na początku spano, albo na podłodze, albo na ławach, które służyły także do (niewygodnego siedzenia) przy stole podczas posiłków, luksusem było posiadanie stodoły, ale Ad rem! Nie czytaj (chociaż z lekturą przed spaniem to sprawa sporna), nie roztrząsaj dnia następnego. Jeśli mieszkasz w kawalerce i nie możesz wydzielić innej przestrzeni do spania, a na przykład lubisz czytać przed snem, to po tym jak już skończysz obcować z tekstem, zgaś światło, wyjdź na chwilę np umyć zęby, do pomieszczenia łagodnie oświetlonego i wejdź znów do ciemnego pokoju, mózg odbywa podróż ze światła do ciemności, naturalny kierunek ku zapadnięciu w sen.
  • naucz się relaksować, medytować, wyciszać, zaproponuj sobie rytuał wyciszania (a może zaproponuj swój sposób?) możesz się rozciągać, ale z ćwiczeniami ostrożnie one pobudzają do działania, dlatego lepiej je wykonywać po przebudzeniu. Ważne jest pierwsze dziewięćdziesiąt minut po pobudce i dziewięćdziesiąt minut przed zaśnięciem.
  • ostatnią kawę pij do godziny siedemnastej jeśli ją w ogóle pijasz, jeśli cierpisz na bezsenność, zrezygnuj z tego napoju.
  • nie odsypiaj w weekendy, ani nie śpij dłużej to tylko rozstraja organizm,oczywiście można zafundować sobie piżamowy dzień, ale to co innego niż spanie do trzynastej. Można wstać o stałej porze, a potem znów powrócić do łóżka. Brzmi to być może kuriozalnie, ale pozwala uniknąć roztrojenia organizmu.
  • stosuj w ciągu dnia przerwę od technologii,choćby miało być to tylko pięć minut (potem stosownie wydłużaj ten czas). Ta już tak wrosła w nasze życie, że nawet jej nie zauważamy. Jeśli biegamy, dysponujemy elektroniką, która mierzy i podpowiada, mamy wszystko smart, ale coraz to mniej w życiu art, mniej sztuki życia, więcej sztuki przetrwania (a może tylko/ aż[?]trwania?);
  • jeśli korzystasz z drzemek to idealnym czasem będzie pół godziny, albo półtorej (chyba, że sypiasz nieregularnie to wtedy zrezygnuj z nich). Pamiętaj, że kofeina zawarta w kawie zaczyna działać dwadzieścia, albo nawet trzydzieści minut po tym jak jak ją się uraczymy;
  • dbaj o ciszę, stosuj dietę bogatą w przetwory mleczne, jedz w sposób regularny, lekkostrawne posiłki wieczorem, nie kładź się głodn-a/y ani z uczuciem przejedzenia
  • miej optymalną do spania temperaturę w pomieszczeniu do dwudziestu jeden stopni, w którym się kładziesz (może pomóc letni prysznic tuż przed snem), i przewietrzone pomieszczenie (uwaga na komary w okresie letnim, podczas okresowych upałów nie otwieraj okna popołudniu, tylko rano i wieczorem);
  • pracuj z ciałem, przede wszystkim go słuchaj, gdzie gromadzą się napięcia (gwarantuje Ci, że one się zbierają) ?
  • jedź śniadania, i pij wodę (mogą być też koktajle, zupy, czy inne mięty z cytryną) małymi łyczkami;
  • mózg lubi nawyki, zgodnie z cyklem dziewięćdziesięciominutowym snu określ swój czas pobudki, i trzymaj się tego, nawet w dni wolne od pracy;
  • Korzystaj z „analogowego” budzika, naucz się wstawać zaraz po tym jak zadzwoni. Nie korzystaj z zegarka wbudowanego w telefon, najlepiej gasić go na noc, jeśli nie korzystać z godzin ciszy, to włączyć wibrację i wynieść do innego pomieszczenia.
  • miej dobry materac, wietrz pościel i regularnie ją pierz;
  • jeśli nie potrafisz usnąć w przeciągu dwudziestu minut, wstań i zajmij się czymś, nie leż próbując usilnie zasnąć;

Wprowadzenie małych zmian, może znacząco wpłynąć na komfort snu, nie, nie na komfort życia, przecież sen jest także jego częścią, istotną. Tak np spisywanie „kwestii do załatwienia” i (oddzielnie) planowanie dnia następnego. Traktowanie tych dwóch kwestii rozdzielnie może wprowadzić ład i ujarzmić myśli, tak by nie kłaść się z dniem następnym do łóżka.

Tak naprawdę, choć rozczepiliśmy atom, byliśmy na księżycu, i odkryliśmy nie jedną Amerykę to nie wiemy dlaczego sen jest nam potrzebny. Jest niewiele kwestii które nas łączą nie tylko jako ludzi, śpią już organizmy bezkręgowe, to jak śpi to zależy jakiego rodzaju ma fotoperiod nocny, czy dzienny (tak jak np człowiek). Ciekawym przykładem jest przykładem ssaków morskich [sen delfinów używają do tego połowy mózgu, czy foki uchatki, które mogą spać dwadzieścia godzin na dobę].

Chociaż różnica między zapotrzebowaniem na sen się różni, autor teorii względności jeśli nie przespał dwunastu, no, jedenastu godzin czuł się źle, Napoleonowi, wystarczyło tylko kilka godzin. Fazowa aktywność spoczynkowa mózgu, to określenie czasu snu, można go podzielić na dwie fazy nonREM (regeneracja biologiczna, zasypianie, czas między snem, a czuwaniem, sen płytki) i stadium REM (jest to bardzo aktywny rodzaj snu, w którym aktywność mózgu można zmierzyć zużyciem tlenu i glukozy, i uwaga, jest ono momentami większe niż gdy jesteśmy na jawie zniesienie napięcia mięśniowego,pojawienie się marzeń sennych, następuje szybki ruch gałek ocznych, tutaj przeżywamy swoje doświadczenia, marzenia, pragnienia i lęki na poziomie neurobiologicznym bardzo mało wiemy o śnie wiemy, że następuje konsolidacja śladów pamięciowych).

Ze względu na udział fal wolnych sen podzielono na cztery podstawowe stadia. Pierwsze trzy wchodzą w skład fazy NREM, natomiast czwarta to faza REM (sen atawistyczny po przodkach):

  1. stadium pierwsze, w którym świadomość bodźców docierających ze środowiska stopniowo maleje, w zapisie EEG pojawiają się wolne ruchy gałek ocznych, znikają fale alfa, a dominują te o częstości 2–7 Hz o amplitudzie nie wyższej niż 75 μV
  2. stadium drugie, można rozpoznać po tym, że bodźce zostają bez odpowiedzi, można też zaobserwować występowanie  wrzecion snu  (czasami nazywane są falami sigma) i zespołów K;
  3. stadium trzecie, podczas badania polisomnograficznego, takim badaniem jest np EEG w od 20–50% czasu zajmują fale o częstości 2 Hz lub wolniejsze o amplitudzie nie mniejszej niż 75 μV;
  4. stadium czwarte, pięćdziesiąt procent jego treści to fale wolnych o amplitudzie powyżej 75 μV.

 

Nie da się wyspać na zapas. Po deprywacji snu (wymuszonej bezsenności) więcej jest stadium trzeciego i czwartego, sen nie jest dłuższy, ale jest inny (proporcje faz i ich kolejność). Sen to jestem nadal ja, ale w innym stanie. Nie mogę się za kogoś wyspać. Relaksuj mózg przed snem. Zrób swoisty masaż neuronnaliów.

Zadanie dla osób chętnych:

  1. Co dostrzegasz na obrazie de la Toura? Opisz, zobacz.
  2. Przyjrzyj się swojej higienie snu, co możesz zmienić? Wprowadź jedną zmianę, ale zrób to dzisiaj.

I tu zbiegły się wszystkie nitki naszej opowieści, uprzedzałam, że będzie długo

Smacznego, treściwego snu, życzę.

Advertisements

5 comments on “344.Trzy w jednym. Trzeci element, czyli REMedium (#12 poniedziałków), (#bo świat jest ciekawy!) [antystresow_nick3].

  1. Pożeracz
    25 maja 2017

    Jest długo, długo i ciekawie. Na początek zapytam – czy czytałaś może „24/7. Późny kapitalizm i koniec snu” Jonathana Crary’ego? Tematycznie bardzo blisko tego wpisu, ale bardziej w stronę współczesno-społeczną.

    Ja mam to szczęście, że mam organizm, który dobrze sam reguluje sobie potrzebę snu, a do tego nie mam najmniejszych problemów z zasypianiem. Jedynie zdecydowanie za wysoka temperatura w pomieszczeniu przeszkadzać może. Śpię czasem za krótko, gdyż miewam zlecenia, które wykonują porą nocną, ale mogę je sobie ograniczać, a jako bufor działa zasypianie w trakcie usypiania – gdy zmęczenie jest wysokie, to po prostu przesypiam dwie-trzy godziny, gdy kładę się z synem.

    • 5000lib
      25 maja 2017

      Dziękuję. Nie, nie czytałam, chociaż kojarzę tytuł. Polecasz? Postrzeganie snu i jego realizacja na przestrzeni wieków jest bardzo ciekawa, ale niewidoczna na pierwszy rzut oka. 🙂

  2. renya
    26 maja 2017

    Bardzo dziękuję za ten prezent! Jak zwykle ciekawy i pouczający artykuł, pełen cennych treści:-). Teraz żałuję, że nie przeczytałam jednak wieczorem, bo ma taki relaksacyjny rytm i treść, że czytany w łóżku, przed snem na pewno byłby bardziej na temat, niż w samym środku pełnego i jasnego dnia;-)
    Na obrazy patrzę zazwyczaj pod kątem fotograficznym, zwracam uwagę jak układa się światło, czasami próbuję w podobny sposób zrobić zdjęcie…
    I mnie faktycznie bardzo pomaga uporządkowany (higieniczny) tryb życia i na szczęście mogę sobie na to pozwolić, bo praca mi w tym nie przeszkadza. Jestem migrenowcem i to bardzo skuteczny środek zapobiegawczy:-)
    Jeszcze raz wielkie dzięki!

    • 5000lib
      26 maja 2017

      Proszę bardzo. Polecam się, niech się spełnią te wymarzone sny. 🙂
      Na obrazy patrzysz pod kątem kompozycji? Czy treści?
      Mózg lubi nawyki, korci mnie żeby o tym napisać.
      Co do migren i spania, jaki masz materac? Wysoko śpisz? A może mało wody pijesz, może to przyniesie chociaż złagodzenie? Nie wiem, tak pytam.

      • renya
        29 maja 2017

        W ciągu lat przeciwko migrenom zastosowałam chyba wszystkie środki i zalecenia, zarówno te tradycyjne jak i zupełnie niestandardowe. Skuteczna jest profilaktyka, czyli unikanie wszystkiego, co migrenę może wywołać, a na sam ból… tylko sumatryptan. I jakoś funkcjonuję. Liczę też, że minie z wiekiem;-)
        A w obrazach obserwuję światło, treść i kompozycja są dla mnie drugorzędne. Na tym, który pokazujesz (Georges de La Tour, The Penitent Magdalene) światło jest niesamowite, odbity w lusterku płomień świecy wyciąga z mroku postać… Na zajęciach z fotografii mieliśmy takie zadanie, żeby zrobić zdjęcie naśladujące jakiś obraz. Wybrałam wtedy autoportret van Gogha i Fridę, a teraz myślę sobie, że ciekawym wyzwaniem było by zrobienie pastiszu tego właśnie obrazu:-)

Zapraszam do dyskusji :):

Wprowadź swoje dane lub kliknij jedną z tych ikon, aby się zalogować:

Logo WordPress.com

Komentujesz korzystając z konta WordPress.com. Log Out / Zmień )

Zdjęcie z Twittera

Komentujesz korzystając z konta Twitter. Log Out / Zmień )

Facebook photo

Komentujesz korzystając z konta Facebook. Log Out / Zmień )

Google+ photo

Komentujesz korzystając z konta Google+. Log Out / Zmień )

Connecting to %s

Tagi

"At home" 2013 "Lewa ręka ciemności" "Miasto złudzeń" "Planeta wygnania" "Wydziedziczeni" oraz "Słowo las znaczy świat" #...Bo Świat jest ciekawy! #...I wiesz[cz] #...I wiesz[cz] co jest grane. Absu[ra]da(va)lium #12 poniedziałków #a ja lubię poniedziałki! #Dwanaście poniedziałków #InspirAkcja #iskierki #Jeden krok #Selekcja 52/20/15 #Szczelin w szczegółach ciąg dalszy #szczelin w szczegółach dalszy ciag #XII poniedziałków .[Saturday Pianist jazz]I Hiromi Uehara I Move 1 Movement 1: Poetry Of Wheels (George Gruntz) 3:05; 2 Movement 2: Poetry Of Lights (George Gruntz) 3:54; 3 Movement 3: Poetry Of Links (George Gruntz) 5:28; - 4 ILL Used ILLusions (George Gruntz) 5:1 01. Austin (Wasilewski) - 7:07 02. Sudovian Dance (Wasilewski) - 6:28 03. Spark of Life (Wasilewski) - 6:34 04. Do rycerzy 01. Requiem for Willy Loman 3:58; 02. Eternity Theme 1:58; 03. Closed Roads 5:36; 04. Waiting 2:07; 05. Voyage 2:10; 06. Invocation 2:26; 07. Tango of Love 1:41; 08. Tom’s Theme 1:35; 09. Laura’s 7 widoków w drodze do Krakowa 7 widoków w drodze do Krakowa Grzegorz Turnau 9 Dead Alive 10 Easy Pieces for Piano 30 na 30 1997 2009 2012 2015 A Aagfe van der Voegh ach ach, kobiety i o kobietach Achille Adrien Proust ACT Adama Bremensis Adam Bałdych Adam Ferency Adam Golec Adam Hurst Adam Jerzy Czartoryski Adam Nowak Adam Pasternakiewicz Adam Pendelton Adam Strug Adam Włodek Adam Zagajewski Adam Zagajewski Obrona żarliwości Adele Bloch-Bauer I Adolf Sax adrygał Agata Kulesza Agata Młynarska Agata Tuszyńska Aga Zaryan Aga Zaryan śpiew Agnieszka Chrzanowska Agnieszka Osiecka Agnieszka Sylwanowicz Agora SA Aiora Akademia Nauk Akurat Alan Dawson Alan Pasqua Albert Camus Albert Camusa i Franza Kafki. Albert Einstein Alberto Giacometti albo Kobieta przy oknie Albrecht Dürer album: ‎The Musical Voyages Of Marco Polo albumy albumy recenzje alef Spinoza Aleksander Lesman Aleksander Macedoński Aleksandr Moczulski ales from Earthsea Alexandera Lonquicha Alexander Scriabine Alexandre Desplat Alexandre Seon Alexey Kruglov Alex Rovira Celma & Fernando Trias de Bes Alfa Alfabet Alfred Lion Alfred Nobel Alfred Szklarski Alice Sara Ott Alicja po drugiej stronie lustra Alicja w Krainie Czarów Alicję Gawlikowską ---Świerczyńską Alma Mahler A long Story 2007 alpinizm altówka Alvernia Studios Amon. Mój dziadek by mnie zastrzelił. recenzja Amon Göth Anaksymanes Anat Fort Anatole Francis anatomia Anawa Anda Rottenberg Andersen Andre Debierne Andriej Skhurhan Bożena Zawiślak-Dolny Andrzej Andre Krzywicki Andrzej Bachleda Andrzej Ferenc Andrzej Jagodziński Andrzej Jakimowski Andrzej Jakubowicz Andrzej Krzywicki Andrzej Panufnik Andrzej Sapkowski Andrzej Sikorowski Andrzej Trzaskowski Andrzej Wajda Andrzej Zaucha i Anawa André Tempel Andy McSmith Andy Sheppard Angela Davis Anglia animacja Animisiewasz Startt anim_akcja przeciw sterotypom Anja Lechner - Her First Dance (2008) Anja Lechner wiolączela Anna Austiaczka Anna Bikont Anna Chęćka -Gotkowicz Anna Maria Jopek Anna Maria Jopek - śpiew Anna Maria Jopek Licho Anna Maria Jopek ustami Annaputna Anna Rusowicz Anna Saraniecka Anna Seniuk Anna Treter Anna Wojtowicz Annette Paul Anouar Brahem Anthony de Mello Anthony Jackson Anthony Jackson - Bas Anthony Wilson Antoine’ de Saint-Exupéry Anton Dworak Antoni Buchner Antoni Dvořák Antonio de Pereda y Salgado Antoni Witt Antoni Łukasz Podkowiński Antonín Dvořák Antoon van Dyck antyk antysteresownik Anyone With a Heart recenzja Apelles apetyt na życie Apollo obdziera Marsjasza ze skóry Apple Apus apus Aris Kindta Arkady Shilkloper Arlene Blum Armet de Lisle Arseny Tarasewicz- Nikolajev Arthura Millera Artur Hajzer Artur Szczęsny Artur Żmijewski Artysta: Adam Hurst Tytuł albumu: Obscura Czas realizacji Marzec 2012 roku Wytwórnia: Ash Records Arvo Pärt Arystoteles astma astma znane osoby chore na astmę Astrid Lindgen Astrid Lindgren Asurbanipala ateizm Ateny A time for everything audiobok audiobook audiobook Swietłana Aleksiejewicz Auguścik Austin (Wasilewski) - 7:07; Sudovian Dance (Wasilewski) - 6:28; Spark of Life (Wasilewski) - 6:34; Do rycerzy autobiografia autyzm A w Krakowie na Brackiej B Bach bajka bajka o życiu Bajor Ballada o filiżance Ballady i romanse ballata Bandwagon Barbara Baczyńska Baritone Vocals – Gordon Jones Countertenor Vocals – David Gould Baron de Saint-Julien Bartosz Chajdecki Bogowie Basia Trzetrzelewska bas Phil Donkin Bass Bass – Jimmy Haslip Bazylea baśnie Beatrice d'Este Beethoven Bema Pamięci żałobny rapsod Bernard Machiavelli Bernard Sève beznadzieja. Biblioteka Akustyczna bieda bieda jako towar Big Cyc Bill Gates Billie Holliday Billy Holiday Billy Joel Bily Joel 1973 biografia Biografia Wisławy Szymborskiej Birds Requiem b jak breweria Bliss blog blogostan Blogotony recenzja blogowanie Blue Note Blue Ribbon blues Bobby McFerrin Bob Dylan Bob Franceschini Bob Mintzer Bodø Domkor Boecjusz Bogdan Łazuka Bogiem a prawdą Bogusław Mec Bogusław Wołoszański Kafka Bolesław Leśmian Bolesław Prus Bona Bona Sforza Bona sprowadziła włoszczyznę do Polski? to mit Bonifacy IV Bosch Botticellego Boy Breweria Brewerie Bronisław Kaper Bronisław Maj Bronisław Maj Horacy (przekład Zygmunt Kubiak): Maciej Sarbiniewski (przekład Julian Ejsmond); Grzegorz Turnau (słowa: Grodzisko- Czym jest sen?- aranżacje Bronisław Malinowski Bronisław Pawlik Brunona Schulza Brzechwa Bugge Wesseltoft Bunksy bunt Buzu Squat by pamiętać być dobrym nauczycielem być dobrą nauczycielką Być jak Ron Clark Był sobie król ból Bębny – William Kennedy Błażej Domański Bługaria błędy C caccia Camile Claudel Cannonball Adderley - Mercy Mercy Mercy Caravaggio Caravvaggio Carla Bley Carla Bly Tros2013 Carla Gesualdo Carlo Gozzi Carlye Carolyn Davidson Carravaggio Casanova Caspara Davida Friedricha Cassandra Wilson Catherine Dickens Catherine Hogarth Cecil Taylor Cecylia Gallerani (1473-1536) Cecylia Kukuczka Celan Celina Kukuczka celtyckie opowieści Centrum Onkologii w Warszawie Cesare Catà chanson de geste Charlesa Lloyda Charles Bouchard Charles Byrne Chiarmonte Chick Corea chodzenie Choeurs de Lyon Chopin na jazzowo chorał chorał ambrozjański choroba choroba alkoholowa choroby serca Christian McBride Christoph Roßner Chris Tordini - double bass Churchill Chylice Chłopecki ciało ciało ludzkie ciekawostki ciekawostki ciekawostki językowe ciekawostki o czekoladzie ciekawostki o jazzie Ciekawostki o kawie ciekawostki o książkach ciekawostki o ludzkim ciele ciekawostki ornitologiczne ciekawostki o ósmym marca ciekawostki o średniowieczu ciekawostki układ oddechowy ciekawość cisza City of Illusions Claude François Claude Monet Claus Pieterszoon co dzieje się z ciałem po śmierci co jest grane. Absu[ra]da(va)lium co jest grane. Absu[ra]da(va)lium...I wiesz[cz] Cole Colin Vallon Colin Vallon Trio Coltrain Coltranie Come Away With Me recenzja Conlon Nascarrow co przyjemnego przeczytać? co to jest sapka co to są Listy i inne Brewerie co warto czytać co warto czytać z fantastyki? Co warto czytać z fantasy co warto przeczytać? co zrobić z rozczarowaniem? cykl cykl You can listen jazz cykl Ziemiomorze cytat cytat na teraz cytaty cytaty Jana Kaczkowskiego Cytaty z Jana Kaczkowskiego Czajkowski czarne złoto Czarnobyl Czarnobylska Modlitwa czas czas świąt czekasz na wiosnę Czerony Tulipan Czerwony Tulipan Czesława Korzeniowska Czesław Miłosz Czesław Niemen czyli]. Prawo do... czy między bogiem a prawdą? Jak poprawnie powiedzieć czym skutkuje uszkodzenie rdzenia kręgowego czy smarkać czyta Andrzej Ferenc czytaj Listy i inne Brewerie Czytam więc jestem Czytanie szkodzi :) czytelniczki czy to prawda Czyści jak łza Człowiek córka Bzdurka D DagaDana Dama z gronistajem Dama z Gronostajem Daniel Kapustka Daniel Kapustka – perkusja Daniel Nilsson Danielsson Palle Daniel Tamment Daniel Tammet Daniel Tiamment Danny Cudd Danuta Grechuta Danuta Szaflarska Danuta Szaflarska nie żyje Darek Oleszkiewicz Dariusz Kortko Dariusz Zboch Leszek Sojka Jakub Kołodziejczyk Joanna Zagajewska Michał Kowalczyk Dark Crayon Dark Crayon/Piotr Cieślicki Dave Holland Dave Koz David Brubeck David Chesky David Chesky / Fundação Orquestra Estúdio / Rui Massena David Chesky: The Zephyrtine - A Ballet Story recenzja David James Soprano Vocals – Monika Mauch Tenor Vocals David James Soprano Vocals – Monika Mauch Tenor Vocals – Rogers Covey-Crump David Kikoski David Lynch David McClelland Da Vinci Dawid Bowie dawni mistrzowie Dean DeBloisChris Sanders Dean DeBloisChris SandersWilliam Davies Deborah Tannen de gustibus non est disputandum depresja Dezyderata Dhafer Youssef Diabelski młyn Diana Krall Diana Krall - When I look in your eyes Diares of Hope Diego Velázque Diego Velázquez Dino Saluzzi dlaczego 8 marca dlaczego bekamy? dlaczego człowiek się wierci? Dlaczego Dickens byłby youtuberem? Dlaczego karku nie można złamać dlaczego ludzki kręgosłup ma kształt podwójnej litery s dlaczego malejemy? dlaczego mówimy nie zasypiaj gruszek w popiele dlaczego nie dyskutujemy dlaczego warto nie biegać Dlaczego warto zobaczyć film o Stephanie Hawkingu dlaczego wypda nam dysk dla dzieci Dlaubert Dobrawa do czego służt stół? Do czego służy stół? dojarzość Do Marka Aureliusza Domenic Buonvicini i Silvestr Maruffi do mieszczan (Katarzyna Nosowska Dominik Bukowski Dominik Kwaśniewski Dominik Wania Dom o Zielonych Progach Dora Diamant Dorota Górska Dorota Kędzierzawska Dorota Miśkiewicz Dorota Osińska Dorota Warakomska Dostojewski do szlachty Dotknięcie pustki DoZP doświadczenie niepełnej sprawności Droga 66 Drugi dziennik recenzja duc de la Rochefoucauld Dudziak Dugosz Duke Duke Ellington Duke recenzja dur radość Dwadzieścia pięć lat temu zginęła Wanda Rutkiewicz dwuznaczność leksykalna dyg_resje Dymitr Szyszkin dynamit dysk dyskusja dyskusja o nudzie dyskusje o sztuce dysleksja. Dziady Dzieciństwo Marii Skłodowskiej Curie dziennik Dziesiąta rocznica śmierci Jana Pawła II Dzień Dziecka Dzień Języka Ojczystego Dzień Książki dla Dzieci Dzień Matki Dzień ojca. Dżem E e.e. cummings e.s.t ECM ECM. Eicher ECM wytwórnia Edgar Degas Edmund Semil edukacja Edwarda Albee Edward Grieg Edward Janner Edward John Phelps Edward Kłosiński Edward Walter Fryer Eivind Aarset elektronika [Electronic Wind Instrument ] Elektryczne Gitary Eleni Karaindou Eleni Karaindrou Eleni Karaindrou - fortepian; Kim Kashkashian - altówka; Jan Garbarek - saksofon tenorowy; Vangelis Christopoulos - obój; Camerata Orchestra pod batutą Alexandrosa Myrata Eleonora Akwitańska Eli eli Elijah Bossenbroek Elijah Bossenbroek - Carpe Lumen Elina Duni Quartet Eliota Elisabeth Kübler-Ross Elizabeth Barrow Eliza Orzeszkowa Ellen Key Elliot Mason Elwira Kamińska Elżbieta Towarnicka Emil Zola En Chordais Ensemble Constantinople Epikur epowerment Eric Clapton Eric Clapton autobiografia Eric Clapton kończy karierę nie będzie koncertował Eric Zener Ermellino Ernest Rutherford erudycja esej eseje etno Eugeniusz Makówka Eugène Henri Paul Gauguin Ewaa Lipska Ewa Demarczyk Ewa Lipska Extended Circle F Fabrizio Bosso Fantasie C-Dur; Rondo h-Moll; Sonate A-Dur - Carolin Widmann Fantasty fantastyka fantasy Felicja Bauer Fender Rhodes – Paul Nagel Ferdynand Magellan Feynamann Fibonacci figura matki w sztuce filharmonia Filharmonicy Berlińscy Filip IV Filipowicz Quintet film film polski filozofia filozofia chodzenia Fiodor Dostojewski Fiovanniego Battisty de Lazzari fizjoterapia ciekawostki Flaubert flet Flora Celestyna Teresa Henrietta Tristan y Moscoso Flora Tristan folk folk jazz Follow The White Rabbit (Herman/Tordini/Crane) [3:21]; Saturn Returns [7:43]; Trylon [5:09]; Heart Shaped Box (Kurt Cabain) [4:38]; Ein Gedi (D.Aharoni) [6:01]; The Mountain In G Minor [6:20]; Cadenza Formacja Nieżywych Schabuff - Dadada forte(i)pian(o) fortepian; Henning Kraggerud fortepian ciekawostki fotepian Francis Danby Francis de La Rochefoucauld Francis Wolff Franciszek Jerzy Kulczycki Franciszka i Stefan Themersonowie Francja Francoisa Couturiera Franja Frank Zappa Frans van Mieris the Elder (Starszy) Franz Kafka François Boucher François VI Fred Oldenburg fretles Freud Fryderyk Chopin Fundacja terytoria książki Fusell i Krauss Fête de la Musique G Gabriela Anders Waiting Gabriela Muskała Gabriel Lippmann Gala Dali Gang Marcela Gary Burton Gazeta Wyborcza Gałczyński Gdańsk Gdańsk 2015 gdy kwitnie żonkil Geetali Norah Jones Shankar Georgea Russella George Gershwin George Martin Georges de La Tour Georges Seurat Georges Urbain Gerald Cleaver Gershwin gerzegorz turnau Giedroić Gilles Thibault Gintrowski Giorgio de Chirico Giorgione Giovanniego Moroni Giovanni Paola de Feminis gitara gitara basowa Cezary Konrad - perkusja gitary Gitary– Paul Jackson Giuseppe Torelli glejak Glenem Gouldem Glen Gould God Only Knows Goethe Golec uOrkiestra Gottland Gra o tron Grass nie żyje Grażyna Draheim Grażyny Bacewicz Grechuta Gregoire Chamayou GrubSon grunt to zdrowie Grzegorz Ciechowski Grzegorz III Grzegorz Kwiecień Grzegorz Tomczak Grzegorz Turnau Grzegorz Turnau – śpiew Grzegorz Wełnicki Gunter von Hagens Gustava Klimt Gustav Theodore von Holst Gustaw Mahler Gwendolyn Bradley Gérard Genette Géricault Górny Śląsk Głowy piwniczne H Habakuk feat. Muniek Hagar's Song recenzja Halina Wyrodek Halloween Hamburg) Hang Massive Hanna Banaszak Benefis Hans Andersen Hans Zimmer harmonijka Robert Kubiszyn – kontrabas Harrisa Eisenstadta Septembera Harry Potter Harry Potter i Harry Potter i Kamień Filozoficzny Hector Berioz Helena Deutsch Helena Diakonova Helena Modrzejewska Helen Hunt Hendrix Henri Becquerel Henri Bergson Henri de Toulouse-Lautrec Henri Dominici Henryk II Henryk Sienkiewicz Henry Marsh Henry Murray Hermione Lee Hernando Cortes Hertha Ayrton Hieronim Bosch Hieronymus Anthoniszoon van Aken Hilarego z Poitiers Hildegarda z Bingen Hili Plitmann himalaizm Hiob Hipokrates Historia historia kobiet historia liczb Hogward Hokusai Katsushika Holmfrida Holst planety Homo twist Miasto Kraków Horacio Lavandera Horowitz How to Train Your Dragon Hugo Steinhaus hulusi humor Huśtawki Hymn do Świętej Trójcy Ibrahim Maalouf i czytelnicy idiopatyczna odma opłucnowa Idres Shah Ignacy Jan Paderewski Igor Omulecki II Koncert fortepianowyB-dur op. 83 Johannesa Brahmsa Iiro Rantala Iiro Rantala - fortepian Adam Baldych - Skrzypce Asja Valcic - Wiolonczela Iiro Rantala String Trio II Wojna II Wojna Światowa IKD Ildefons Gałczyński Imagine recenza i Marek Grechuta Immanuel Kant impresja Impresje i komenty impresonizm Imágenes (Music For Piano) Inga Iwasiów inspiracja Inspirujące książki instrumenty klawiszowe instrumenty klawiszowe; Krzysztof Pająk ---instrumenty klawiszowe instrumenty perkusyjne Instytut Radowy International Jazz Day Internetowy Klub Internetowy Klub Dyskusyjny Internetowy Klub Dyskusyjny Dyskusyjny [IKD+0] Internetowy Klub Dyskusyjny Dyskusyjny [IKD+2] Internetowy Klub Dyskusyjny [IKD+0] i Orkiestra na Zdrowie Irak. Piekło w raju recenzja Irena Curie Irena Curie na wojnie Irena Krzywicka Irena Santor Irene Joliot- Curie Irene Russo Irene Schweizer Iring Berlin irlandzkie whistle iskierki by 5000lib Istebna I Symfonia D-dur "Tytan" I Ty możesz słuchać muzyki klasycznej Iwaszkiewicz i wiedza I Wojna Światowa IX wiek Izabela Kastylijska Jacek Bończyk Jacek Dukaj Jacek Dukaj Lód Jacek Kaczmarski Jacek Kleyff Jacek Kozerski Jacek Malczewski Jacek Ostaszewski Jacek Wójcicki Jack Lang Jackowski i Jopek Deszcz Jacob Karlzon 3 Jacques Attali Jadwiga Helena Misel Jadwigi Sikorskiej jak inspirować jak mądrze czytać książki? O czytaniu jakość snu jak się wyspać Jakub Lange Jakub Łysik Monika Krzysztofik Marta Grzebielucha Karol Kamiński jak umiera człowiek jak wytresować smoka jak wzmacniać wolę James Joyce James Slevin Jana II Doskonałego Jan Breughel (młodszy) Jan Brzechwa Jan Dantyszek Janek Gwizdala - bass Alan Pasqua - piano Peter Erskine - perkusja Jan Garbarek Jan Gondowicz Jan Gunnar Hoff Janina Wanda Grechuta Jan Kaczkowski Jan Kaczkowski cytaty Jan Kanty Pawluśkiewicz Jan Kanty Pawluśkiewicz Zbigniew Wodecki Anna Wojtowicz Jan Kochanowski Janne Clemence Wail Jan Ptaszyn Wróblewski Jan Sebastian Bach Jan Smoczyński Janusz Gajos i Magda Umer z najnowszej płyty Duety Janusz Gniadkowski Janusz Korczak Janusz Limon Janusz Mackiewicz Janusz Majewski Janusz Radek Jan Vermeer Jan Vermeer van Delft Jan Wildens Jan z Czarnolasu Jan Zych Jar Chojnacki Jarema Stępowski Jarle Vespestad: drums Jarosław Iwaszkiewicz Jarrett Jarret w Kolonii 1975 rok jaskułke Jasona Morana Jason Moran jazz jazz jest jazz norweski jazz pianist Jazz Sebastian Bach Jazz Tribute To Michael Jackson jazz w Finlandii jazz zagraniczny Jean-Édouard Vuillard Jeana Désiréa Gustavea Courbeta? Jeana Paula Jean de La Fontaine Jean de Roquetaille Jean Galbert Savage Jeff Hamilton Jeff Tain Watts Jennifer Teege Jeremi Protas Jeremi Przybora Jeroen van Veen Jeroen van Veen – Pärt - Für Anna Maria Jeroen van Veen – Pärt - Für Anna Maria (2013) Jerzego Zawieyskiego i Tadeusza Gajcego Jerzy Czech Jerzy III Jerzyk zwyczajny Jerzy Limon Jerzy Maksymiuk Jerzy Pilch Jerzy Stempowski Jerzy Sthur i Olgierd Łukasiewicz Jerzy Stępowski Jerzy Wasowski jest najważniejsza. Jezus Chrystus Joachim Kuhn Joakim Milder - tenor saksofon tenorowy Joanna Garycka Joanna Pollakówna Joanna Porazińska Joanna Sałyga--- Chustka. Joanna Szczęsna Joanna Szczęsna i Anna Szczęsna Joe Morello Joe Morrello Joey Baron Johana Necka Johann Christian Bach Johannes Brahms Johann Maria Farina John Clayton John Coltranie John Gage John Hawkes John Lennon John Lewis John Mandela John Porter John Surman John Williams John Zorn Jon Christiensen Joni Mitchell Jon Schmidt Jopek Jorrain Lorrain Josiah Wedgwood Joëlle Léandre Juian Tuwim Julia Hartwig Julian Maszyński Julian Sypniewski Julian Tuwim Juliusz II Juliusz Machulski Juliusz P. Szeniawski Jung Jusepe de Ribera Justyna Steczkowska Józef Czapski Józef Czechowicz Józef Epifani Minasowicz Józef Pankiewicz Józef Peszka Józef Wokulski to Stanisław Wokulski? języczek u wagi języczek uwagi albo języczek u wagi język język a zawody język migowy język polski język polski ciekawostki kabaret Kabaret OT.TO Kabaret Potem Kabaret Starszych Panów Kacper Stolarczyk Kacper Stolarczyk – gitary Kaczmarczyk Kaczmarski Kafka Kaldi Kalina Jędrusik Kamil Łanuszka kampanie społeczne kanał kręgowy kanon kanon fantasy kanon jazzu kanon lektur polskich Karakter Karol Chłapowski Karol Dickens Karol Szymanowski Karol Wielki kaszleć czy kasłać Katarzyna Biedrowska; Marek Szymaszek; Paulina Grondys; Katarzyna Boni Katarzyna II Katarzyna Kolędy –-Zalewskiej Katarzyna Rokicka Katarzyna Rosicka--- Jaczyńska katastrofa w Czarnobylu Katowice Kawa Kayach Kayah Kazimierz Mikulski Keats Keith Jarret Keith Tester Kenny Drew - fortepian Paul Chambers - kontrabas Philly Joe Jonnes - perkusja Lee Morgan - trąbka Curtis Fuller - puzon Ketil Bjornstad Kieślowski Kinga Prais Klarnet klarnet basowy Klasyczna klasyczne korepetyce -w dobrym tonie. klasyka klawisze kltura Klub Pickwicka kobieta Kobieta z dzbanem Kobieta z Wagą kobiety kobiety i o kobietach kobiety w fantasy kobiety w nauce kod kulturowy Kod Leonarda da Vinci Kolia Piotrowski Komeda koncepcje dzieciństwa koncert Koncert pamięci Agnieszki Osieckiej w Opolu kondycja muzyki Kongres futurologiczny Konkurs Chopinowski KOnrad Mastyło konsekwencja w działaniu Konstanty Andrzej Kulka Konstanty Ildefons Gałczyński Konstantynopol kontrabas Kordowicz Kornel Filipowicz Kornel Makuszyński Kortarbiński Kosarzyska kosmos Kot z Cheshire Kraków Kristjan Randalu Kroke Kronika Theitmara Krupnicza 22 Krystian Zimerman Krystyna Czubówna Krystyna Janda Krystyna Janda Wariatka Tańczy Krywult Krzysztof Antkowiak Krzysztof Cezary Buszman Krzysztof Chodorowski. Krzysztof Herdzin - fortepian Krzysztof Kamil Baczyński Krzysztof Kiersznowski Krzysztof Komeda Krzysztof Korzeń; Krzysztof Kraska Krzysztof Kubiesa Krzysztof Napiórkowski Krzysztof Napiórkowski w Trójce Krzysztof Rutkowski Królowa Wiktoria krążek międzykręgowy Ks. Jan Kaczkowski śmierć książka książka 2014 książka jako towar książka mówiona książka papierowa czy ebook co wybrać? książki książki fantasy książki o górach księcia Buckingham KSU kształtowanie nawyków których doświadczeniem były stany depresyjne którzy chorują na astmę Kukuczka kula Kulikowska kultura Kurta Cabaina Kurylewicz Kvieta Legatowa Kyriakos Kalaitzidis LA Lalka Bolesława Prusa Lao Tzu Larry Coryell Laurent Lemire Lech Janerka Lech Jęczmyk legendy lekcje u Ophera Brayera lektury Leonard Cohen Leonardo da Vinci Leonardo Rauwulfa Leonard Slatkin Leon Fistek Leonid Shupik Le Radeau de la Méduse Leszek Aleksander Moczulski Leszek Kołakowski Leszek Możdże Leszek Możdżer LESŁAW i ADMINISTRATORR Let Her Go Leurent Lemiere Lew Soloff – trumpet Wolfgang Puschnig – saksofon altowy Andy Sheppard – saksofon tenorowy Gary Valente – puzon Carla Bley – piano Larry Goldings – organy Steve Swallow – bass Victor Lew Leśmian liczby Lisa Gerarrd Listy Listy i inne Brewerie Listy i inne brewerie blog Liszt Literacka Nagroda Nobla literatura literatura górska literatura na popołudnie Live. Największe przeboje Lizzy Loeb l jak listy Lombard Londyn Lorentz Louis Armstrong Lublin LUC Lucas van Uden. Ludovico Sforza Ludwig Wittgenstein Ludwika VI Grubego Ludwik Filip Ludwik Pasteur Ludwik VII Ludwik XIII Ludwik XV ludzie ciało ludzi organizm Lugwig Wittgensein Lukrecja Borgia Lukrecjusz Lula i Mariusz Pędziałkowie Lutosławski Lód Maaanam Kora Mac Maciej Garbowski Maciej Inglot--- akordeon; Błażej Chororowski---gitara basowa Maciej Kukuczka Maciej Magnuski – bas Maciej Maleńczuk Maciej Manguski Maciej Szczepański Maciej Słomczyński Maciej Zębaty madrygał Magdalena Kumorek Mahatma Gandhi Mahler Majewski -fortepian Majewski Robert Malajkat malarstwo Malcolm Budd Malczewski Malwina Kulikowska Manet Manfred Eicher Marc Chagall Marcel Landowski Marcel Proust Marcin Dorociński Marcin Masecki Marcin Pietraszewski Marcin Wasilew Marcin Wasilewski Marcin Wasilewski - fortepian Marcin Wasilewski - piano Slawomir Kurkiewicz - kontrabas Michal Miskiewicz - perkusja Joakim Milder - tenor saksofon tenorowy Marcin Wyrostek Marcin Zabrocki Marc O'Brien Marcus Miller Marek Grech Marek Grechuta Marek Grechuta i Band Marek Grehuta Marek Jackowski Marek Konrad Marek Moś Marek Napiórkowski Marek Napiórkowski - gitara Marek Niedziwiecki Maria Beiser Maria Bogucka Maria Curie Maria Curie emigrantka Maria Curie jako kochanka Maria Dębska Maria Farantouri Maria Magdalena pokutująca Marian Eile Marian Eile- Kwaśniewski Maria Orwid Maria Peszek Maria Peszek i Foks Maria Peszek i Foks Był sobie król Maria Salomea Skłodowska - Curie Maria Skłodowska Curie Maria Skłodowska Curie na wojnie Maria Szyszkowska Marie Mordingrer Mariusz Szczygieł Marjane Satrapi i Vincenta Paronnaud marka markizy de Pompadour Markowie Czuryłło i Grechuta Marsjasz i Apollo Marszałek Marta Górnicka Martha Argerich MARTIN TINGVALL Maryna Barfuss Maryna Barfuss- Turnau Marzena Michałowska Massner Mateen Matejkę Mats Eilertsen: double bass Matt Brewer Matt Brewer --- bass Gerald Cleaver --- perkusja Yaron Herman --- piano Maurice Fleuret Maurice Herzog Max Brod mała zmiana mała zmiana powoduje dużą zmianę Małe Curie Małgorzata Górnisiewicz Małgorzata Niemirska Mały Książę Mecz Poetycki 2015 Medyceusze medycyna medytacja Mehoffer melancholia Melisa meloreytacja Melvin B. Tolson miasto Mich & Mitch and Zbig łodeggy Michaela Franksa Michael Benita Michael Foucaut Michael Wollny Michaił Afanasjewicz Bułhakow Michal Miskiewicz Michal Miskiewicz - perkusja Michał Michał Anioł Michała Urbaniak Michał Bajor Michał Karol Szymanowski Michał Kuźmiński MichałLitwiniec Michał Nestorowicz Michał Strąkow Michał Tokaj Michał Urbaniak Michał Zabłocki Michał Łanuszka Michel Foucault Michel Petrucciani - fortepian Michel Serres Microsoft Mieczysław Karłowicz Mieczysław Kosz Miejsce kobiet jest na górze Mieszko I Mike Stern Mike Stern - gitara elektryczna Mikołaj Rej Mikołaj Tulipan Mikołaj z Radomia Mikromusic Milan Kundera Milena Jesenská Miles Davis minimalizm minimalizm w muzyce Mini wykłady o maxi sprawach. Trzy serie.Leszek Kołakowski Mira Zimińska-Sygietyńska Miron Białoszewski Misha Alperin Miskiewicz -perkusja.Zamyślenie recenzja Wojciech Majewski Miss Williams Mitch & Mitch Mit Erigone mity mity na temat pozytywnego myślenia Miuosh & Skrzek MIĘDZYNARODOWY DZIEŃ JAZZU./INTERNATIONAL JAZZ DAY Międzynarodowy Dzień Jazzu Międzynarodowy Dzień Kawy Międzynarodowy Dzień Tańca Mme Lemaire Moje córki Krowy mol smutek Monika Borzym Moniuszko Monk Montaigne more Morrie Schwartz motywacja motywacje działań Movements In Colour mpd Muchy Munk Munyungo Jackson – Mustafa Pasza muz: Zygmunt Konieczny muzyka muzyka etniczna muzyka filmowa muzyka klasyczna muzyka koncepcyjna muzyka polska muzyka popularna muzyka poważna muzyka rozrywkowa muzyka we Francji muzyka we Włoszek muzyka wielogłosowa muzyka zagraniczna muzyka świata Myslovitz myślenie jednak boli Młodość na co zmarł Bolesław Prus Na co zmarł Grass na co zmarł Ornette Coleman na co zmarł Stefan Żeromski? nadgryzione jabłuszko nadworny skrzypek Ewy Demarczyk nadzieja Nagroda Nobla Nagroda Nobla 2014 rok Nahuatl najcięższa książka świata Na motywach kołysanki Janiny Porazińskiej pod tym samym tytułem.Reżyseria i animacja Tytus Majerski Napoleon Bonaparte Napoleon III Narodowe czytanie Narodowe czytanie Lalki narracja Narrenturm Natasza Czermińska Natasza Czermińska recenzja nauczanie nauczyciel nauczyciele nauczycielka nauka nauka języka co wzmacniać nauka języka popularne błędy nawyk nawyki czytelnicze. Na wyspach Bergamutach Neil Larsen Nelly Ternan neologizm New Series NeXT Niccolo Machiavelli Nicola Chiaromonte Nicolaes Eliaszoon Pickenoy Niech Żyje Bal nie każdy potrafi się przewrócić Niemiecka Curie niepełnospraność niepełnosprawni niepełnosprawność niepełnosprawność Prousta niesprawiedliwość Nietzche Nietzsche nie w pełni sprawność Niezależna Oficyna Wydawnicza Nowa niezgoda nie żyje Ginter Grass Nike Nikola Sellmair Nikołaj Karamizyn Nils Petter Molvaer Nir Felder Nohawica Norah Jones normy językowe North Cape Notatki notatki na marginesie notatki z wykładów nowoczesny marketing nowy cykl Nowy Rok Nowy Ślad Czarnych Stóp nuda nu jazz O.S.T.R obalanie mitów obalanie mitów na temat Marii Skłodowskiej Curie o bibliotece o bieganiu o blogu obraz obrazy Obscura Obwieszczenie obyczaje obój ocannon’s World o chodzeniu o ciszy Octave Feuillet oczekwania o czytaniu Oda do radości Oda Dytrykówna. Odczuwanie architektury Odkrycie NASA odprężenie odznaczenia Office International d'Hygiène Publique. o grzebieniu ogłoszenia Ogłoszenie o głupocie ohn Summerson o jazzie o języku Olaf Tryggvason Olga Boczar Olga Boznańska Olga Tokarczuk Nike 2015 o mężczyznach o nudzie Opole Opole 1997 opowieści dla dzieci Opowieści o Pilocie Prixie Opowieści z Ziemiomorza opowieść o najsłynniejszym polskim himalaiście o przypominaniu opór w rozwoju Orchestre National de Lyon orkiestra orkiestra: BBC Symphony Orchestra z towarzyszeniem chóru kobiecego) Adrian Boult orkiestra AUKSO Orkiestra Dni Naszych Ornette Coleman Ornette Coleman zmarł Orygenes Orzechowski o siekierze osoby chore na SLA Osoby Głuche Osoby Niedowidzące Osoby Niewidome osoby z niepełnosprawnościami OT.TO Otto Hahn Owidiusz o wyobraźni o władzy o zapominaniu o zmianie Ołówek recenzja pacyfizm palec palimpsest Palle Danielsson - kontrabas Pamiątkowe rupiecie Pamiętniki nadzwyczajnego umysłu z zespołem Aspergera Pan Herbatka Pan Kleks Parker Paryż pasja Passaggio Patch Adams paternalizm Patrice Moret Patricia Molly Clapton Paula Cole Paul Anka Paul Appell Paul Auster Paul Celan Paul Desmound Paul Emil Breitenfeld Paulina Braiter Paul Langevin Paul Éluard Pawerewski Paweł Krawczyk) - 4:37 05. Message in a Bottle (Sting) - 7:36 06. Sleep Safe and Warm (Komeda) - 6:55 07. Three Reflections (Wasilewski) - 8:33 08. Still (Milder) - 6:45 09. Actual Proof (Hancock) - Paweł Krawczyk) - 4:37; Message in a Bottle (Sting) - 7:36; Sleep Safe and Warm (Komeda) - 6:55; Three Reflections (Wasilewski) - 8:33; Still (Milder) - 6:45; Actual Proof (Hancock) - 6:06; Largo (Ba Paweł Smoleński Paweł Wszołek Peredy y Salgado Pergolesi perkusja Perkusja– Paulinho Da Costa Piano Perpetuum Persepolis Peter Erskine Peter Gabriel Pete York - perkusja Pewność Philip Zimbardo Phil Knight pianino pianino ciekawostki pianist piano Piano Guys piano Larry Koonse Piano Man 1973 Piano Works II - Ringing The Luminator Picasso Picasso Kobieta niosąca chleb Pieere Bordieu Piere Soderi Pierre Boudieu Pierre Bourdieu Pierre Curie pigułka dzień po Pina Bausch Pinelo piosenka finałowa piosenka literacka Piotr Curie Piotr Czajkowski Piotr Frączewski Piotr i Maria Curie Piotr Millati Piotr Paleczny Piotr Skrzynecki Piotr Szczepanik Piotr W. Cholewa Piotr Witkowski pismo Breila pisz na berdyczów co to znaczy Pitagoras Pitagoras z Samos Piwnica pod Baranami Pixar piękno piętnaście pianistów pianistek jazzowych Place de la Concorde Planet of Exile pleonazm podania Pod budą Pod budą Sikorowski & Turnau Pod światło poeta poezja polityka polon Polska Polska wygrywa Euro 2016 Polskie Radio polski jazz pop Po pierwsze nie szkodzić. Opowieści o życiu Pora Umierać Porter postacie kobiet Powiedziała mi Maria Antonina powołanie Powstanie 44 pozytywizm pozytyw na dzisiaj prawa człowieka prawa kobiet prawda ciekawsza od fikcji Prawo do... problemy ze stawem żuchwowo skroniowym proces edukacyjny proces rehablitacji produkcja Program 3 Polskiego Radia programowanie; Tomasz Dominik--- bębny; Maciej Mąka--- gitary; Janusz Baka--- konsoleta; Prust Pruszyński i S-ka Przebudzenie Przejęzyczenie Przejęzyczenie. Rozmowy o przekładzie Przemek Dyakowski - saksofon Przemysław Dyakowski Przemysław Raminiak - fortepian Maciej Grabowski - bass Krzysztof Gradziuk - perkusja Przestrzenie i zaułki Przyboś przypowieść o stole Przysłowia nie są mądrością narodów Prószyński i S-ka psychologia Ptaszyn Pustka w domu pyknodysostoza kto chorował pytania pytanie pytanie o myślenie pytanie o niemyślenie Pyteasz płyty Quiet Letters Quinto Libro Di Madrigali- Gesualdo rackę napisałam rad radio radioaktywność Radiohead radość Radziwiłłówna Rafael Santi Rainer Maria Rilke Raj Ralph Greenspan Ralph Towner Randy Brecker Randy Brecker - trąbka Nir Felder - gitara elekryczna Bob Franceschini - saxopfon Sergio Vallin - gitara elekryczna Elliot Mason - puzon Lizzy Loeb - wokal Randy Pausch Raymond Queneau Ray Tomlinson Raz Dwa Trzy realizm recenja recenzja recenzja albumu recenzja filmu recenzja książki recenzja Meditatus recenzja płyty recenzja płyty A miało być tak dobrze Recenzja płyty a miało być tak pięknie recenzja płyty muzka polska recenzja Świat Dysku recenzje recenzje książki recenzje płyty reenzja reenzja albumu. reflekcja rehabilitacja funkcjonalna Reinman z Bielawy relaks relaksacja religia Rembrandt Remembrance Renesans Renoir reportaż Requiem Wolfganga Amadeusza Mozarta Reynaldo Hamn reż. Piotr Trzaskalski Richarda P.Feynmana Richard Feynman Richard P Feynaman Robert Majewski Robert Majewski - trabka Robert Proust rock rocznica blogowania rocznica blogu rocznica śmierci Witkacego Rodolphe Lindt Rodowicz Rodrigo y Gabriela rodzina muzyczna Roentgen Rogers Covey-Crump rok czasu rola lidera rola reportera Roman Jacobson romans Rosja Route 66 Royal Quartet ROYAL STRING rozkwit gaworzenia rozmowy rozrywka rozwój rozwój dziecka rozwój mowy rozwój osobisty rożen rożno Rubens ruch ruch to niezależność Rudyard Kipling najmłodszy laureat Nagrody Nobla Running Running Jacob Karlzon Rusell Russell Ferrante Ryczace Dwudziestki Ryczące Drake Ryszard Krynicki Ryszard Lwie Serce rzecz o Stanisławie Wokulskim Rzuć to wszystko co złe równość Saga o Wiedźminie Saint Simona saksofon saksofon tenorowy Salvador Dali Sambbor Dudziński samobójcza śmierć samobójstwo samobójstwo Witkacego Samuel Johnson Samuel Rohrer Sandor Maraja Sandra van Veen Santiago de Compostela sapka Sarah Bernahardt Saturday Jazz Pianist Saturday Panist Jazz Saturday Pianist Jazz Saturday Pianist Jazz Michael Petrucciani Savante Arjemius saxofon Scott Elliot Fahlman SDM Sea recenzja Sebastian Erard Sekrety Morza Sekrety Morza recenzja Seksmisja sen sen kawalera z różą sereotypy Sergio Vallin. sfera Sgt. Pepper’s Lonely Hearts Club Band Sgt. Pepper’s Lonely Hearts Club Band – tytuł płyty zespołu The Beatles Shaikh ash-Shadhilem Shoe Dog: A Memoir by the Creator of Nike Siedem nowych planet siekiera Sierżant Sigmunt Freud Sigurd Rascher silna wola Silvestri Simone de Beauvoir Simon Phillips Simple Acoustic Trio Siostry Panas sir Wiliam Crookes Siula Grande Skrzek skrzypce skutki katastrofy w Czarnobylu Skłodowska --- Curie SLA Slavenka Drakulić Slawomir Kurkiewicz Slawomir Kurkiewicz - kontrabas smarkaty Smolik smutek Smutna historia Szału Sofokles Sokrates solo piano. Sonety Sonnige Stube Sopot Sparta spinacz spokój sposoby słuchania muzyki Spotkanie z Marią Stanistaw Witkiewicz Stanisława Celińska Stanisława Ryster Stanisław August Poniatowski Stanisław Baczyński. Stanisław Barańczak Stanisław Barańczak nie żyje Stanisław Barańczak poezja Stanisław Hadyna Stanisław Ignacy Witkiewicz Stanisław Jerzy Lec Stanisław Jopek Stanisław Jopek i Zespół Pieśni i tańca Mazowsze Stanisław Lem Stanisław Przybyszewski Stanisław Soyka Stanisław Strójwąs Stanisław Witkacy Witkiewicz Stanisław Wokulski Stansiław Soyka stan zdrowia Stare Dobre Małżeństwo Starość status kobiet status mężczyzn stawanie się staw żuchwowy skroniowy Steen Eiler Rasmussen Stefan Banach Stefan Garczyński Stefania Baczyńska Stefania Wilczyńska Stefania Zieleńczyk Stefan Kudelski Stendhal Stendhala Stenson Bobo Stephen Hawking Steve Gadd - perkusja Steve Jobs Steven Harrold Steve Swallow Steve Woźniak Storråda Strachy na Lachy Zimne dziady listopady Straight Story RGG recenzja strarta Strzeż się tych miejsc... Klaus Mitffoch Studio Agnieszki Osieckiej substantia reticularis Super Book Susan Sontag Susie Ibarra Swen Widłobrody Swietłana Aleksiejewicz Swietłana Aleksijewicz Sygryda Storråda Sylvie Courvoisier sylwetki sylwetki kobiet sylwetki mężczyzn symbolizm symbolizm w polskim malarstwie synestezja syntezator – Russell Ferrante Szalony Język Polski szczelanie w szczęce Szczęście czy fart Szereg Fouriera Szewczyk Ola Maurer Piwnica pod Baranami sześciostrunowa altówka Sześć światów Hain Szkoła Notre Dame Sztuczne Fiołki sztuka sztuka i absurdy Sztuka kultura sztuka o której można dyskutować sztuka składania życzeń sztuka ulicy Sztuka zwycięstwa sztuki wizualne Szubert Szymanowski Karol Szymborska Szymon Kataszek Szymon Ludwik Kamykowski--sax Szymon Madej Szymon Stochniol Katarzyna Baczewska Aleksandra Urbańska Jarosław Marzec Szymon Zychowicz Szymon Zychowicz 2014 sł. Józef Czechowicz sł: Bolesław Leśmian Słaek Jaskułke Sławek Jaskułke sławne osoby sławni Polacy Sławomir Mrożek Słonimski Słowacki słowiański kołtun Słowo las znaczy świat słowo o termitach Tadeusz (Boy) Żeleński Tadeusz Boy Żeleński i tłumaczenie Marcela Prousta Tadeusz Dziedzic Tadeusz Gajcy Tadeusz Kalinowski Tadeusz Kożuch Tadeusz Mieczkowski Tadeusz Nowak Tadeusz Pruszkowski Tadeusz Sygietyński Tadeusz Zawieyski Tadeusz Łomnicki Tadeusz Śliwiak Tadeusz Żeleński Boy take five Tales z Miletu Tatarak Tea book tag Tears in Heaven Tea Time Boogie teksty kultury Zachodu Tennesee Williamsa Tenor: Steve Davislim Teoria Wszystkiego recenzja Terri Lyne Carrington Terry Prachett tey THE the Beatles The Coln Concert The Dispossesed The Girl In The Other Room recenzja The Hilliard Ensemble The Left Hand of Darkness Theloniousa Monka The Old Woman The Penitent Magdalene The Riddle (Nik Kershaw) cover The Swingle Singers The Word for World is Forest Thich Nnat Hanh Thomasa van der Wilta Thomas Couture Thomas de Keyser Thomas Transtomer Thomas Wyck Thrill Box recenzja Théodore Géricault Tim Burton Tingvall Trio Tischner Tokaj tom 6 Tomasz Cichocki Tomasz Cichocki Zew Oceanu Tomasz Mann Tomasz Stanko i New York Quartet Wislawa Tomasz Stanko — trąbka Bobo Stenson — piano Anders Jormin — kontrabas Tony Oxley — perkusja Tomasz Stań Tomasz Stańko Tomasz Stańko trąbka / David Virelles fortepian / Thomas Morgan – kontrabas / Gerald Cleaver – perkusja Tomasz Szukalski - saksofon Tomek Sowiński - perkusja To mit Tommy Crane - drums. tom pierwszy Trylogii Husyckiej Tom Waits tonacja Toni Morrison Tord Gustavsen Tord Gustavsen: piano Tord Gustavsen Trio Tore Brunborg: tenor saxophone Tornebladh Touch & go - straight to number one Toulouse lautrec Towarzystwo Zachęty Sztuk Pięknych tożsamości tożsamości społeczne Traktat o życiu. Myśli wybrane. Czesław Miłosz traktaty muzyczne trecento trenerstwo trio Trio in Tokio Troosta Trulsa Morka truncus cerebri trzy szybkie Trójka trąbka Trąbka – Scott Wendholt tulipan tulipanologia Turnau Tuwim Twierdza Szyfrów Tycjan typuję zwycięzcę tłumaczenie tłumaczenie: Przemysław Bieliński tłumaczenie: Stanisław Kasprzysiak U.S. Route 66 U. T. Gandhi perkusja ubóstwo uczenie uczenie języka migowego uczenie się udział kobiet w wojnie Ujejski Ulisses Ulla Lindquist umarł ks. Jan Kaczkowski Umieranie uniwersalność uniwersum Uno momento mortis Upadek Ikara uprzedzenia URK urodziny Karola Wielkiego Urodziny Wisławy Szymborskiej Urodziłem się pewnego błękitnego dnia Urodziłem się pewnego błękitnego dnia, Daniel Tammet, Urodziłem się pewnego błękitnego dnia. Pamiętniki nadzwyczajnego umysłu z zespołem Aspergera Ursula K. Le Guin Ursula Le Guin Urszula Dudziak USA ustanowienie Nagrody Nobla Uszkodzenie Rdzenia Kręgowego Valdemar Eiberg Valery var. 4:14; varia Vassilis Tsabropoulos Vassilis Tsabropoulos fortepian Velazquez Vermeer V Hauy Viera Brandes Vijay Iyer Vilhelm Hammershøi Vincent Peirani akordeon Vincent van Gogh Virginia Woolf Virginii Woolf Vladyslav Sendecki Volodos in Vienna Wacław Krupińsk Wacław Krupiński Waits Walden Pągowski Waleria Maria Gardowska Walter Isaacson Walther von der Vogelweide Wanda Rutkiewicz waria Warszawa Wat Werner Herzog Wesele Wyspiańskiego i Marek Grechuta Whileman wiara wiara we własne siły wibrafon Wiedżmikołaj wieki średnie Wiek męski wiek XIX wielbłąd Wielka Gra Wielka Msza h-moll wielogłosowa muzyka Wiersze zebrane Barańczak wierzę w wiedzę Wiesz może jak to się dzieje Wiesław Dymny Wikingowie Wilhelma VI Orleański Wilhelm Conrad Röntgen Wilhelm IX Trubadur Wilhelm Sasnal Wiliam Harvey William H. Macy William Szekspir Will Rogers Wincentyna Karska wiolączela Wisława Wisława Szymborska Wisława Szymborska Nobel Wisława Szymborska rocznica śmierci Witkacy Witkiewicz Witold Lutosławski Witold Lutosławski wcale nie jest za trudny Wit Stwosz Wittgenstein w jaki sposób chodzi człowiek w jaki sposób się rzyga w krzywym zwierciadle W malinowym chruśniaku Wojciech Kassa Wojciech Kukuczka Wojciech Majewski Wojciech Malajkat Wojciech Młynarski Wojciech Młynarski nie żyje Wojciech Tochman Wojciech Waglewski Wojciech Zabłocki wojna Wojna nie ma w sobie nic z kobiety wokal; Gabor Bolla - saksofon; Andi Kissenbeck - organy Hammonda; Wolfgang Schmid - kontrabas; wokal; Torsten Goods - gitara Wokulski w Paryżu Wolna Grupa Bukowina Woz w popiele wrażenia Wskrzeszenie Łazarza wspomnienia Wspomnienia twórcy Nike współczesność Wszystkie kobiety Mateusza recenzja Wybór i układ Joanna Gromek - Illg wychwalanie idei miłości dworskiej wycieraczki samochodowe Wydawnictwo Literackie Wydawnictwo Znak Wydziedziczeni wykłady wynalzaki wyobraźnia wypadki w górach wyróźnienie wytwórnia ecm wywiad wyzwania wyzwania blogowe wyścig wyścig z Messnerem Wyśpiewam Wam wszystko wzór wątp wątpliwości wątroby nie omamisz wątroby nie oszukasz Wędrówka Władysław Broniewski Władysław Reymont władza Włodek Pawlik Włodzimierz Korcz Xawerego Dunikowski XI XIV wiek Yapa Yaron Herman Yaron Herman - piano (Steinway D Yuan Mei zabawa zabawa blogowa zaburzenia ze spektrum autyzmu Zaczarowana świątynia zadanie Zakazany owoc Zakopane Zamość Zapatrzenie. Myśląc o malarzach zapowiedź nowego cyklu Zarycki zarządzanie stresem zasypywać gruszki Zawinul Zbigniew Herbert Zbigniew Mikolejko Zbigniew Namysłowski Zbigniew Paleta Zbigniew Preisner Zbigniew Raj Zbigniew Wodecki Zbigniew Wodecki nie żyje Zbigniew WodeckiPiwnica pod Baranami z czego biorą się zakwasy? zdrowie Zdzisław Beksiński Zeeman Zespół Aspergera Zespół Pieśni i Tańca Śląsk Ziemie obiecane recenzja płyta 8.04.2014 r Ziemiomorze Ziemiomorze recenzja Zmarł Stanisław Barańczak zmiana zmiany znane osoby znane osoby chore na dusznicę znani z notatek na marginesie Zofia Ameisenowa Zofia Komedowa Trzcińska Zofia Zaleska z przymróżeniem oka. zrozumieć Franciszka zwątpienie zwątpiwnie Zycha Zygmunt Bauman Zygmunt Freud Zygmunt Freud a Proust Zygmunt Grechuta Zygmunt Konieczny Zygmunt Stary Zygmut Freud Zygmut Konieczny Złota dama [a]Varia [IKD3] [Klasyczne korepetycje-w dobrym tonie]. [Zarys Édouard Manet Ólafur Arnalds ósma część Harrego Pottera ósmy marca Ćwiczenia z utraty ćwiczenia Łanuszka. muzyka Łapiński Łucjan Paprocki Łukasz Nicpan Łukasz Simlat Łukasz Stasiak łumacze ( Stanisław Barańczak Śląska Orkiestra Kameralna Śmierć na pięć Śmierć Witkacego Średniowiecze Świat Dysku Światowy Dzień Jazzu. Światowy Dzień Ksiażki i Praw Autorskich Świat Rocannona" Święto muzyki Świętosława Święty Augustyn śmarczeć śmierci i neurochirurgii śmierć śmierć Anki śmierć w górach śpiew śpiew) Dorota Miśkiewicz: śpiew; Robert Majewski trąbka fluegelhorn Mariusz Pędziałek; Maryna Barfuss; Cezary Konrad -perkusja Robert Kubiszyn: akustyczna gitara basowa śpiew Dorota Miśkiewicz - śpiew Marek Napiórkowski - gitara Kacper Stolarczyk - gitary Maciej Magnuski - bas Daniel Kapustka - perkusja Marek Niedźwiecki - konferansjer śpiki św. Odilon św. Tomasz świadectwo światło niebieskie a sen święty Ambroży biskup mediolanu Żenia Zielińska Życzenia Życzenia wielkanocne żałoba że chodzisz? że ubywa nam wzrostu wraz z wiekiem że wykorzystujemy 10% możliwości swojego mózgu życie życie jako marketing życie z doświadczeniem niepełnej sprawności αυτονομία Михаил Афанасьевич Булгаков

Archi_walium:Ale to już było…

[Komentowanie]

Na tym blogu obowiązuje netykieta.
Zwracamy się do siebie po imieniu.
Autorka nie ponosi odpowiedzialności za wypowiedzi współuczestników i współuczestniczek dyskusji, opinie są prywatną kwestią Autorów i Autorek.

Nie liczę godzin i dat.

Maj 2017
Pon W Śr C Pt S N
« Kwi   Czer »
1234567
891011121314
15161718192021
22232425262728
293031  

zBLOGowani

Tu także jestem:
zBLOGowani.pl
%d blogerów lubi to: