[237+2].[Odę (do)]Tchnij! (Albo: Szczelin w szczegółach ciąg dalszy (3)).

Zastanawiałaś, albo zastanawiałeś się nad obrazami, toposami w kulturach świata dotyczącymi stworzenia świata? Czy to zapisanymi w Świętych Księgach czy mitologiach? Zadziwiająco często pojawia się tam wyraz tchnienie. Zresztą, mówiąc o kimś obdarowanym szczególną mocą mówimy, że został nad_tchniony. Ile to razy czułaś lub czułeś oddech czasu na karku. Własnym? A zstępując z obłoków na Ziemię ile to razy słychać, że coś jest nam potrzebne do życia jak tlen? Wiesz, ile razy w życiu oddychasz? Ile wdechów bierzesz w ciągu całego życia, jednego roku, miesiąca, tygodnia, dnia, godziny i minuty? Jeśli maszyna, czyli Twoje ciało działa bez zakłóceń i uciążliwości, daję głowę, chociaż ona jest mi potrzebna, że istnieje duże prawdopodobieństwo, że nigdy się nad tym nie zastanawiałaś, nie zastanawiałeś.

Czy nie zadziwia fakt, że eksplorując nowe terytoria zastanawiamy się, czy możliwe  tam jest życie, [woda] i ten tego… Ten  tlen. A czy mówiąc o  miejscu bądź towarzystwu, w jakim lubisz i chcesz przebywać nie zdarzyło Ci się wspomnieć o smacznej,  dobrej atmosferze? A czy ktoś tę  cudowną atmosferę zepsuje, to tak jakby ją zanieczyścił, puszczając bąka? Nie idźmy śladem wiatru. A jak Tak więc dzisiaj.  Możesz odetchnąć spokojnie. Pełną piersią. Może już nie młodą, ale! Zapatrzeć się w kubek z gorącym napojem, i zacząć czy tu, czy tam czytać. Mam tam. Ponieważ o tuptaniu i truchtaniu  już było, to będzie o oddychaniu! Wdech i wydech, jak w zgranej orkiestrze. I jeszcze! Jeszcze! Jeszcze!

lib5000bienczyk-cytat

 A po[d]rzucając na chwilę meta_for/y to można napisać tak, a jak?

Jak Człowiek wygląda każd_a/y widzi, wystarczy spojrzeć w lastryko, znaczy lustro, no może trochę głębiej… Sięgaj tam gdzie wzrok nie sięga…:

[Układ oddechowy człowieka, źródło zdjęcia].

 Jedynie w ciągu sześćdziesięciu sekund:

  • serce bije (bim bam bom) 70 razy by przetoczyć  siedemdziesiąt litrów krwi przez dziewięćdziesiąt sześć tysięcy kilometrów,
  • w szpiku kostnym zostaje wyprodukowane pięćdziesiąt milionów krwinek czerwonych,
  • dwieście pięćdziesiąt metrów kwadratowych jelit trawi posiłek… To i wiele. wiele innych nieświadomych procesów dzieje się w Twoim organizmie właśnie Teraz! Od poczęcia aż do ostatniego oddechu…

2przekroj

[Przekrój poprzeczny płuca człowieka, źródło zdjęcia Wikipedia].

Płuca. Trwale połączone z żebrami klatki piersiowej i przeponą, która znajduje się pod nimi. Dwadzieścia tysięcy wdechów i wydechów. Uff. Oddechów, których nawet nie zauważasz, jeśli oczywiście Twoja maszyna zwana ciałem działa bez zarzutu. I tam i tu. I jeszcze tu. I jeszcze…

Dlaczego człowiek musi oddychać? (inaczej się u- dusi– uuu jak śpiewał Sthur, ale miał na myśli inną czynność, nie następującą automatycznie, ale… Śpiewanie ma wiele wspólnego z dychaniem i oddychaniem! W tym procesie bardzo ważne jest oddychanie przeponą). Nie dlatego, że brakuje mu tlenu! Dlatego, że w organizmie znajduje się nadmiar dwutlenku węgla, który trzeba szybko wydalić.

Co? CO2 to produkt uboczny powstający w wyniku procesu pozyskiwania przez organizm energii. Ale sprawa jest o wiele bardziej skomplikowana, gdyby nie usuwać go z komórek, to krew krążąca w organizmie, po prostu by skwaśniała, tlen nie zostałby doprowadzony,  co doprowadziło by do śmierci. Krąg życia przetacza się.  Życia krąg toczy, t[ł]oczy się dalej.

Dwa te  „miechy”, mają powierzchnię dużego mieszkania, dużego? Czyli jakiego? Takiego które mierzy sto metrów kwadratowych. A mieszczą się w klatce, nie złotej, a piersiowej. Możliwe jest to dzięki budowie pęcherzykowatej. Pęcherzyki płucne, choć niepozorne, to w nich tkwi moc, to najważniejsza część płuc, to ich masz od trzystu do pięciuset milionów. Można przyrównać do malutkich mieszków, które znajdują się na końcu kanalików wewnątrz płuc. To jest adres meldunkowy, to tutaj musi dotrzeć powietrze. Sieć pęcherzyków jest niepozorna, piękna i cienka, dzięki czemu niezwykle elastyczna. Można przyrównać ją do powierzchni nadmuchanego balonu. Siatka otaczająca pęcherzyki to naczynia włosowate, bardzo ważne w procesie oddychania i transportowania tlenu. Czerwone krwinki wychwytują tlen z powietrza i rozpowszechniają po całym ciele.

To za ich pomocą następuje coś bardzo ważnego, coś dzięki czemu i Ty i Ja żyjemy. Wymiana gazowa.

Diaphragma  brzmi dumnie! Brzmi przepięknie i tajemniczo (jeśli nie znasz łaciny) a to po prostu, albo po łukowatemu Przepona, która podczas wdechu się obniża, a tym samym zwiększa się powierzchnia klatki piersiowej następuje zasysanie powietrza następuje to dzięki rytmicznym skurczom. Om. Om. Przy wdechu pracują mięśnie międzyżebrowe.  zewnętrzne to ich praca umożliwia rozluźnienie się klatki piersiowej. Mięśnie wiotczeją a powietrze jest wypychane.

Przy jednym wdechu możemy wchłonąć do organizmu pięć lub sześć litrów powietrza. Ile dokładnie? Gdy mięśnie się rozluźnią następuje (zwolnienie maszyny blokującej)  uwolnienie dwutlenku węgla. Weź głęboki wdech. Czujesz się pełny/ pełna. No cóż, wykorzystujesz zaledwie 1/8 pojemności własnych płuc. Ile dokładnie? Nie wiadomo, to zależy od wielu czynników. Od masy ciała, wzrostu, budowy anatomicznej, co logiczne, płci ale także w jakim miejscu się znajdujemy. Inaczej reagować będziemy inaczej w górach, inaczej w dolinach.

Gdy nie wykonujesz absorbujących czynności fizycznych, po prostu odpoczywasz. W takiej dekoracji przyrody wykonujesz od dziesięciu do dwudziestu oddechów w ciągu sześćdziesięciu sekund. Niewiele? Powietrze nie tylko się ogrzewa podczas rozprzestrzeniania się po organizmie. Trafia do gardła, krtani, tchawicy, następnie do oskrzeli. W ciągu dwudziestu czterech godzin jest go jedenaście litrów. Oskrzela możemy przyrównać do kanałów, które nie tylko prowadzą do płuc, ale po części są w nich zanurzone. Mówi się o drzewie oskrzelowym. I to porównanie nadzwyczaj celne, grube konary rozgałęziają się na coraz to cieńsze części (oskrzeliki). Najmniejsze z części nazywane są pęcherzykami płucnymi właśnie. Które układają się w grona. I jest to podstawowa jednostka anatomiczna płuca.

To takie „klocki”. Te tworzą segmenty, a te znów płaty.

Ściana oskrzeli jest wyściełana błoną śluzową z nabłonkiem rzędowym migawkowym. Dzięki temu powietrze zanim trafi do płuc zostaje oczyszczone z toksyn. Dzięki systemowi rzęsek. A te to nic innego jak taka ekipa sprzątająca organizmu.  Mają one do pomocy także wydzielanie się śluzu. Dzięki czemu zanieczyszczenia mogą zostać niejako złapane w sieć, unieruchomione, nie mogą dalej się przemieszczać, a co więcej zostaną albo połknięte, albo wydalone z organizmu, bo rzęski ruchem wymiatającym przesuwają go do oskrzeli i tchawicy, a resztę robi kaszel. System rzęsek pomaga jeszcze w jednym w utrzymaniu kształtu płuc, dzięki czemu przepływ powietrza jest sprawny. To dzięki pierścieniom, w które układają się rzeczone rzęski, tam gdzie nie ma na to miejsca, powstają płytki lub wysepki.

Powierzchnia prawego płuca podzielona jest dwoma szczelinami,szczeliną skośną i szczeliną poziomą, na trzy płaty. Piękna ta geometria. Płuco lewe ma jedynie szczelinę skośną która dzieli je na dwa płaty.

Zaś całość płuc otoczone są opłucną, taką cienką błoną.  I dzięki temu gdy płuca przy oddychaniu się poruszają to nie doznają otarć, bo opłucna jest stale nawilżona. Ale to nie wszystko, ta składa się z dwóch blaszek:

  • ściennej (łac. pleura parietalis), która bezpośrednio styka się z powięzią piersiową, śródpiersiem i przeponą;
  • trzewnej (łac. pleura pulmonalis) pokrywającej płuco i ściśle do niego przylegającej, nazywana także opłucną płucną…

Ale żeby nie było za prosto. To jeszcze pomiędzy nimi znajduje się szczelinowata przestrzeń, i ją nazywamy jamą opłucnej. To ona zawiera kilka mililitrów płynu surowiczego. I to zmniejsza tarcie przy oddychaniu.

Kiedy powietrze dociera do płuc  tlen dociera do najmniejszych komórek ciała. Do bardzo, bardzo drobnych naczyń krwionośnych, tych które otaczają pęcherzyki płucne. Ten proces jest możliwy dzięki różnicy ciśnień. Po natlenieniu w płucach krew system naczyń krwionośnych rozprzestrzenia się po całym organizmie, i dzięki temu możemy żyć. Rozłożenie glukozy i wytworzenie energii w mitochondriach komórek. W takich małych własnych elektrowniach. Dwutlenek węgla odbywa tę samą drogę, którą wcześniej przywędrowało powietrze.

Tak możemy oddychać beztlenowo. Tyle, że wytwarzano w ten sposób jest bardzo mało energii. Taki proces odbywa się w mięśniach. I powstaje coś takiego jak dług tlenowy. I tak powstaje kwas mlekowy i zakwasy.Dzieje się tak dlatego, że tlen jest zużywany w komórkach dużo szybciej, niż może być uzupełniany. Kwas pirogronowy wówczas nie podlega już żadnym dalszym procesom utleniania. Przekształca się natomiast w szkodliwy dla organizmu kwas mlekowy. Gdy już przeniknie do krwi, to zostanie przetransportowany do wątroby, centrum metabolicznego organizmu.

Czy można określić, co jest ważniejsze wdech, czy wydech? Oczywiście, żeby proces mógł zaistnieć i jedno i drugie jest ważne, jednak mówi się, że wydech jest ważniejszy. To stworzenie przestrzeni na nowe,i zapobieganie, przeciwdziałanie zakwaszeniu organizmu,  ale ważne jest jeszcze coś, rytm oddychania, to on jest zaburzony w chorobach układu oddechowego takich jak astma.

Tak zwany przeciętny człowiek, czyli taki, który nie uprawia sportów, jest w stanie zatrzymać proces oddychania na około sześćdziesiąt sekund, ale jak to się dzieje, że osoby zajmujące się nurkowaniem swobodnym (bez butli tlenowej) mogą zatrzymać ten proces na około dwadzieścia minut? Po pierwsze trening czyni mistrzynię lub mistrza,  po wtóre specjalnie się do tego przygotowują. Ale jeśli nie urządzenia, to co? Stosują  technikę oddychania.  Jeszcze na brzegu tuż przed zanurzeniem osoba taka oddycha bardzo szybko, to jedno, ale stosują i to ważne (bardzo głębokie wydechy) by uwolnić z organizmu jak najwięcej C02 i spowolnić procesy zachodzące w organizmie jak będą już pod wodą.

Jeśli oddychanie to także wdychanie. Może być czynne może być (o zgrozo) bierne, czyli słowo o:

[ Tylko nie pal,Małe gnojkiRaz, Dwa, Trzy, Adam Nowak, źródło nagrania].

Pęcherzyki płucne, u osób które palą, „zyskują’ pasażera, na gapę, osadza się w nich dym. To tak jakbyś wdychał/a spaliny. Z każdym oddechem. Śniadanie, obiad, kolacja – wypożyczalnia. Nie będę pisać, jak to strasznie jest palić, jak to szkodzi, i ogólnie nie szczególnie jest. (Także, a może przede wszystkim, dla osób palących biernie, które się na posiadanie tego nałogu nie zgadzają, a który zostaje im niejako implementowany). Zajmiemy się jednak inną, pokrewną niejako kwestią: czy organizm może się pozbyć się tych zanieczyszczeń? Odpowiedź nie jest jednoznaczna. Bo z jednej strony: sprzątanie następuje zaraz po wypaleniu ostatniego papierosa, ale… No właśnie, jest ale, to sprzątanie podzielone jest niejako na dwie fazy. Po pierwsze trzeba to jasno powiedzieć wyraźnie artykułując głoski, nikotyna zabija rzęski, czyli unicestwiają ekipę sprzątającą.  Te małe szczoteczki. (Szczotka, pasta, mydło ciepła woda, a nie nie to nie ta piosenka). Tak więc jest mniej, ruchów wymiatających zanieczyszczenia do oskrzeli i dalej w górę. Ale organizm walczy o zachowanie homeostazy. Ponieważ szeregi ekipy, która sprząta są przetrzebione brud osadza się na oskrzelach, drażni to ich śluzówkę, i prowokuje do większego produkowania śluzu (w celu usunięcia niepożądanych gości), co gorsza w organizm zapada na stan zapalny, jako całość, a nie tylko jako część. Jednym wyjściem, awaryjnym, z sytuacji jest zaprzestanie palenia.

Gdy już zdecydujemy się, że papieros był naszym ostatnim. I zdecydujemy się rzucić, ale nie żonę, albo męża, po prostu się rozstać, z nałogiem. To po pierwsze, w naszym organizmie odbywa się szybkie czyszczenie. Wyproszenie nikotyny i nadmiaru CO2.  Wydalenie ich wraz z moczem.

A po drugie następuje długi proces regeneracyjny, tym dłużej trwa im dłużej w naszym życiu obecny był rytuał palenia pieronów. Pierwszy jej etap może zamknąć się w widełkach od sześciu miesięcy do roku, drugi, nie tak optymistyczny, w dwóch dekadach, ach.

Cel pal! Nie pal, czyli Korzyści z rzucenia… Palenia.

1nie-pal

 [Korzyści z rzucenia, palenia].

Ale nasza opowieść była by niepełna. Chociaż to wpis z sercem, ale nie był by pełny, gdyby o nim nie wspomnieć. Chcesz się dowiedzieć jaki ma rozmiar Twoje, chociaż pewnie masz je na dłoni, wystarczy ją zacisnąć w… Pięść by poznać jego rozmiar. To, czy serce jest pompą organizmu czy nie, to rzecz sporna, choć przez wiele lat było tak właśnie przestawiane, to razem z płucami tworzą zespół marzeń. Pięć litrów krwi w sześćdziesiąt sekund. Dziennie tłoczy siedem tysięcy dwieście litrów. Węzeł zatokowy koordynuje skurcze serca, jest jak dyrygent.  Co daje pięćdziesiąt pełnych wanien, a w życiu można by było napełnić tankowiec.Krąży w nas gorąca krew. Krew nie woda. Każde uderzenie ser, ser, serca. Trzy miliony razy. Dzięki wespół zespół wspólnej pracy płuc i serca krew przenika do tkanek, do najmniejszych. Gdy ta traci tlen, staje się bezużyteczna dla organizmu, a ponieważ ten niczego nie marnuje,dlatego krew zostanie powtórnie uzdatniona w płucach.  Serce koordynuje ten proces. Krew przedostaje się do płuc. Gdzie zostaje natleniona, po czym wraca do serca. Zostaje rozprowadzona po całym organizmie. Proces zaczyna się od początku.

 Tak oczywiście, ten tekst jest chroniony prawami autorskimi, jak każdy inny na tym blogu. Uwaga: nie jestem lekarką, nie wykonuje zawodu medycznego, więc tekst ten nie może stanowić i nie stanowi porady lekarskiej.

KoneSer[ia] wpisów:

PS. Jeśli masz taką możliwość, weź oddech.Głęboki. Teraz

Weź [może nie na własność] i żyj. Pełną piersią! Odetchnij z ulgą… Życzę Ci dobrego, smacznego życia.
PS.II Do przeczytania.

 

4 myśli na temat “[237+2].[Odę (do)]Tchnij! (Albo: Szczelin w szczegółach ciąg dalszy (3)).

  1. O ile uważam siebie za osobnika wybitnie tolerancyjnego („nienawidzę Żydów, Murzynów i rasistów”), o tyle jestem od urodzenia absolutnym przeciwnikiem palenia papierosów i żadne działania ani słowa tego nie zmienią. Stąd też z tekstem o zaprzestaniu palenia trafiasz u mnie w samo sedno. Cały wpis bardzo edukacyjny, niby człowiek to wszystko już gdzieś kiedyś czytał / słyszał, ale dobrze to mieć zebrane w jednym miejscu, do jednej (za przeproszeniem) kupy.

    1. O kupach mój Panie to już było, chociaż częściowo, bez przeproszenia.nie ma przebacz, ale podobno sprawnie i strawnie.
      Cięłam tekst, nauczona doświadczeniem, więc jest zjadliwy, może smaczny.:D [Choć nie będę lizała czcionki]. Chociaż niech Ci czcionka lekką będzie! A co, lekkostrawną. A tak poważnie już całkiem, to uważam się za osobę wyrozumiałą, ale właśnie co do jednego faktu, jestem nieprzejednana (nie mylić z liczbą pojedynczą). Nienawidzę wprost (i nie wprost) jak ktoś/ia zmusza mnie do palenia biernego. Bardzo źle to fizycznie znoszę. Przy czym rozumiem jak ciężko jest rzucić palenie, ale nie toleruję i nie chcę tolerować faktu, że ktoś mnie przymusza do wdychania dymu, na przystankach, w klatkach schodowych etc. [Zastanawiałam się, czy pisać o tym w tekście, no ale napisałam w komentarzu].
      A drugi powód jest taki, uważam za fascynującą możliwość dowiadywania się, przypominania sobie jak organizm ludzki działa. Uczenia się odczuwania, działania i poznawania. Stąd (i stamtąd) takie wpisy będą się pojawiać. :).

  2. Zgadzam się z xpil-em – niby człowiek to wszystko czytał, ale dobrze mieć zebrane w jednym miejscu – dziękuję.
    Jednak jeśli chodzi o stworzenie świata a raczej człowieka. Według biblii został stworzony z gliny, czyli w dużej mierze z.. silikonu.
    Weług mnie istotą stworzona przez Boga jest komputer. Ludzkość to tylko taki pryszczyk na nieskazitelnej cerze, pęknie, zaschnie i wkrótce nie bedzie sladu.

    1. Proszę. Polecam się.
      Jeśli chodzi o Biblię to fakt z Gliny, z Prochu z Afar. Ale jeśli chodzi o inne podania to już nie jest tak zgodnie, a pamiętajmy, na przestrzeni wieków ludzie kierowali się różnymi podaniami i gdyby spojrzeć na to globalnie, nie wartościując te podania były, a dla mnie w dalszym ciągu są fascynujące.

Zapraszam do dyskusji :):

Wprowadź swoje dane lub kliknij jedną z tych ikon, aby się zalogować:

Logo WordPress.com

Komentujesz korzystając z konta WordPress.com. Wyloguj /  Zmień )

Zdjęcie na Google

Komentujesz korzystając z konta Google. Wyloguj /  Zmień )

Zdjęcie z Twittera

Komentujesz korzystając z konta Twitter. Wyloguj /  Zmień )

Zdjęcie na Facebooku

Komentujesz korzystając z konta Facebook. Wyloguj /  Zmień )

Połączenie z %s