Listy i [inne] brewerie.

"Plus ratio quam vis".

[292+2]. Rad – nie rad? Rad, czy(li) rad da(je) radę (II).

/The Chordettes: Lolipop, źródło nagrania/. Można by przerobić na lolirad? Da radę?

Oto nowa substancja, która wyłania się z tego materiału, blendy uranowej. Sprawia ona, że powietrze staje się przewodnikiem. Można także mierzyć jej aktywność, dzięki elektrometrowi kwarcowemu, wynalezionemu przez Piotra. Tak właśnie towarzyszyliśmy naszemu bohaterowi drogą prób i błędów.

[wypowiedź Marii Curie, cytat za:Maria Skłodowska Curie, Laurent Lemiere Świat Książki, Warszawa, 2011 s.44, tłumaczenie Grażyna i Jacek Schirmerowie].

Fakt, że moja matka nie szukała ani znajomości z wielkimi tego świata, ani stosunków z wpływowymi osobistościami, bywa nieraz uważany za przejaw skromności. Moim zdaniem było raczej na odwrót: doskonale zdawała sobie sprawę z własnej wartości i bynajmniej nie czuła się zaszczycona kontaktami z ludźmi utytułowanymi, czy ministrami. Była, jak sądzę, bardzo zadowolona z poznania Rudyarda Kiplinga natomiast fakt, że została przedstawiona królowej Rumunii nie miał dla niej znaczenia.

[Wypowiedź Irene Joliot- Curie j.w. s. 55, wyróżnienie własne].

… Że nie przystoi jako ilustracja do artykułu o Marii? Że trudno sobie wyobrazić ją tańczącą, i rozprawiającą o lizakach, slodkich ustach, no, może i trudno, ale przecież utarty wizerunek (żeby nie napisać stereotypowy) to co innego niż codzienne szycie życia, gdzie różne ściegi zbiegają się w jeden wzór (czasami, tak jak w tym przypadku) chemiczny.

Jestem ciekawa, jak Maria Salomea odnalazła by się w latach pięćdziesiątych, sześćdziesiątych ubiegłego wieku. O czym rozmawiała z Piotrem, gdy nie rozprawiali akurat o nauce, kryształach, promieniotwórczości… Co przecież rzadkie, ale kto/sia wie… Nie tak jakby się wydawało. O czym rozmawiali podczas owych wycieczek rowerowych? Chociażby te pytania cisną się na usta, kładą się na myśli.

Do słodkości jeszcze wrócimy.Mam mniam, nadzienie,  nadzieję, że szybciej niż się wydaje.   Podejmijmy opowieść w miejscu w którym, jak to  trafnie ująłeś Xpilu, ” trochę jakby się urywa przed zakończeniem” istotnie została cięta uuu. 😀 Usiądźmy zatem powtórnie w sytuacji. Dla tych osób, które nie zapoznały się z jej  częścią pierwszą, chwila wprowadzenia, dla tych, co mają lekturę za sobą, chwila przypomnienia.

Jak wiemy dziesiątego grudnia tysiąc osiemset dziewięćdziesiątego szóstego roku umiera wynalazca,który snuł mit, o pokojowym współistnieniu ludzi, znaczy się wynalazca dynamitu, bombowy, by nie napisać rozrywkowy chłop(ak). Gdy rodzinie nie udaje się (a próbowano,próbowano!) podważyć (uff jaki ciężki) testamentu z chwilą śmierci fundatora ustanowiona została nagroda, za wybitne osiągnięcia w nauce.

Pierwsze wyróżnienie z dziedziny, której rozwojowi się właśnie przyglądamy, przypadło jak wiemy Roentgenowi. Jakież to teraz wydaje się niesłychane, przecież korzystamy z jego wynalazku tak często, i nie zastanawiamy się jaką drogę pokonał jego pomysłodawca i w jak krótkim czasie to się odbyło urzeczywistnienie myśli, no i oczywiście,gdzieś tam świta myśl fotografia ręki jego osobistej żony jest tą, którą zna świat. Na trwałe wpisała się w (pop)kulturę.Oczywista, oczywistość. Tak t(r)worzy się historia…

O tym, o czym się zapomina, to fakt, że Becquerel, Piotr i Maria Curie już wtedy byli nominowani do otrzymania tej nagrody, która nie była wtedy aż tak popularna i nie cieszyła się aż taką renomą, przecież dopiero co została ustanowiona. Chociaż oczywiście była ważna. To bohater drugiego planu, lekarz, Charles Bouchard miał prawo nominowania kandydatów, aż do  chwili rozstania się z życiem (po śmierci raczej było by mu trudno 🙂 ). Odznaczeni zostali Lorentz i Zeeman. Tak jak już wiemy, Piotr wykonał większość badań przygotowawczych, ale to ta dwójka zdobyła trofeum.

A kolejny rok sytuacja też nie rysowała się pomyślnie, przynajmniej dla Marii, która nie została ujęta w poczet tych, osób ważnych dla nauki, owszem Piotr i Henryk zostali nagrodzeni, ale Maria, cóż, tak to jest właśnie być Kobietą, naukowczynią, emigrantką. D z i e l n ą nie niedzielną emigrantką, biedną studentką, kobietą w świecie mężczyzn. Przecież ona nie należy do naszego świata… Dla niej przynależne są tylko słowa, słowa,słowa pochwalne, tak by podkreślić to jaka była harda, d z i e l n a (słowo wy_trach, i słowo wytrych ,słowo klucz, słowo zasłona dymna),  Maria skora do poświęceń. Tak stwierdziło czterech jajogłowych, co więcej w liście nominującym wymieniano tylko wkład Piotra i Henryka. To nic, że Maria i jej zaangażowanie w badania były powszechnie znane. A czy wspominałam, że do czwórki pod wezwaniem, która redagowała należał nie kto inny jak Gabriel Lippman? Tak, ten sam, wyznawał pogląd, że co dla innych jest podłogą, dla drugich jest sufitem.  W świetle tego co zrobił, albo czego n i e   z r o b i ł ,ukazuje gdzie sytuował osiągnięcia s w o j e j   byłej s t u d e n t k i. Jak to jest, że ze strony, z której wypatruje się przychylnych spojrzeń dostaje, bardzo często, lecz nie zawsze, zimny prysznic? Tak było i tym razem, Maria mogła do  dokonywać ablucji.

Chociaż, by oddać sprawiedliwość, a raczej dostrzec głos mniejszości, sztuk jeden, nie jest to rachuba równa,  jednakże warto odnotować dla porządku- jakie  twierdzenie wysnuł Magnus Gosta Mittag Leffler, ten matematyk, sądził, że kobiety w nauce są niedoceniane, ich wkład jest świadomie pomijany.  To on ubolewał  nad tym co właśnie się stało, nad wymazaniem dokonań Marii  i przypisywanie ich Henrykowi chociażby w owym liście. To Magnus napisał do Piotra donosząc o postanowieniu kolegów, to on dostał odpowiedź Curie, który wspomniał, że jeśli tylko on zostanie odznaczony to owej nagrody, nie zamierza przyjąć, gdyż wkład w badania jest równy, i nie sposób go sztucznie oddzielać i ważyć. Maria ma swoje zasłużone miejsce i dokonania naukowe. Dalszy ciąg (tym razem nie matematyczny) życia ścieg znamy. Warto też wspomnieć, że Charles Bouchard także raczył przypomnieć, ze Madame Curie była wcześniej nominowana do owej nagrody (i to dwukrotnie), że co prawda postanowień listu się nie zmienia, ale jest to możliwe dzięki temu faktowi tylnym wejściem na scenę została wprowadzona Maria, której zasługi były owszem znane powszechnie, owszem niepodważalne, ale niestety, miała to nieszczęście urodzić się kobietą, nie była traktowana poważnie, a jej pochodzenie jeszcze nie raz zostanie wypomniane. Skąd my znamy tę piosenkę? Niestety, nuta na którą jest ona śpiewana, nie przemija.  Powszechnie jakoś nie mówi się, o tym, że  Maria i Piotr dostali taki wymiar pieniężny nagrody, jakby stanowili jedno. I nie chodzi tu o przysięgę małżeńską.

A właśnie, tak przy okazji,  nie jest prawdą, że tylko Bob Dylan nie przyjechał po odbiór nagrody, Polka też tak uczyniła. Maria doświadczała depresji. Mało kto/sia wiedział/a, że poprzedniego lata poroniła, taki to skutek odniosła nie z pełna miesięczna wycieczka rowerowa na którą wybrała się wraz z Piotrem. Do tego nie mogła uciec w prace, jak dotąd tak przecież czyniła, nie jako sprawy, którymi zajmowali się, biegły ku końcowi, trzeba było poodmykać różne kwestie. żałoba po stracie ojca, z nią także się nie zmierzyła. To wszystko skutkowało tym, że zareagowała psychosomatyczne. Jedynie co mogła,to prowadzić zajęcia, co też czyniła. Tak jak kiedyś jej matka, tak ona teraz odsunęła się od Ireny, tak jak kiedyś mało jadła i piła.

Nie odbyli w grudniu wycieczki do Szwecji, uczynili to pół roku później. A ponieważ nieobecni nie mają głosu, absencja przy wręczeniu nagrody zemściła się z niedowierzaniem czyta się laudacje, którą wygłosił Tornebladh, ręce opadają, nie mówiąc o szczęce. I członkach pozostałych. Nie będę karmić cytatami, kto/sia ciekaw/a niech zajrzy. Powszechne przekonanie, a może lepiej napisać skojarzenie, jest takie, że Maria została odznaczona ze względu na dokonanie odkrycia pierwiastków jednakże, o tym fakcie nie wspomniano. A to dlatego, że Tornebladh bał się, że one nie istnieją, przecież to fantasmagorie, kto by na poważnie brał wynurzenia ambitnej, bo ambitnej emigrantki? Oczywiście znane są próby podważenia istnienia polonu, miał to być jedynie związek chemiczny, i to wcale nie nowy. Na szczęście, no dobrze nie ma to nic wspólnego ze szczęściem, Maria ustosunkowała się do „”rewelacji” wypowiedzianych i opublikowanych przez Willego Marckwalda. pisząc do niego referat po niemiecku, przedtem udając się do laboratorium by jeszcze raz się upewnić czy to ona ma rację.

We Francji następują zmiany, rozdział Państwa od Kościoła, do tego gorąca polityka zagraniczna, umiera Camille Pisarro, ale to jakby mniej się liczy, gdyż…

Nastąpiła, jak to „okrasiła” inna zdobywczyni Nagrody Nobla, katastrofa Sztokholmska, owszem wiedzieli, że sława, uwaga prasy jaką nieoczekiwanie zyskali może być użyteczna, potrzebna i można ją wykorzystać, ale z drugiej strony, i to nie chodzi o szpaltę, rozpoczął się okres szaleństwa, budzący bałagan w oczach. Nie chodzi o wady, ani o zez, ani o astygmatyzm, ani o jasnowidztwo. Zwłaszcza Piotr, który wolał zacisze laboratorium, niech to będzie nawet szopa, w której przeprowadzali doświadczenia, od zgiełku. Piotr który potrafił skupić się tylko na jednej rzeczy w jednej chwili, który udzielał bardzo lakonicznych opowiedz, na zadawane pytania, często zbywał je przytaknięciem, albo wzruszeniem ramion. Zdawał sobie sprawę, że sława jest potrzebna, że dzięki temu mogą otworzyć się drzwi, i to te, które do tej pory pozostawały otwarte, i te do których bezskutecznie kołatali. Może jego zachowanie, ujawnia braki socjalizacyjne? W zamieszaniu, które nagle wybuchło jakby ktoś podłożył tonę dynamitu w spokojnej dotąd okolicy, Piotr żyjący w innym świecie, nie potrafił się odnaleźć? Nie miał wzorców. Wychowywał się w domu. Ponieważ cierpiał na dysleksje, miał prywatnego nauczyciela, co zresztą jak wiemy, było regułą, w wyższych sferach.

Byliśmy dręczeni przez dziennikarzy i fotografów, ze wszystkich krajów świata, którzy posuwali się do przytaczania rozmowy mojej córki z boną i opisywania naszego biało-czarnego kota. Otrzymywaliśmy też liczne prośby o pieniądze, a łowcy autografów, snoby, światowcy, a nawet czasami ludzie nauki, odwiedzali nas w znanym Panu swpaniałym lokalu przy ulicy Lhimind. Słowem ani chwili spokoju w laboratorium i obfita korespondencja do wysyłania co wieczór. Czuję, że taki tryb życia wywołuje u mnie otępienie umysłowe.

[List Piotra Curie do Georgesa Gouy z  dn 22.I. s.57].

To co było zapalnikiem w całej wybuchowej miksturze, to nie przyznanie Nagrody Nobla, chociaż tak zwykło się uważać, dlatego, że spostrzegamy tę nagrodę, przyjmując a priori , że wiążę się z nią prestiż, i że tak zawsze było. To co rozpadało serca i umysły ówczesnych ludzi to nie Nobel, ale dwie inne kwestie:

po pierwsze histeria, a raczej historia życia Marii, jej upór, zapamiętanie w nauce, emigracja (sama przecież budowała tę narrację), spotkanie księcia może nie na białym koniu, ale z probówką w jednej, i kryształem w drugiej, ręce. (Jeśli poszperać w źródłach znajdziemy taką karykaturę Piotra, który jest porównany do Statui Wolności… Stany, stany i skojarzenia, i marzenia, i wierzenia z nimi związane, można zmienić stan nieważkości…) Pomimo tego, że przyznano im dwanaście honorowych doktoratów i inne nagrody, to tylko Piotr był członkiem Akademii Nauk, Marie lekceważono, konsekwentnie do końca jej dni, nigdy nie przyznano jej członkostwa, nad czym (skrycie) ubolewała.

To co  uległo zmianie, opinia publiczna wywierała presję, w wyniku której stworzono nową katedrę na Sorbonie, a którą objął, oczywiście Piotr. Jednak warunki pierwotnie zapewnione przez władze uczelni były żenujące, zważywszy na fakt, komu zostały przedstawione. Piotr przyjął propozycję dopiero gdy prócz pensji miał zapewnione  w pełni wyposażone laboratorium i  możliwość zatrudnienia trzech asystentów, na których zatrudnienie będzie miał wpływ, a i Maria będzie miała zagwarantowane stanowisko dyrektora badań.

Po drugie:  radośnie i bez skrępowania zaczęła wybuchać to tu, to tam, a ściśle rzecz ujmując wszędzie ekscytacja jeśli chodzi o zastosowanie radu, rad (bez) ości, czyli entuzjazmu co niemiara. Miarka się nie przebrała.  Co oczywiście miało także wymowę marketingową. (No dobrze przede wszystkim taką). Tak wiem, co możesz powiedzieć, czytając te słowa, że zaraz, zaraz (i inne bakcyle) jak marketingowa, a terapia radiacyjna, cyna, wróć, nie cyna, a medycyna? Nie zapominaj, jednak proszę, że cyny, wróć, ceny radu były koszmarnie kosmiczne, (a z roku na rok przez cztery dekady nieustająco, uporczywie rosły) a ten fakt miał wpływ na zastosowanie w leczeniu, to jedno, a drugi fakt, o którym nie wolno zapomnieć jest taki: Maria uzyskała z dwóch ton blendy smolistej ledwie jeden gran tego pierwiastka. Nie gram,ani mono d[r]am, ani dream nie, nie chodzi o moje uzdolnienia muzyczne, gran stanowi 0,065 grama. Dzięki wsparciu Centralnego Towarzystwa, rocznie zaczęto pozyskiwać cztery grany rocznie z tony materiału. To nadal mniej niż krop(k)(l)a w morzu potrzeb… Tymczasem sam przemysł radowy (z czego radzi byli ekonomiści, marketingowcy) rósł, pęczniał, wart miliony dolarów.

[Mamona, Republika, Grzegorz Ciechowski, Masakra, źródło nagrania].

Jeszcze bardziej rozpalał wyobraźnie fakt ów,  energię, którą emitował ten pierwiastek można było wielokrotnie rozcieńczyć (obrazowo i matematycznie, rzecz ujmując nawet do sześciuset tysięcy razy) i to używając niedrogich substancji wystarczyło użyć owego bronka, znaczy bromku siarczkowego na przykład. Świat dostał świra na punkcie uzdrowicielskich właściwości radu.  Rad da radę. Przynajmniej takie było przekonanie, a konanie było długie i męczące, ale o tym (nieco) później. Na razie tych dwóch faktów ze sobą nie łączono. A (wcale nie potwory) roztwory radu dodawano do de_serów, do herbaty, do kawy,   toników zdrowotnych, tych i tamtych, i jeszcze tamtych, kosmetyków, nie wiem, czy lizaków, ale nie ukrywam, że tak powszechne stosowanie radu, skojarzyło mi się, z cukierkami i lizakami, do tego rytm i rym jest radośnie nie skrępowany lolirad,lolipop, lorirad pam, pam, pam. Ciekawe, czy kobiety entuzjastycznie „nabywające drogą kupna” rad wklepując sobie tonik z wkładką pod oczy pomyślały, że szykują się w ostatnią podróż? Oto  co mogły powiedzieć osoby używające kosmetyków, albo zakładających stroje, które miały te właściwość, że piekielną, piękną barwą świeciły w ciemnościach: Zakład pogrzebowy „RADość zaprasza, w naszej trumnie wyglądasz jak żyw_y/a”…

Wertując reklamy środków zawierających rad, można przeczytać, że dzięki temu, skóra na zawsze zachowa swą młodość. Szkoda, tylko, że rozstanie z życiem, doczesnym, całkowicie cielesnym, następowało tak szybko… Lekarstwo na potencje, woreczek noszony blisko narządów płciowych męskich, miał wyleczyć z impotencji, zresztą worków było wiele, ten na artretyzm, noszony blisko pasa, miał leczyć i zapobiegać, a wzbogacenie nawozów roślinnych, a  pasta do zębów, nie tylko je wybielała, ale także miała uczynić je mocne, zdrowe, a dzięki systematycznemu jej stosowaniu nie trzeba było się martwić, tym, że trzeci komplet zębów za darmo nie rośnie (fakt, nie był już potrzebny) ale przecież nie o to chłodziło ludziom dobrej woli.

A domowe inhalatory, revigotatory, czy radithory? Kto/sia dzisiaj pamięta o tych urządzeniach? To jednak wszystko nic, Marii przybył członek rodziny, o którym nic nie wiedziała rzekomy doktor Curie, który rozpowszechniał substancje na bazie (rozcieńczonego) radu. Ta nawet zawiadomiła prawnika, była wzburzona postępowaniem nieznanego człowieka. W rewiach na całym świecie, występowały kobiety ubrane tylko w rad, dzięki czemu świeciły w ciemności, tym i owym (na pewno nie przykładem). Kobiety i mężczyźni mieli w portfelach malutkie bromki nasączone roztworem radu… Szaleństwo ludzi z wyższych sfer, którzy zaludnić mieli za niedługo sfery niebieskie. O czym przecież nie wiedzieli, choć mogli, gdyby przeczytali (ze zrozumieniem) artykuł Piotra, który przestrzegał przed… dotkliwymi poparzeniami… To nie jest tak, że zarówno on jak i Maria nie wiedzieli o skutkach ubocznych radu, tylko nikt nie chciał ich słuchać.  Taniec szaleństwa trwa nadal… Odsuwając w dal trudy, znoje, niepokoje…

Małżeństwo Curie zmienia adres zameldowania na bulwar Kellermanna, to miejsce dysput naukowych chociażby z Perrinem, czy Langevinem. No dobrze, od czasu do czasu Maria i Piotr zażywają ruchu na świeżym powietrzu, oczywiście pedałując. A świat szaleje na punkcie pierwiastka, który wydziela niebieską poświatę. Nieliczni , tacy jak np. Otto Walkoff i Friedrich Giesel, zachowują dystans. Sam Piotr wiedział o szkodliwości radu, ale jego nikt nie słuchał [Historia zna takie przypadki- i to wcale nie dlatego ich nie wysłuchano, że wypowiadali się nie gramatycznie…].

Warto zaznaczyć, że Piotr i Maria nie opatentowali ani radu, ani sposobu w jaki go uzyskiwano, dlatego też nie wzbogacili się tak jak na przykład sir Wiliam Crookes twórca spintaryskopu instrument za pomocą którego wykrywano promieniotwórczość, albo Armet de Lisle, biznesmen, z którym państwo Curie podpisali umowę.

Mówi się, że zarówno Maria i Piotr nie dążyli do gromadzenia dóbr doczesnych, ale działali w duchu nauki, nie, nie wykluczam tego, ani tego nie neguję. Rozpatrując jednak tę kwestię  można natknąć się na inne ujęcie sprawy, chociaż, na forum jest ona  rzadziej poruszaną, warto się i temu przyjrzeć. Po pierwsze nie przypuszczano, że rad wzbudzi taką sensację, gdy Piotr pisał do Towarzystwa, by umożliwiono Marii prowadzenie badań w tym zakresie odpowiedzi nie było, bo przecież wszelkie wiadomości były niepewne, nikłe, a zastosowania, chociażby w medycynie, niewiadome, brak widoków na przyszłość, a wiadomo, że zastosowanie rozwiązania w lecznictwie przynosi nieśmiertelność i wymierne korzyści finansowe. Nici z rozświetlenia przyszłości (niebieską poświatą). Przynajmniej na początku tak myślano.

Po drugie Gdy ogląd na tę sprawę uległ zmianie, okazało się, że patentowanie samego pierwiastka nie było by możliwe. a gdy Curie zorientowali się, że jednak warto starać się uregulować tę kwestie prawnie zarówno jeśli chodzi o sam rad jak i sposób w jaki jest on pozyskiwany, to, to już czyniono gdzie indziej, chociażby w Niemczech. Co z tego, że za pomocą innej metody, zresztą, Maria też nie stosowała tylko jednej. Istnieje wiele dróg do Rzymu… I wiele drogowskazów. Nie zapominajmy także o trzeciej kwestii. Wielu naukowców, albo wżeniło się w bogate rody, albo pochodziło z takowych, albo skazywali się na życie w biedzie. Jednakże panowała opinia że niemoralnym jest czerpanie zysku z odkryć naukowych. /Ciekawe co teraz by powiedzieli, gdyby wiedzieli, że sekwencje DNA są patentowane/. Tak więc twierdzenie, o altruizmie i dostępności rozwiązań naukowych ku pożytkowi dla wszystkich była nie tylko mile widziana, ale także społecznie wzmacniana. Nie, nie sądzę by działanie, które podjęli Maria i Piotr było rodzajem świadomej rachuby. Nie zapominajmy o przeszłości Marii, z jednej strony, angażowała się społecznie, chociaż mówi się w psychologii, że nie można ekstrapolować wniosków dotyczących zachowania ludzi przyglądając się temu jak wcześniej się zachowywali, ten wniosek dotyczy silnej woli (i to jest raczej na inny artykuł). Jednakże wracając od altruistycznego wątku, jedna sprawa, to społeczny klimat dotyczący kwestii osiągnięć naukowych i ich wykorzystania, druga to, że nie było możliwe opatentowanie radu i sposobów jego pozyskiwania, trzecia, ale o tym za chwilę… Maria na trzecie imię miała Oszczędność. To dzięki pomocy Curie, Rutherford mógł dowieść, że opracowana przez niego metoda transmutacji jest skuteczna. Pomagali także innym naukowcom rozsyłając darmowe próbki radu wysokiej jakości (ta pochodząca z Niemiec była trzysta razy mniej aktywna). W Hollywood trzy lata przed wybuchem II Wojny światowej, nazwano rad niewidocznym promieniem. A rad, nie ma na to rady przeszedł do popkultury z większym impetem (w głąb i siłą nie jednego wodospadu) niż fotografia ręki Bethy, stało się tak chociażby za sprawą obrazu autorstwa Lamberta Hillyera. Cholera jeśli Kopernik wstrzymał Słońce to Maria Curie, wstrząsnęła Ziemią. Wydawano książki przygodowe, tak jak „Wyścig po rad” czy „Radowa jaskinia” kto/sia dziś o nich pamięta? W ampułkach, maściach, zapytywano, czy w kulach wojskowych też może być, i w proszku do prania do zażywania (tak, mam na myśli te z apteki), wszędzie rad. Lekarstwo na śmierć. Można łykać, można pić, można zażyć, można nosić pod brodą pół godziny dziennie opaski z radioaktywnego kauczuku, to sprzyja pięknu, jeśli oczywiście wierzyć reklamie, wszyscy wierzyli. Prawie wszyscy. Wszyscy śnięci, żywi i nie święci, a przynajmniej szybko rozstający się z życiem. Zbawienie na receptę, tak dla dwunożnych jak i dla czworonożnych i innych, wszak dodawano ów magiczny składnik do pasz. Można spotkać go na wyposażeniu ówczesnych prewentoriów, nie tylko w domach (nie mam na myśli domów pogrzebowych). Tak, owszem słyszy się o nielicznych śmierciach, a to panien pracujących na poczcie, które używały radu do przyklejania znaczków, a to o nowotworach szczęki tu i ówdzie. Dopiero śmierć Marcela Demalandera i Maurice Demitoroux  zyska rozgłos.

Tak powstała specjalna komisja , w której obradach uczestniczyła Maria, komisja opracowywała wytyczne, których miały przestrzegać osoby, pracujące w przemyśle radowym, warto zaznaczyć, że sam pierwiastek we Francji został zakazany dopiero w 1970 roku.

Wróćmy do trzeciej kwestii. Curie choć nigdy nie opatentowani radu, ani sposobów w jaki go pozyskiwali mieli przychody z tytułu praw autorskich. Tak niewątpliwie Piotr i Maria oddali nauce to co najcenniejsze, tak musieli utrzymać swoją rodzinę, tak nauka to sposób na życie. Armet de Lisle (postać przez konkurencje postrzegana w sposób negatywny, ktoś w rodzaju menadżera państwa Curie, ale też właściciel Banku Radowego i redaktor czasopisma „Rad” przemysłowiec właściciel fabryki „Sole Radu” ) finansuje nie tylko wydobycie radu, ale także stwarza Biologiczne Laboratorium Radowe, powołane specjalnie miejsce, w którym naukowcy będą zajmowali się radem i jego zastosowaniem w takich dziedzinach jak medycyna, to tutaj Henri Dominici opracuje metodę promieniowania ultraprzenikliwego. To Curie posiadają tajemną wiedzę,  (jakbyśmy to dzisiaj określili) know how. Przylądając się temu kiedy, w jakich dawkach, i w jakich gałęziach przemysłu rad był stosowany, albo/ i wmawiano ludziom, iż tajemny składnik to rad, tak by byli radzi wysupłać „trochę” grosza, można dostać zawrotów głowy, albo tę część ciała szybko stracić. Naprawdę gdyby nie to, że artykuł się niepomiernie wzdłuża, to mogłabym cytować rodzaje zastosowań, a i przecież wspomniałam już o licznych.

A dzięki operatywności Armeta de Lisle także mogą poradzić sobie z faktem, że nie opatentowali radu, a także obejść austriackie embargo na pozyskiwanie surowca. Zastosowanie radu sprzyjało, a raczej niejako „wymusiło”stworzenie gałęzi przemysłu (pomijając kwestię marketingową) tak jak upowszechnienie druku, sprzyjało stworzenie nie tylko rynku takim jak dzisiaj go widzimy (sic!) ale wytworzenie nawyku czytania, przecież stworzyło przestrzeń do wynalezienia (w średniowieczu) okularów… I innych potrzebnych akcesoriów…

Dlaczego rada pisać o radzie? Dlaczego piszę o Marii i Piotrze Curie. Nie dlatego by ująć, pomniejszyć ich odkrycia, bynajmniej. Chodzi o zniesienie obiegowych opinii, stereotypów. A także do sięgania głębiej. O budzenie ciekawości, bez łykania ości, ale chęci by przyglądać się uważnie(j) światu.

Owszem, Maria była sumienna, wytwarzane i proponowane narzędzia, których używała, dokładność pomiarów wykonywanych za ich pomocą przy jednoczesnej prostocie, jest dzisiaj w erze binarnej, cyfrowej więcej niż zdumiewająca. Oszem poświęciła wszystko co mogła, co miała, należy jednak pamiętać, że sama jeszcze za życia tworzyła własną legendę, wiedziała jak ważna jest  nie tylko sumienność, i poświęcenie, ale także dobrze pojęta dbałość o swoje interesy, czyż inaczej moglibyśmy i mogłybyśmy usłyszeć o Marii Skłodowskiej Curie i jej dokonaniach? Na pewno nie, jeśli masz wątpliwości przyjrzy się proszę chociażby listowi Noblowskiemu.

Owszem, największą wartość przypisywała nauce, i tym co dzięki niej można zdziałać. Koleje jej losu rozpalają nadzieje, i marzenia o lepszym jutrze, dzięki marzeniom, ambitnym celom, wymaganiom stawianym w sposób mądry i konsekwentny. Jednakże wiele w jej biografii jest mitów i stereotypów. Owszem doświadczała dyskryminacji, chociażby ze względu na dwie przesłanki, płeć i pochodzenie, to fakt niezaprzeczalny. Potrafiła nie tylko szukać, ale i znaleźć drogi wyjścia z niełatwych, albo i beznadziejnych sytuacji. Zmagała się z chorobą (ale nie po promienną), potrafiła się śmiać, doświadczała RADości. Czasami szczęścia. Pasjonujące jest życie Marii, im baczniej się mu przyglądamy tym ciekawsze pytania budzi ze snu, jest bardziej inspirujące, przestańmy się zadowalać laurkami…

I jest jeszcze coś, jak pokazuje sytuacja z radem, nie wszystko złoto co  święci tryumfy (nie tylko marketingowe). Najnowsze wrzaski mody bywają szkodliwe nie tylko dla słuchu. Chociaż warto nastawiać ucha, nie warto oka mrużyć. A jak zobaczymy światełko w tunelu (niekoniecznie) niebieskie warto się zastanowić, czy wartko nie spierwiastkować, znaczy spierniczać w odwrotnym kierunku…

PS. Jak można się domyślić, i dozo_baczyć, nie jest to nasze ostatnie spotkanie z Marią. Urywa się jako…

Skrócony od[noś]ni[c]k do tekstu: http://wp.me/p59KuC-19o

Reklamy

Zapraszam do dyskusji :):

Wprowadź swoje dane lub kliknij jedną z tych ikon, aby się zalogować:

Logo WordPress.com

Komentujesz korzystając z konta WordPress.com. Wyloguj / Zmień )

Zdjęcie z Twittera

Komentujesz korzystając z konta Twitter. Wyloguj / Zmień )

Facebook photo

Komentujesz korzystając z konta Facebook. Wyloguj / Zmień )

Google+ photo

Komentujesz korzystając z konta Google+. Wyloguj / Zmień )

Connecting to %s

Tagi

"At home" 2013 "Lewa ręka ciemności" "Miasto złudzeń" "Planeta wygnania" "Wydziedziczeni" oraz "Słowo las znaczy świat" #...Bo Świat jest ciekawy! #...I wiesz[cz] #...I wiesz[cz] co jest grane. Absu[ra]da(va)lium #12 poniedziałków #a ja lubię poniedziałki! #Dwanaście poniedziałków #InspirAkcja #iskierki #Jeden krok #Selekcja 52/20/15 #Szczelin w szczegółach ciąg dalszy #szczelin w szczegółach dalszy ciag #XII poniedziałków .[Saturday Pianist jazz]I Hiromi Uehara I Move 1 Movement 1: Poetry Of Wheels (George Gruntz) 3:05; 2 Movement 2: Poetry Of Lights (George Gruntz) 3:54; 3 Movement 3: Poetry Of Links (George Gruntz) 5:28; - 4 ILL Used ILLusions (George Gruntz) 5:1 01. Austin (Wasilewski) - 7:07 02. Sudovian Dance (Wasilewski) - 6:28 03. Spark of Life (Wasilewski) - 6:34 04. Do rycerzy 01. Requiem for Willy Loman 3:58; 02. Eternity Theme 1:58; 03. Closed Roads 5:36; 04. Waiting 2:07; 05. Voyage 2:10; 06. Invocation 2:26; 07. Tango of Love 1:41; 08. Tom’s Theme 1:35; 09. Laura’s 2 plus 1 7 widoków w drodze do Krakowa 7 widoków w drodze do Krakowa Grzegorz Turnau 9 Dead Alive 10 Easy Pieces for Piano 30 na 30 1997 2009 2012 2015 A Aagfe van der Voegh ach ach, kobiety i o kobietach Achille Adrien Proust ACT Adama Bremensis Adam Bałdych Adam Ferency Adam Golec Adam Hurst Adam Jerzy Czartoryski Adam Nowak Adam Pasternakiewicz Adam Pendelton Adam Strug Adam Włodek Adam Zagajewski Adam Zagajewski Obrona żarliwości Adele Bloch-Bauer I Adolf Sax adrygał Agata Kulesza Agata Młynarska Agata Tuszyńska Aga Zaryan Aga Zaryan śpiew Agnieszka Chrzanowska Agnieszka Osiecka Agnieszka Sylwanowicz Agora SA Aiora Akademia Nauk Akurat Alan Dawson Alan Pasqua Albert Camus Albert Camusa i Franza Kafki. Albert Einstein Alberto Giacometti albo Kobieta przy oknie Albrecht Dürer album: ‎The Musical Voyages Of Marco Polo albumy albumy recenzje alef Spinoza Aleksander Lesman Aleksander Macedoński Aleksandr Moczulski ales from Earthsea Alexandera Lonquicha Alexander Scriabine Alexandre Desplat Alexandre Seon Alexey Kruglov Alex Rovira Celma & Fernando Trias de Bes Alfa Alfabet Alfred Lion Alfred Nobel Alfred Szklarski Alice Sara Ott Alicja po drugiej stronie lustra Alicja w Krainie Czarów Alicję Gawlikowską ---Świerczyńską Alma Mahler A long Story 2007 alpinizm alto saxophone altówka Alvernia Studios Amon. Mój dziadek by mnie zastrzelił. recenzja Amon Göth Anaksymanes Anat Fort Anatole Francis anatomia Anawa Anda Rottenberg Andersen Andre Debierne Andriej Skhurhan Bożena Zawiślak-Dolny Andrzej Andre Krzywicki Andrzej Bachleda Andrzej Ferenc Andrzej Jagodziński Andrzej Jakimowski Andrzej Jakubowicz Andrzej Krzywicki Andrzej Panufnik Andrzej Sapkowski Andrzej Sikorowski Andrzej Trzaskowski Andrzej Wajda Andrzej Zaucha i Anawa André Tempel Andy McSmith Andy Sheppard Angela Davis Anglia animacja Animisiewasz Startt anim_akcja przeciw sterotypom Anja Lechner - Her First Dance (2008) Anja Lechner wiolączela Anna Austiaczka Anna Bikont Anna Chęćka -Gotkowicz Anna Maria Jopek Anna Maria Jopek - śpiew Anna Maria Jopek Licho Anna Maria Jopek ustami Annaputna Anna Rusowicz Anna Saraniecka Anna Seniuk Anna Treter Anna Wojtowicz Annette Paul Anouar Brahem Anthony de Mello Anthony Jackson Anthony Jackson - Bas Anthony Wilson Antoine’ de Saint-Exupéry Anton Dworak Antoni Buchner Antoni Dvořák Antonio de Pereda y Salgado Antoni Witt Antoni Łukasz Podkowiński Antonín Dvořák Antoon van Dyck antyk antysteresownik Anyone With a Heart recenzja Apelles apetyt na życie Apollo obdziera Marsjasza ze skóry Apple Apus apus Aris Kindta Arkady Shilkloper Arlene Blum Armet de Lisle Arseny Tarasewicz- Nikolajev Arthura Millera Artur Andrus Artur Hajzer Artur Szczęsny Artur Żmijewski Artysta: Adam Hurst Tytuł albumu: Obscura Czas realizacji Marzec 2012 roku Wytwórnia: Ash Records Arvo Pärt Arystoteles astma astma znane osoby chore na astmę Astrid Lindgen Astrid Lindgren Asurbanipala ateizm Ateny A time for everything audiobok audiobook audiobook Swietłana Aleksiejewicz Audioteka Auguścik Austin (Wasilewski) - 7:07; Sudovian Dance (Wasilewski) - 6:28; Spark of Life (Wasilewski) - 6:34; Do rycerzy autobiografia autyzm A w Krakowie na Brackiej B Bach bajka bajka o życiu Bajor Ballada o filiżance Ballady i romanse ballata Bandwagon Barbara Baczyńska Baritone Vocals – Gordon Jones Countertenor Vocals – David Gould Baron de Saint-Julien Bartosz Chajdecki Bogowie Basia Trzetrzelewska bas Phil Donkin Bass bass saxophone Bass – Jimmy Haslip Bazylea baśnie Beatrice d'Este Beethoven Bema Pamięci żałobny rapsod Bernard Machiavelli Bernard Sève beznadzieja. Biblioteka Akustyczna bieda bieda jako towar Big Cyc Bill Gates Billie Holliday Billy Holiday Billy Joel Bily Joel 1973 biografia Biografia Wisławy Szymborskiej Birds Requiem Bisquit b jak breweria Bliss blog blogostan Blogotony recenzja blogowanie Blue Note Blue Ribbon blues Bobby McFerrin Bob Dylan Bob Franceschini Bob Mintzer Bodø Domkor Boecjusz Bogdan Łazuka Bogiem a prawdą Bogusław Mec Bogusław Wołoszański Kafka Bolesław Leśmian Bolesław Prus Bona Bona Sforza Bona sprowadziła włoszczyznę do Polski? to mit Bonifacy IV Bosch Botticellego Boy Breweria Brewerie Bronisław Kaper Bronisław Maj Bronisław Maj Horacy (przekład Zygmunt Kubiak): Maciej Sarbiniewski (przekład Julian Ejsmond); Grzegorz Turnau (słowa: Grodzisko- Czym jest sen?- aranżacje Bronisław Malinowski Bronisław Pawlik Brunona Schulza Brzechwa Bugge Wesseltoft Bunksy bunt Buzu Squat by pamiętać być dobrym nauczycielem być dobrą nauczycielką Być jak Ron Clark Był sobie król ból Bębny – William Kennedy Błażej Domański Bługaria błędy C caccia Camile Claudel Cannonball Adderley - Mercy Mercy Mercy Caravaggio Caravvaggio Carla Bley Carla Bly Tros2013 Carla Gesualdo Carlo Gozzi Carlye Carolyn Davidson Carravaggio Casanova Caspara Davida Friedricha Cassandra Wilson Catherine Dickens Catherine Hogarth Cecil Taylor Cecylia Gallerani (1473-1536) Cecylia Kukuczka Celan Celina Kukuczka celtyckie opowieści Centrum Onkologii w Warszawie Cesare Catà chanson de geste Charlesa Lloyda Charles Bouchard Charles Byrne Chiarmonte Chick Corea chodzenie Choeurs de Lyon Chopin na jazzowo chorał chorał ambrozjański choroba choroba alkoholowa choroby serca Christian McBride Christoph Roßner Chris Tordini - double bass Churchill Chylice Chłopecki ciało ciało ludzkie ciekawostki ciekawostki ciekawostki językowe ciekawostki o czekoladzie ciekawostki o jazzie Ciekawostki o kawie ciekawostki o książkach ciekawostki o ludzkim ciele ciekawostki ornitologiczne ciekawostki o ósmym marca ciekawostki o średniowieczu ciekawostki układ oddechowy ciekawość cisza City of Illusions clarinet Claude François Claude Monet Claus Pieterszoon co dzieje się z ciałem po śmierci co jest grane. Absu[ra]da(va)lium co jest grane. Absu[ra]da(va)lium...I wiesz[cz] Cole Colin Vallon Colin Vallon Trio Coltrain Coltranie Come Away With Me recenzja Conlon Nascarrow co przyjemnego przeczytać? co to jest sapka co to są Listy i inne Brewerie co warto czytać co warto czytać z fantastyki? Co warto czytać z fantasy co warto przeczytać? co zrobić jeśli mam słomiany zapał co zrobić z rozczarowaniem? cykl cykl You can listen jazz cykl Ziemiomorze cytat cytat na teraz cytaty cytaty Jana Kaczkowskiego Cytaty z Jana Kaczkowskiego Czajkowski czarne złoto Czarnobyl Czarnobylska Modlitwa czas czas świąt czekasz na wiosnę Czerony Tulipan Czerwony Tulipan Czesława Korzeniowska Czesław Miłosz Czesław Niemen czyli]. Prawo do... czy między bogiem a prawdą? Jak poprawnie powiedzieć czym skutkuje uszkodzenie rdzenia kręgowego czy smarkać czyta Andrzej Ferenc czytaj Listy i inne Brewerie Czytam więc jestem Czytanie szkodzi :) czytelniczki czy to prawda Czyści jak łza Człowiek córka Bzdurka D DagaDana Dama z gronistajem Dama z Gronostajem Daniel Kapustka Daniel Kapustka – perkusja Daniel Nilsson Danielsson Palle Daniel Tamment Daniel Tammet Daniel Tiamment Danny Cudd Danuta Grechuta Danuta Szaflarska Danuta Szaflarska nie żyje Darek Oleszkiewicz Dariusz Kortko Dariusz Zboch Leszek Sojka Jakub Kołodziejczyk Joanna Zagajewska Michał Kowalczyk Dark Crayon Dark Crayon/Piotr Cieślicki Dave Holland Dave Koz David Brubeck David Chesky David Chesky / Fundação Orquestra Estúdio / Rui Massena David Chesky: The Zephyrtine - A Ballet Story recenzja David James Soprano Vocals – Monika Mauch Tenor Vocals David James Soprano Vocals – Monika Mauch Tenor Vocals – Rogers Covey-Crump David Kikoski David Lynch David McClelland Da Vinci Dawid Bowie dawni mistrzowie Dean DeBloisChris Sanders Dean DeBloisChris SandersWilliam Davies Deborah Tannen de gustibus non est disputandum depresja Dezyderata Dhafer Youssef Diabelski młyn Diana Krall Diana Krall - When I look in your eyes Diares of Hope Diego Velázque Diego Velázquez Dino Saluzzi dlaczego 8 marca dlaczego bekamy? dlaczego człowiek się wierci? Dlaczego Dickens byłby youtuberem? Dlaczego karku nie można złamać dlaczego ludzki kręgosłup ma kształt podwójnej litery s dlaczego malejemy? dlaczego mówimy nie zasypiaj gruszek w popiele dlaczego nie dyskutujemy dlaczego warto nie biegać Dlaczego warto zobaczyć film o Stephanie Hawkingu dlaczego wypda nam dysk dla dzieci Dlaubert Dobrawa do czego służt stół? Do czego służy stół? dojarzość Do Marka Aureliusza Domenic Buonvicini i Silvestr Maruffi do mieszczan (Katarzyna Nosowska Dominik Bukowski Dominik Kwaśniewski Dominik Wania Dom o Zielonych Progach Dora Diamant Dorota Górska Dorota Kędzierzawska Dorota Miśkiewicz Dorota Osińska Dorota Warakomska Dostojewski do szlachty Dotknięcie pustki DoZP doświadczenie niepełnej sprawności Droga 66 Drugi dziennik recenzja drums duc de la Rochefoucauld Dudziak Dugosz Duke Duke Ellington Duke recenzja dur radość Dwadzieścia pięć lat temu zginęła Wanda Rutkiewicz dwuznaczność leksykalna dyg_resje Dymitr Szyszkin dynamit dysk dyskusja dyskusja o nudzie dyskusje o sztuce dysleksja. Dziady Dzieciństwo Marii Skłodowskiej Curie dziennik Dziesiąta rocznica śmierci Jana Pawła II Dzień Dziecka Dzień Języka Ojczystego Dzień Książki dla Dzieci Dzień Matki Dzień ojca. Dżem E e.e. cummings e.s.t ECM ECM. Eicher ECM wytwórnia Edgar Degas Edmund Semil edukacja Edwarda Albee Edward Grieg Edward Hopper Edward Janner Edward John Phelps Edward Kłosiński Edward Walter Fryer Eivind Aarset elektronika [Electronic Wind Instrument ] Elektryczne Gitary Eleni Karaindou Eleni Karaindrou Eleni Karaindrou - fortepian; Kim Kashkashian - altówka; Jan Garbarek - saksofon tenorowy; Vangelis Christopoulos - obój; Camerata Orchestra pod batutą Alexandrosa Myrata Eleonora Akwitańska Eli eli Elijah Bossenbroek Elijah Bossenbroek - Carpe Lumen Elina Duni Quartet Eliota Elisabeth Kübler-Ross Elizabeth Barrow Eliza Orzeszkowa Ellen Key Elliot Mason Elwira Kamińska Elżbieta Towarnicka Emil Zola En Chordais Ensemble Constantinople Epikur epowerment Eric Clapton Eric Clapton autobiografia Eric Clapton kończy karierę nie będzie koncertował Eric Zener Ermellino Ernest Rutherford erudycja esej eseje etno Eugeniusz Makówka Eugène Henri Paul Gauguin Ewaa Lipska Ewa Demarczyk Ewa Lipska Extended Circle F Fabrizio Bosso Fantasie C-Dur; Rondo h-Moll; Sonate A-Dur - Carolin Widmann Fantasty fantastyka fantasy Felicja Bauer Fender Rhodes – Paul Nagel Ferdynand Magellan Feynamann Fibonacci figura matki w sztuce filharmonia Filharmonicy Berlińscy Filip IV Filipowicz Quintet film film polski filozofia filozofia chodzenia Fiodor Dostojewski Fiovanniego Battisty de Lazzari fizjoterapia ciekawostki Flaubert flet Flora Celestyna Teresa Henrietta Tristan y Moscoso Flora Tristan folk folk jazz Follow The White Rabbit (Herman/Tordini/Crane) [3:21]; Saturn Returns [7:43]; Trylon [5:09]; Heart Shaped Box (Kurt Cabain) [4:38]; Ein Gedi (D.Aharoni) [6:01]; The Mountain In G Minor [6:20]; Cadenza Fonopolis Formacja Nieżywych Schabuff - Dadada forte(i)pian(o) fortepian; Henning Kraggerud fortepian ciekawostki fotepian Francis Danby Francis de La Rochefoucauld Francis Wolff Franciszek Jerzy Kulczycki Franciszka i Stefan Themersonowie Francja Francoisa Couturiera Franja Frank Zappa Frans van Mieris the Elder (Starszy) Franz Kafka François Boucher François VI frazeologizm Fred Oldenburg fretles Freud Fryderyk Chopin Fundacja terytoria książki Fusell i Krauss Fête de la Musique G Gabriela Anders Waiting Gabriela Muskała Gabriel Lippmann Gala Dali Gang Marcela Gary Burton Gazeta Wyborcza Gałczyński Gdańsk Gdańsk 2015 gdy kwitnie żonkil Geetali Norah Jones Shankar Georgea Russella George Gershwin George Martin Georges de La Tour Georges Seurat Georges Urbain Georges_Seurat Niedzielne popołudnie na wyspie Grande Jatte Gerald Cleaver Gershwin gerzegorz turnau Giedroić Gilles Thibault Gintrowski Giorgio de Chirico Giorgione Giovanniego Moroni Giovanni Paola de Feminis gitara gitara basowa Cezary Konrad - perkusja gitary Gitary– Paul Jackson Giuseppe Torelli glejak Glenem Gouldem Glen Gould God Only Knows Goethe Golec uOrkiestra Gottland Gra o tron Grass nie żyje Grażyna Draheim Grażyny Bacewicz Grechuta Gregoire Chamayou GrubSon grunt to zdrowie Grzegorz Ciechowski Grzegorz III Grzegorz Kwiecień Grzegorz Tomczak Grzegorz Turnau Grzegorz Turnau – śpiew Grzegorz Wełnicki Gunter von Hagens Gustava Klimt Gustav Theodore von Holst Gustaw Mahler Gwendolyn Bradley Gérard Genette Géricault Górny Śląsk Głowy piwniczne H Habakuk feat. Muniek Hagar's Song recenzja Halina Wyrodek Halloween Hamburg) Hang Massive Hanna Banaszak Benefis Hans Andersen Hans Zimmer harmonijka Robert Kubiszyn – kontrabas Harrisa Eisenstadta Septembera Harry Potter Harry Potter i Harry Potter i Kamień Filozoficzny Hector Berioz Helena Deutsch Helena Diakonova Helena Modrzejewska Helen Hunt Hendrix Henri Becquerel Henri Bergson Henri de Toulouse-Lautrec Henri Dominici Henryk II Henryk Majewski - trumpet Henryk Sienkiewicz Henry Marsh Henry Murray Hermione Lee Hernando Cortes Hertha Ayrton Hieronim Bosch Hieronymus Anthoniszoon van Aken Hilarego z Poitiers Hildegarda z Bingen Hili Plitmann himalaizm Hiob Hipokrates Historia historia kobiet historia liczb Hogward Hokusai Katsushika Holandia Holmfrida Holst planety Homo twist Miasto Kraków Horacio Lavandera Horowitz How to Train Your Dragon Hugo Steinhaus hulusi humor Huśtawki Hymn do Świętej Trójcy Ibrahim Maalouf i czytelnicy idiopatyczna odma opłucnowa Idres Shah Ignacy Jan Paderewski Igor Omulecki II Koncert fortepianowyB-dur op. 83 Johannesa Brahmsa Iiro Rantala Iiro Rantala - fortepian Adam Baldych - Skrzypce Asja Valcic - Wiolonczela Iiro Rantala String Trio II Wojna II Wojna Światowa IKD Ildefons Gałczyński Imagine recenza i Marek Grechuta Immanuel Kant impresja Impresje i komenty impresonizm Imágenes (Music For Piano) Inga Iwasiów inspiracja Inspirujące książki instrumenty klawiszowe instrumenty klawiszowe; Krzysztof Pająk ---instrumenty klawiszowe instrumenty perkusyjne Instytut Radowy International Jazz Day Internetowy Klub Internetowy Klub Dyskusyjny Internetowy Klub Dyskusyjny Dyskusyjny [IKD+0] Internetowy Klub Dyskusyjny Dyskusyjny [IKD+2] Internetowy Klub Dyskusyjny [IKD+0] i Orkiestra na Zdrowie Irak. Piekło w raju recenzja Irena Curie Irena Curie na wojnie Irena Krzywicka Irena Santor Irene Joliot- Curie Irene Russo Irene Schweizer Iring Berlin irlandzkie whistle iskierki by 5000lib Istebna I Symfonia D-dur "Tytan" I Ty możesz słuchać muzyki klasycznej Iwaszkiewicz i wiedza I Wojna Światowa IX wiek Izabela Kastylijska Jacek Bończyk Jacek Dukaj Jacek Dukaj Lód Jacek Kaczmarski Jacek Kleyff Jacek Kozerski Jacek Malczewski Jacek Ostaszewski Jacek Wójcicki Jack Lang Jackowski i Jopek Deszcz Jacob Karlzon 3 Jacques Attali Jadwiga Helena Misel Jadwigi Sikorskiej jak inspirować jak mądrze czytać książki? O czytaniu jakość snu jak się wyspać Jakub Lange Jakub Łysik Monika Krzysztofik Marta Grzebielucha Karol Kamiński jak umiera człowiek jak wytresować smoka jak wzmacniać wolę James Joyce James Slevin Jana II Doskonałego Jan Breughel (młodszy) Jan Brzechwa Jan Dantyszek Janek Gwizdala - bass Alan Pasqua - piano Peter Erskine - perkusja Jan Garbarek Jan Gondowicz Jan Gunnar Hoff Janina Wanda Grechuta Jan Kaczkowski Jan Kaczkowski cytaty Jan Kanty Pawluśkiewicz Jan Kanty Pawluśkiewicz Zbigniew Wodecki Anna Wojtowicz Jan Kochanowski Janne Clemence Wail Jan Ptaszyn Wróblewski Jan Sebastian Bach Jan Smoczyński Janusz Gajos i Magda Umer z najnowszej płyty Duety Janusz Gniadkowski Janusz Korczak Janusz Kozłowski Janusz Limon Janusz Mackiewicz Janusz Majewski Janusz Radek Janusz Zabiegliński Jan Vermeer Jan Vermeer van Delft Jan Wildens Jan z Czarnolasu Jan Zych Jar Chojnacki Jarema Stępowski Jarle Vespestad: drums Jarosław Iwaszkiewicz Jarrett Jarret w Kolonii 1975 rok jaskułke Jasona Morana Jason Moran jazz jazz jest jazz norweski jazz pianist Jazz Sebastian Bach Jazz Tribute To Michael Jackson jazz w Finlandii jazz zagraniczny Jean-Édouard Vuillard Jeana Désiréa Gustavea Courbeta? Jeana Paula Jean de La Fontaine Jean de Roquetaille Jean Galbert Savage Jeff Hamilton Jeff Tain Watts Jennifer Teege Jeremi Protas Jeremi Przybora Jeroen van Veen Jeroen van Veen – Pärt - Für Anna Maria Jeroen van Veen – Pärt - Für Anna Maria (2013) Jerzego Zawieyskiego i Tadeusza Gajcego Jerzy Bartz Jerzy Czech Jerzy III Jerzyk zwyczajny Jerzy Limon Jerzy Maksymiuk Jerzy Pilch Jerzy Stempowski Jerzy Sthur i Olgierd Łukasiewicz Jerzy Stępowski Jerzy Wasowski jest najważniejsza. Jezus Chrystus Joachim Kuhn Joakim Milder - tenor saksofon tenorowy Joanna Garycka Joanna Pollakówna Joanna Porazińska Joanna Sałyga--- Chustka. Joanna Szczęsna Joanna Szczęsna i Anna Szczęsna Joe Morello Joe Morrello Joey Baron Johana Necka Johann Christian Bach Johannes Brahms Johann Maria Farina John Clayton John Coltranie John Gage John Hawkes John Lennon John Lewis John Mandela John Porter John Surman John Urry John Williams John Zorn Jon Christiensen Joni Mitchell Jon Schmidt Jopek Jorrain Lorrain Josiah Wedgwood Joëlle Léandre Juian Tuwim Julia Hartwig Julian Maszyński Julian Sypniewski Julian Tuwim Juliusz II Juliusz Machulski Juliusz P. Szeniawski Jung Jusepe de Ribera Justyna Steczkowska Józef Czapski Józef Czechowicz Józef Epifani Minasowicz Józef Pankiewicz Józef Peszka Józef Wokulski to Stanisław Wokulski? języczek u wagi języczek uwagi albo języczek u wagi język język a zawody język migowy językowo język polski język polski ciekawostki kabaret Kabaret OT.TO Kabaret Potem Kabaret Starszych Panów Kacper Stolarczyk Kacper Stolarczyk – gitary Kaczmarczyk Kaczmarski Kafka Kaldi Kalina Jędrusik Kamil Łanuszka kampanie społeczne kanał kręgowy kanon kanon fantasy kanon jazzu kanon lektur polskich Karakter Karol Chłapowski Karol Dickens Karol Szymanowski Karol Wielki kaszleć czy kasłać Katarzyna Biedrowska; Marek Szymaszek; Paulina Grondys; Katarzyna Boni Katarzyna II Katarzyna Kolędy –-Zalewskiej Katarzyna Rokicka Katarzyna Rosicka--- Jaczyńska katastrofa w Czarnobylu Katowice Kawa Kayach Kayah Kazimierz Mikulski Keats Keith Jarret Keith Tester Kenny Drew - fortepian Paul Chambers - kontrabas Philly Joe Jonnes - perkusja Lee Morgan - trąbka Curtis Fuller - puzon Ketil Bjornstad Kieślowski Kinga Prais Klarnet klarnet basowy Klasyczna klasyczne korepetyce -w dobrym tonie. klasyka klawisze kltura Klub Pickwicka kląć jak szewc kobieta Kobieta z dzbanem Kobieta z Wagą kobiety kobiety i o kobietach kobiety w fantasy kobiety w nauce kod kulturowy Kod Leonarda da Vinci Kolia Piotrowski Komeda koncepcje dzieciństwa koncert Koncert pamięci Agnieszki Osieckiej w Opolu kondycja muzyki Kongres futurologiczny konik polny Konkurs Chopinowski KOnrad Mastyło konsekwencja w działaniu Konstanty Andrzej Kulka Konstanty Ildefons Gałczyński Konstantynopol kontrabas Kordowicz Kornel Filipowicz Kornel Makuszyński Kortarbiński Kosarzyska kosmos Kot z Cheshire Kraków Krew Elfów Kristjan Randalu Kroke Kronika Theitmara Krupnicza 22 Krystian Zimerman Krystyna Czubówna Krystyna Janda Krystyna Janda Wariatka Tańczy Krywult Krzysztof Antkowiak Krzysztof Cezary Buszman Krzysztof Chodorowski. Krzysztof Herdzin - fortepian Krzysztof Kamil Baczyński Krzysztof Kiersznowski Krzysztof Komeda Krzysztof Korzeń; Krzysztof Kraska Krzysztof Kubiesa Krzysztof Napiórkowski Krzysztof Napiórkowski w Trójce Krzysztof Rutkowski Królowa Wiktoria krążek międzykręgowy Ks. Jan Kaczkowski śmierć książka książka 2014 książka jako towar książka mówiona książka papierowa czy ebook co wybrać? książki książki fantasy książki o górach księcia Buckingham KSU kształtowanie nawyków których doświadczeniem były stany depresyjne którzy chorują na astmę Kukuczka kula Kulikowska kultura Kurta Cabaina Kurylewicz Kvieta Legatowa Kyriakos Kalaitzidis LA Lalka Bolesława Prusa Lao Tzu Larry Coryell Laurent Lemire Lech Janerka Lech Jęczmyk legendy lekcje u Ophera Brayera lektury Leonard Cohen Leonardo da Vinci Leonardo Rauwulfa Leonard Slatkin Leon Fistek Leonid Shupik Le Radeau de la Méduse Leszek Aleksander Moczulski Leszek Kołakowski Leszek Możdże Leszek Możdżer LESŁAW i ADMINISTRATORR Let Her Go Leurent Lemiere Lew Soloff – trumpet Wolfgang Puschnig – saksofon altowy Andy Sheppard – saksofon tenorowy Gary Valente – puzon Carla Bley – piano Larry Goldings – organy Steve Swallow – bass Victor Lew Leśmian liczby Light Made Lighter Lisa Gerarrd Listy Listy i inne Brewerie Listy i inne brewerie blog Liszt Literacka Nagroda Nobla literatura literatura górska literatura na popołudnie Live. Największe przeboje Lizzy Loeb l jak listy Lombard Londyn Lorentz Louis Armstrong Lublin LUC Lucas van Uden. Ludovico Sforza Ludwig Wittgenstein Ludwika VI Grubego Ludwik Filip Ludwik Pasteur Ludwik VII Ludwik XIII Ludwik XV ludzie ciało ludzi organizm Lugwig Wittgensein Lukrecja Borgia Lukrecjusz Lula i Mariusz Pędziałkowie Lutosławski Lód Maaanam Kora Mac Maciej Garbowski Maciej Inglot--- akordeon; Błażej Chororowski---gitara basowa Maciej Kukuczka Maciej Magnuski – bas Maciej Maleńczuk Maciej Manguski Maciej Szczepański Maciej Słomczyński Maciej Zębaty madrygał Magdalena Kumorek Mahatma Gandhi Mahler Majewski -fortepian Majewski Robert Malajkat malarstwo Malcolm Budd Malczewski Malwina Kulikowska Manet Manfred Eicher Marc Chagall Marcel Landowski Marcel Proust Marcin Dorociński Marcin Masecki Marcin Pietraszewski Marcin Wasilew Marcin Wasilewski Marcin Wasilewski - fortepian Marcin Wasilewski - piano Slawomir Kurkiewicz - kontrabas Michal Miskiewicz - perkusja Joakim Milder - tenor saksofon tenorowy Marcin Wyrostek Marcin Zabrocki Marc O'Brien Marcus Miller Marek Bliziński - guitar Marek Grech Marek Grechuta Marek Grechuta i Band Marek Grehuta Marek Jackowski Marek Konrad Marek Moś Marek Napiórkowski Marek Napiórkowski - gitara Marek Niedziwiecki Maria Beiser Maria Bogucka Maria Curie Maria Curie emigrantka Maria Curie jako kochanka Maria Dębska Maria Farantouri Maria Magdalena pokutująca Marian Eile Marian Eile- Kwaśniewski Maria Orwid Maria Peszek Maria Peszek i Foks Maria Peszek i Foks Był sobie król Maria Salomea Skłodowska - Curie Maria Skłodowska Curie Maria Skłodowska Curie na wojnie Maria Szyszkowska Marie Mordingrer Mariusz Szczygieł Marjane Satrapi i Vincenta Paronnaud marka markizy de Pompadour Markowie Czuryłło i Grechuta Marsjasz i Apollo Marszałek Marta Górnicka Martha Argerich MARTIN TINGVALL Maryna Barfuss Maryna Barfuss- Turnau Marzena Michałowska Massner Mateen Matejkę Mats Eilertsen: double bass Matt Brewer Matt Brewer --- bass Gerald Cleaver --- perkusja Yaron Herman --- piano Maurice Fleuret Maurice Herzog Max Brod mała zmiana mała zmiana powoduje dużą zmianę Małe Curie Małgorzata Górnisiewicz Małgorzata Niemirska Mały Książę Mecz Poetycki 2015 Medyceusze medycyna medytacja Mehoffer melancholia Melisa meloreytacja Melvin B. Tolson miasto Mich & Mitch and Zbig łodeggy Michaela Franksa Michael Benita Michael Foucaut Michael Wollny Michaił Afanasjewicz Bułhakow Michal Miskiewicz Michal Miskiewicz - perkusja Michał Michał Anioł Michała Urbaniak Michał Bajor Michał Karol Szymanowski Michał Kuźmiński MichałLitwiniec Michał Nestorowicz Michał Strąkow Michał Tokaj Michał Urbaniak Michał Zabłocki Michał Łanuszka Michel Foucault Michel Petrucciani - fortepian Michel Serres Microsoft Mieczysław Karłowicz Mieczysław Kosz Miejsce kobiet jest na górze Mieszko I Mike Stern Mike Stern - gitara elektryczna Mikołaj Rej Mikołaj Tulipan Mikołaj z Radomia Mikromusic Milan Kundera Milena Jesenská Miles Davis minimalizm minimalizm w muzyce Mini wykłady o maxi sprawach. Trzy serie.Leszek Kołakowski Mira Zimińska-Sygietyńska Miron Białoszewski Misha Alperin Miskiewicz -perkusja.Zamyślenie recenzja Wojciech Majewski Miss Williams Mitch & Mitch Mit Erigone mity mity na temat pozytywnego myślenia Miuosh & Skrzek MIĘDZYNARODOWY DZIEŃ JAZZU./INTERNATIONAL JAZZ DAY Międzynarodowy Dzień Jazzu Międzynarodowy Dzień Kawy Międzynarodowy Dzień Tańca Mme Lemaire Moje córki Krowy mol smutek Monika Borzym Moniuszko Monk Montaigne more Morrie Schwartz motywacja motywacje działań Movements In Colour mpd Muchy Munk Munyungo Jackson – Mustafa Pasza muz: Zygmunt Konieczny muzyka muzyka etniczna muzyka filmowa muzyka klasyczna muzyka koncepcyjna muzyka polska muzyka popularna muzyka poważna muzyka rozrywkowa muzyka we Francji muzyka we Włoszek muzyka wielogłosowa muzyka zagraniczna muzyka świata Myslovitz myślenie jednak boli Młodość na co zmarł Bolesław Prus Na co zmarł Grass na co zmarł Ornette Coleman na co zmarł Stefan Żeromski? nadgryzione jabłuszko nadworny skrzypek Ewy Demarczyk nadzieja Nagroda Nobla Nagroda Nobla 2014 rok Nahuatl najcięższa książka świata najlepszy pojazd XIX wieku Na motywach kołysanki Janiny Porazińskiej pod tym samym tytułem.Reżyseria i animacja Tytus Majerski Napoleon Bonaparte Napoleon III Narodowe czytanie Narodowe czytanie Lalki narracja Narrenturm Natasza Czermińska Natasza Czermińska recenzja nauczanie nauczyciel nauczyciele nauczycielka nauka nauka języka co wzmacniać nauka języka popularne błędy nawyk nawyki czytelnicze. Na wyspach Bergamutach Neil Larsen Nelly Ternan neologizm New Series NeXT Niccolo Machiavelli Nicola Chiaromonte Nicolaes Eliaszoon Pickenoy Niech Żyje Bal nie każdy potrafi się przewrócić Niemiecka Curie niepełnospraność niepełnosprawni niepełnosprawność niepełnosprawność Prousta niesprawiedliwość Nietzche Nietzsche nie w pełni sprawność Niezależna Oficyna Wydawnicza Nowa niezgoda nie żyje Ginter Grass Nighthawks Nike Nikola Sellmair Nikołaj Karamizyn Nils Petter Molvaer Nir Felder Nohawica Norah Jones normy językowe North Cape Notatki notatki na marginesie notatki z wykładów nowoczesny marketing nowy cykl Nowy Rok Nowy Ślad Czarnych Stóp nuda nu jazz O.S.T.R obalanie mitów obalanie mitów na temat Marii Skłodowskiej Curie o bibliotece o bieganiu o blogu obraz obrazy Obscura Obwieszczenie obyczaje obój ocannon’s World o chodzeniu o ciszy Octave Feuillet oczekwania o czytaniu Oda do radości Oda Dytrykówna. Odczuwanie architektury Odkrycie NASA odniesienie do baśni odprężenie odznaczenia Office International d'Hygiène Publique. o grzebieniu ogłoszenia Ogłoszenie o głupocie ohn Summerson o jazzie o języku Olaf Tryggvason Olga Boczar Olga Boznańska Olga Tokarczuk Nike 2015 o mężczyznach o nudzie Opole Opole 1997 opowieści dla dzieci Opowieści o Pilocie Prixie Opowieści z Ziemiomorza opowieść o najsłynniejszym polskim himalaiście o przypominaniu opór w rozwoju Orchestre National de Lyon orkiestra orkiestra: BBC Symphony Orchestra z towarzyszeniem chóru kobiecego) Adrian Boult orkiestra AUKSO Orkiestra Dni Naszych Ornette Coleman Ornette Coleman zmarł Orygenes Orzechowski o siekierze osoby chore na SLA Osoby Głuche Osoby Niedowidzące Osoby Niewidome osoby z niepełnosprawnościami OT.TO Otto Hahn Owidiusz o wyobraźni o władzy o zapominaniu o zmianie Ołówek recenzja pacyfizm palec palimpsest Palle Danielsson - kontrabas Pamiątkowe rupiecie Pamiętniki nadzwyczajnego umysłu z zespołem Aspergera Pan Herbatka Pan Kleks Parker Paryż pasja Passaggio Patch Adams paternalizm Patrice Moret Patricia Molly Clapton Paula Cole Paul Anka Paul Appell Paul Auster Paul Celan Paul Desmound Paul Emil Breitenfeld Paulina Braiter Paul Langevin Paul Éluard Pawerewski Paweł Krawczyk) - 4:37 05. Message in a Bottle (Sting) - 7:36 06. Sleep Safe and Warm (Komeda) - 6:55 07. Three Reflections (Wasilewski) - 8:33 08. Still (Milder) - 6:45 09. Actual Proof (Hancock) - Paweł Krawczyk) - 4:37; Message in a Bottle (Sting) - 7:36; Sleep Safe and Warm (Komeda) - 6:55; Three Reflections (Wasilewski) - 8:33; Still (Milder) - 6:45; Actual Proof (Hancock) - 6:06; Largo (Ba Paweł Smoleński Paweł Wszołek Peredy y Salgado Pergolesi perkusja Perkusja– Paulinho Da Costa Piano Perpetuum Persepolis Peter Erskine Peter Gabriel Pete York - perkusja Pewność Philip Zimbardo Phil Knight pianino pianino ciekawostki pianist piano Piano Guys piano Larry Koonse Piano Man 1973 Piano Works II - Ringing The Luminator Picasso Picasso Kobieta niosąca chleb Pieere Bordieu Piere Soderi Pierre Boudieu Pierre Bourdieu Pierre Curie pigułka dzień po pijany jak szewc Pina Bausch Pinelo piosenka finałowa piosenka literacka Piotr Curie Piotr Czajkowski Piotr Frączewski Piotr i Maria Curie Piotr Millati Piotr Paleczny Piotr Skrzynecki Piotr Szczepanik Piotr W. Cholewa Piotr Witkowski pismo Breila pisz na berdyczów co to znaczy Pitagoras Pitagoras z Samos Piwnica pod Baranami Pixar piękno piętnaście pianistów pianistek jazzowych Place de la Concorde Planet of Exile pleonazm podania Pod budą Pod budą Sikorowski & Turnau Pod światło poeta poezja pogoda pod psem pokój polityka polon Polska Polska wygrywa Euro 2016 Polskie Radio polski jazz pop Po pierwsze nie szkodzić. Opowieści o życiu Pora Umierać Porter postacie kobiet Powiedziała mi Maria Antonina powołanie Powstanie 44 pozytywizm pozytyw na dzisiaj prawa człowieka prawa kobiet prawda ciekawsza od fikcji Prawo do... problemy ze stawem żuchwowo skroniowym proces edukacyjny proces rehablitacji produkcja Program 3 Polskiego Radia programowanie; Tomasz Dominik--- bębny; Maciej Mąka--- gitary; Janusz Baka--- konsoleta; Prust Pruszyński i S-ka Przebudzenie Przejęzyczenie Przejęzyczenie. Rozmowy o przekładzie Przemek Dyakowski - saksofon Przemysław Dyakowski Przemysław Raminiak - fortepian Maciej Grabowski - bass Krzysztof Gradziuk - perkusja Przestrzenie i zaułki Przyboś przypowieść o stole Przysłowia nie są mądrością narodów Prószyński i S-ka psychologia psy w języku Ptaszyn Pustka w domu pyknodysostoza kto chorował pytania pytanie pytanie o myślenie pytanie o niemyślenie Pyteasz płyty Queen Quiet Letters Quinto Libro Di Madrigali- Gesualdo rackę napisałam rad radio radioaktywność Radiohead radość Radziwiłłówna Rafael Santi Rainer Maria Rilke Raj Ralph Greenspan Ralph Towner Randy Brecker Randy Brecker - trąbka Nir Felder - gitara elekryczna Bob Franceschini - saxopfon Sergio Vallin - gitara elekryczna Elliot Mason - puzon Lizzy Loeb - wokal Randy Pausch Raymond Queneau Ray Tomlinson Raz Dwa Trzy realizm recenja recenzja recenzja albumu recenzja filmu recenzja książki recenzja Meditatus recenzja płyty recenzja płyty A miało być tak dobrze Recenzja płyty a miało być tak pięknie recenzja płyty muzka polska recenzja Świat Dysku recenzje recenzje książki recenzje płyty recepta na słomiany zapał reenzja reenzja albumu. reflekcja rehabilitacja funkcjonalna Reinman z Bielawy relaks relaksacja religia Rembrandt Remembrance Renesans Renoir reportaż Requiem Wolfganga Amadeusza Mozarta Reynaldo Hamn reż. Piotr Trzaskalski Richarda P.Feynmana Richard Feynman Richard P Feynaman Robert Kasprzycki Robert Majewski Robert Majewski - trabka Robert Proust rock rocznica blogowania rocznica blogu rocznica śmierci Witkacego Rodolphe Lindt Rodowicz Rodrigo y Gabriela rodzina muzyczna Roentgen Rogers Covey-Crump rok czasu rola lidera rola reportera Roman Jacobson romans Rosja Route 66 rower rower ciekawostki Royal Quartet ROYAL STRING rozkwit gaworzenia rozmowy rozrywka rozwój rozwój dziecka rozwój mowy rozwój osobisty rożen rożno Rubens ruch ruch to niezależność Rudyard Kipling najmłodszy laureat Nagrody Nobla Running Running Jacob Karlzon Rusell Russell Ferrante Ryczace Dwudziestki Ryczące Drake Ryszard Krynicki Ryszard Lwie Serce rzecz o Stanisławie Wokulskim Rzuć to wszystko co złe równość saga Saga o Wiedźminie Saint Simona saksofon saksofon tenorowy Salvador Dali Sambbor Dudziński samobójcza śmierć samobójstwo samobójstwo Witkacego Samuel Johnson Samuel Rohrer Sandor Maraja Sandra van Veen Santiago de Compostela sapka Sarah Bernahardt Saturday Jazz Pianist Saturday Panist Jazz Saturday Pianist Jazz Saturday Pianist Jazz Michael Petrucciani Savante Arjemius saxofon Scott Elliot Fahlman SDM Sea recenzja Sebastian Erard Sekrety Morza Sekrety Morza recenzja Seksmisja sen sen kawalera z różą sereotypy Sergio Vallin. sfera Sgt. Pepper’s Lonely Hearts Club Band Sgt. Pepper’s Lonely Hearts Club Band – tytuł płyty zespołu The Beatles Shaikh ash-Shadhilem Shoe Dog: A Memoir by the Creator of Nike Siedem nowych planet siekiera Sierżant Sigmunt Freud Sigurd Rascher silna wola Silvestri Simone de Beauvoir Simon Phillips Simple Acoustic Trio Siostry Panas sir Wiliam Crookes Siula Grande Skrzek skrzypce skutki katastrofy w Czarnobylu Skłodowska --- Curie SLA Slavenka Drakulić Slawomir Kurkiewicz Slawomir Kurkiewicz - kontrabas smarkaty Smolik smutek Smutna historia Szału smutne życie psa Sofokles Sokrates solo piano. Sonety Sonnige Stube Sopot Sparta spinacz spokój sposoby słuchania muzyki Spotkanie z Marią Stanistaw Witkiewicz Stanisława Celińska Stanisława Ryster Stanisław August Poniatowski Stanisław Baczyński. Stanisław Barańczak Stanisław Barańczak nie żyje Stanisław Barańczak poezja Stanisław Hadyna Stanisław Ignacy Witkiewicz Stanisław Jerzy Lec Stanisław Jopek Stanisław Jopek i Zespół Pieśni i tańca Mazowsze Stanisław Lem Stanisław Przybyszewski Stanisław Soyka Stanisław Strójwąs Stanisław Witkacy Witkiewicz Stanisław Wokulski Stansiław Soyka stan zdrowia Stare Dobre Małżeństwo Starość status kobiet status mężczyzn stawanie się staw żuchwowy skroniowy Steen Eiler Rasmussen Stefan Banach Stefan Garczyński Stefania Baczyńska Stefania Wilczyńska Stefania Zieleńczyk Stefan Kudelski Stendhal Stendhala Stenson Bobo Stephen Hawking Steve Gadd - perkusja Steve Jobs Steven Harrold Steve Swallow Steve Woźniak Storråda Strachy na Lachy Zimne dziady listopady Straight Story RGG recenzja strarta Strzeż się tych miejsc... Klaus Mitffoch Studio Agnieszki Osieckiej substantia reticularis Super Book Susan Sontag Susie Ibarra Swen Widłobrody Swietłana Aleksiejewicz Swietłana Aleksijewicz Sygryda Storråda Sylvie Courvoisier sylwetki sylwetki kobiet sylwetki mężczyzn symbolizm symbolizm w polskim malarstwie synestezja syntezator – Russell Ferrante Szalony Język Polski szczelanie w szczęce Szczęście czy fart Szereg Fouriera Szewczyk Ola Maurer Piwnica pod Baranami szewska pasja sześciostrunowa altówka Sześć światów Hain Szkoła Notre Dame Sztuczne Fiołki sztuka sztuka i absurdy Sztuka kultura sztuka o której można dyskutować sztuka składania życzeń sztuka ulicy Sztuka zwycięstwa sztuki wizualne Szubert Szymanowski Karol Szymborska Szymon Kataszek Szymon Ludwik Kamykowski--sax Szymon Madej Szymon Stochniol Katarzyna Baczewska Aleksandra Urbańska Jarosław Marzec Szymon Zychowicz Szymon Zychowicz 2014 sł. Józef Czechowicz sł: Bolesław Leśmian Słaek Jaskułke Sławek Jaskułke sławne osoby sławni Polacy Sławomir Mrożek Słonimski Słowacki słowiański kołtun słowiańszczyzna Słowo las znaczy świat słowo o termitach Tadeusz (Boy) Żeleński Tadeusz Boy Żeleński i tłumaczenie Marcela Prousta Tadeusz Dziedzic Tadeusz Gajcy Tadeusz Kalinowski Tadeusz Kożuch Tadeusz Mieczkowski Tadeusz Nowak Tadeusz Pruszkowski Tadeusz Sygietyński Tadeusz Zawieyski Tadeusz Łomnicki Tadeusz Śliwiak Tadeusz Żeleński Boy take five Tales z Miletu tantasy Tatarak Tea book tag Tears in Heaven Tea Time Boogie teksty kultury Zachodu Tennesee Williamsa Tenor: Steve Davislim tenor saxophone Teoria Wszystkiego recenzja Terri Lyne Carrington Terry Prachett tey THE the Beatles The Coln Concert The Dispossesed The Girl In The Other Room recenzja The Hilliard Ensemble The Left Hand of Darkness Theloniousa Monka The Old Woman The Penitent Magdalene The Riddle (Nik Kershaw) cover The Swingle Singers The Word for World is Forest Thich Nnat Hanh Thomasa van der Wilta Thomas Couture Thomas de Keyser Thomas Transtomer Thomas Wyck Thrill Box recenzja Théodore Géricault Tim Burton Tingvall Trio Tischner to i owo językowo Tokaj tom 6 Tomasz Cichocki Tomasz Cichocki Zew Oceanu Tomasz Mann Tomasz Stanko i New York Quartet Wislawa Tomasz Stanko — trąbka Bobo Stenson — piano Anders Jormin — kontrabas Tony Oxley — perkusja Tomasz Stań Tomasz Stańko Tomasz Stańko trąbka / David Virelles fortepian / Thomas Morgan – kontrabas / Gerald Cleaver – perkusja Tomasz Szukalski - saksofon Tomek Sowiński - perkusja To mit Tommy Crane - drums. tom pierwszy Trylogii Husyckiej Tom Waits tonacja Toni Morrison Tord Gustavsen Tord Gustavsen: piano Tord Gustavsen Trio Tore Brunborg: tenor saxophone Tornebladh Touch & go - straight to number one Toulouse lautrec Towarzystwo Zachęty Sztuk Pięknych tożsamości tożsamości społeczne Traktat o życiu. Myśli wybrane. Czesław Miłosz traktaty muzyczne trecento trenerstwo trio Trio in Tokio Troosta Trulsa Morka truncus cerebri trzy szybkie Trójka trąbka Trąbka – Scott Wendholt tulipan tulipanologia Turnau Tuwim Twierdza Szyfrów Tycjan typuję zwycięzcę tłumaczenie tłumaczenie: Przemysław Bieliński tłumaczenie: Stanisław Kasprzysiak U.S. Route 66 U. T. Gandhi perkusja ubóstwo uczenie uczenie języka migowego uczenie się udział kobiet w wojnie Ujejski Ulisses Ulla Lindquist umarł ks. Jan Kaczkowski Umieranie uniwersalność uniwersum Uno momento mortis Upadek Ikara uprzedzenia URK urodziny Karola Wielkiego Urodziny Wisławy Szymborskiej Urodziłem się pewnego błękitnego dnia Urodziłem się pewnego błękitnego dnia, Daniel Tammet, Urodziłem się pewnego błękitnego dnia. Pamiętniki nadzwyczajnego umysłu z zespołem Aspergera Ursula K. Le Guin Ursula Le Guin Urszula Dudziak USA ustanowienie Nagrody Nobla Uszkodzenie Rdzenia Kręgowego Valdemar Eiberg Valery var. 4:14; varia Vassilis Tsabropoulos Vassilis Tsabropoulos fortepian Velazquez Vermeer V Hauy Viera Brandes Vijay Iyer Vilhelm Hammershøi Vincent Peirani akordeon Vincent van Gogh Virginia Woolf Virginii Woolf Vladyslav Sendecki Volodos in Vienna Wacław Krupińsk Wacław Krupiński Waits Walden Pągowski Waleria Maria Gardowska Walter Isaacson Walther von der Vogelweide Wanda Rutkiewicz waria Warszawa Wat Werner Herzog Wesele Wyspiańskiego i Marek Grechuta Whileman wiara wiara we własne siły wibrafon wiedźmin Wiedźmin opowiadania Wiedżmikołaj wieki średnie Wiek męski wiek XIX wielbłąd Wielka Gra Wielka Msza h-moll wielogłosowa muzyka Wiersze zebrane Barańczak wierzę w wiedzę wieszać na kimś psy Wiesz może jak to się dzieje Wiesław Dymny Wikingowie Wilhelma VI Orleański Wilhelm Conrad Röntgen Wilhelm IX Trubadur Wilhelm Sasnal Wiliam Harvey William H. Macy William Szekspir Will Rogers Wincentyna Karska wiolączela Wisława Wisława Szymborska Wisława Szymborska Nobel Wisława Szymborska rocznica śmierci Witkacy Witkiewicz Witold Lutosławski Witold Lutosławski wcale nie jest za trudny Wit Stwosz Wittgenstein w jaki sposób chodzi człowiek w jaki sposób się rzyga w krzywym zwierciadle W malinowym chruśniaku Wocjech Orliński. Lem. Życie nie z tej Ziemi Wojciech Kamiński Wojciech Kassa Wojciech Kukuczka Wojciech Majewski Wojciech Malajkat Wojciech Młynarski Wojciech Młynarski nie żyje Wojciech Tochman Wojciech Waglewski Wojciech Zabłocki wojna Wojna nie ma w sobie nic z kobiety wokal; Gabor Bolla - saksofon; Andi Kissenbeck - organy Hammonda; Wolfgang Schmid - kontrabas; wokal; Torsten Goods - gitara Wokulski w Paryżu Wolna Grupa Bukowina Woz w popiele wrażenia Wskrzeszenie Łazarza wspomnienia Wspomnienia twórcy Nike współczesność Wszystkie kobiety Mateusza recenzja Wybór i układ Joanna Gromek - Illg wychwalanie idei miłości dworskiej wycieraczki samochodowe Wydawnictwo Literackie Wydawnictwo Znak Wydziedziczeni wykłady wynalzaki wyobraźnia wypadki w górach wyróźnienie wytwórnia ecm wywiad wyzwania wyzwania blogowe wyścig wyścig z Messnerem Wyśpiewam Wam wszystko wzór wątp wątpliwości wątroby nie omamisz wątroby nie oszukasz Wędrówka Władysław Broniewski Władysław Halik Władysław Reymont władza Włodek Pawlik Włodzimierz Korcz Xawerego Dunikowski XI XIV wiek Yapa Yaron Herman Yaron Herman - piano (Steinway D Yuan Mei zabawa zabawa blogowa zaburzenia ze spektrum autyzmu Zaczarowana świątynia zadanie Zakazany owoc Zakopane Zamość Zapatrzenie. Myśląc o malarzach zapowiedź nowego cyklu Zarycki zarządzanie stresem zasypywać gruszki Zawinul Zbigniew Herbert Zbigniew Jaremko Zbigniew Konopczyński - trombone Zbigniew Mikolejko Zbigniew Namysłowski Zbigniew Paleta Zbigniew Preisner Zbigniew Raj Zbigniew Wodecki Zbigniew Wodecki nie żyje Zbigniew WodeckiPiwnica pod Baranami z czego biorą się zakwasy? zdrowie Zdzisław Beksiński Zeeman zejść na psy Zenon Jaskuła Zespół Aspergera Zespół Pieśni i Tańca Śląsk Ziemie obiecane recenzja płyta 8.04.2014 r Ziemiomorze Ziemiomorze recenzja Zmarł Stanisław Barańczak zmiana zmiany znane osoby znane osoby chore na dusznicę znani z notatek na marginesie Zofia Ameisenowa Zofia Komedowa Trzcińska Zofia Zaleska z przymróżeniem oka. zrozumieć Franciszka zwątpienie zwątpiwnie Zycha Zygmunt Bauman Zygmunt Freud Zygmunt Freud a Proust Zygmunt Grechuta Zygmunt Konieczny Zygmunt Stary Zygmut Freud Zygmut Konieczny Złota dama [a]Varia [IKD3] [Klasyczne korepetycje-w dobrym tonie]. [Zarys Édouard Manet Ólafur Arnalds ósma część Harrego Pottera ósmy marca Ćwiczenia z utraty ćwiczenia Łanuszka. muzyka Łapiński Łucjan Paprocki Łukasz Nicpan Łukasz Simlat Łukasz Stasiak łumacze ( Stanisław Barańczak Śląska Orkiestra Kameralna Śmierć na pięć Śmierć Witkacego Średniowiecze Świat Dysku Światowy Dzień Jazzu. Światowy Dzień Ksiażki i Praw Autorskich Świat Rocannona" Święto muzyki Świętosława Święty Augustyn śmarczeć śmierci i neurochirurgii śmierć śmierć Anki śmierć w górach śpiew śpiew) Dorota Miśkiewicz: śpiew; Robert Majewski trąbka fluegelhorn Mariusz Pędziałek; Maryna Barfuss; Cezary Konrad -perkusja Robert Kubiszyn: akustyczna gitara basowa śpiew Dorota Miśkiewicz - śpiew Marek Napiórkowski - gitara Kacper Stolarczyk - gitary Maciej Magnuski - bas Daniel Kapustka - perkusja Marek Niedźwiecki - konferansjer śpiki św. Odilon św. Tomasz świadectwo światło niebieskie a sen święty Ambroży biskup mediolanu Żenia Zielińska Życzenia Życzenia wielkanocne żałoba że chodzisz? że ubywa nam wzrostu wraz z wiekiem że wykorzystujemy 10% możliwości swojego mózgu życie życie jako marketing życie z doświadczeniem niepełnej sprawności αυτονομία Михаил Афанасьевич Булгаков

Archi_walium:Ale to już było…

[Komentowanie]

Na tym blogu obowiązuje netykieta.
Zwracamy się do siebie po imieniu.
Autorka nie ponosi odpowiedzialności za wypowiedzi współuczestników i współuczestniczek dyskusji, opinie są prywatną kwestią Autorów i Autorek.

Nie liczę godzin i dat.

Styczeń 2017
Pon W Śr C Pt S N
« Gru   Lu »
 1
2345678
9101112131415
16171819202122
23242526272829
3031  

zBLOGowani

Tu także jestem:
zBLOGowani.pl
%d blogerów lubi to: