Listy i [inne] brewerie.

"Plus ratio quam vis".

[237+1]. … Alleee o co chłodzi, biega, chooodzi? Szczelin w szczegółach dalszy ciąg.(2) Albo: Uszyci z ruchu.

Jeśli nawet chodzenie na dwóch nogach nie jest przyrodzonym dowodem wyższości człowieka, to jednak jest wynalazek, który przynosi mu zaszczyt.

[Raymond Queneau].

Jak to jest dochodzić i od chodzić dood Siebie? Odchodzić i przychodzić do zmysłów, przestrzeni ludzi i relacji.

[Na ulicach, singiel z płyty Introspekcja Krzysztofa Napiórkowskiego Krzysztof Napiórkowski, Grzegorz Turnau, źródło nagrania].

/%%%/

Ciąg(niji) ciąg(nij) i [wy]ciąg:(nji) krzesełkowy, albo — o zgrozo– bankowy… Co można -wy, a  co, -ciągnąć? Jak nie nogi,to co? 🙂 I kiedy. Kopnąć w kalendarz kopsnąć co?(ś) komu[ś]? A więc, ruch. Czuj duch. Ale mało bo jest ciało. Więcej, więcej by się chciało. Najgorzej to dać ciała, tego bym nie chciała. Aaaaale, ale, że to już? Ale to już wyższa szkoła jazdy. Raz, dwa…

…raz dwa, lewa, raz, dwa lewa i zraz dwa lewa, lewa, lewa (a nie o kartach miało być, chociaż wisielec na kartach widnieje i kostka można zobaczyć)…Bywają różne ciągi I przeciągi, i po_ciągi, i na_ciągi, i zwykłe bez nadrostków, przyrostków, i innych wyrostków, chociażby te no… Mama,ma ma te te no…  Matematyczne, skończone… Oj, sprawdzę ci ja, sprawdzę gdzie ja się lepiej kończę (albo zaczynam gorzej, albo co najmniej dobrze zapowiadam, dam, albo nie dam? O to jest pytanie…)Aaaa dam. I Ewa. Aaaa tam! To znaczy gdzie? Koń_kretnie.  Tadam, tadam, tadam. Dotąd doszliśmy. Przestrzenie i zaułki? Chodzą ulicami ludzie, maj przechodzą, lipiec, grudzień, albo inną nutę… O tym co nas obchodzi i co my obchodzimy (szerokim łukiem, nie tryumfalnym, bardziej banalnym)  a nade wszystko jak…

[Dotąd doszliśmyEwa Lipska, muzyka i śpiew: Grzegorz Turnau, Pomaton EMI 1993, album: Pod światło].

Dotąd doszliśmy. Dotąd? To znaczy gdzie, którędy i sposobem jakim? Do [o!]grodu? Czy innego grodu? Tak totalnie bez ogródek (ani przez ogródek, chociaż są ludzie, którzy sądzą, że wyszliśmy z Ogrodu Eden End. The end?) należało by nakazać Pamiętajcie o Ograch, o grach słonych i słownych też i potworach i przetworach jeszcze bardziej osobliwych, tkliwych i sędziwych, tych obcych i swych: Pamiętajcie o ogrodach. I innych miastach, ach, ale nie przenoście mnie, nie przenoście mnie, Chłopaki do Krakowa…  Miast tego.. Ten tego tam, hen za siódmą górą, chmurą, zdziwieniem,  wiem, wiem, Dotąd doszliśmy.A potem, w pocie i błocie…Ulewie i zlewie, i ulewie i upale. A idź Ty! :-).

I poszłam.

∴∴∴∴∴∴∴∴∴∴∴∴∴∴∴∴∴∴∴∴∴∴∴∴∴∴∴∴∴∴∴∴∴∴∴∴∴∴∴∴∴∴∴∴∴∴

Na współpracę? Na kompromis? Na Ostrołękę? I zaszłam, szłam, szłam. Na lewo? Czy na prawo? Poszłam, poszłam, ale czy doszłam, no i… W jakim celu? Po rozum do głowy? Ale czyj? I kto/sia jest posiadacz/ką// posiadaczem owego? Tego namacalnego i obmacanego, ale chyba zaspanego. Owych kilogramów dwóch. Gdy rozum śpi rodzą i budzą się detergeny, detergenty, dezynwol[q]tury i inne pertytury, znaczy  demony, te z obrazów Bosha.  Czary i  miary, na miary i  inne mary.

Dotąd doszliśmy. Bo tak. Bo tak naprawdę. Bo tak naprawdę, na kłamstwo (albo na m i j a n i e  —-nie mizianie — się z nią, z przywidzeniem, i wiedzeniem i wodzeniem…) i na przesłyszenie, a może i na przywi[e]dzenie, i przed widzenie, czyli halucynacje wszelkie i sutki skutki wad wzroku,powidoki i wwidoki na przeszłość, przeszłość i teraźniejszość chodzi o to… Właśnie, skoro o bieganiu już było [wpis nr 22]… To kontynuujmy, tym razem podnosząc porzeczkę,   poprzeczkę, i inną [w]tyczkę nie będzie — co prawda nie o bieganiu przez płotki (i inne ryby) ale o chłodzeniu, wróć! St[r]ój (jeżu śnięty, znów ze -strój,albo (co gorsza!  Z dorsza) prze_st[r]ój cesarz jest nagi, a instrumenty nie nastrojone one].

Stój!Na nogach dwóch i kilku tysiącach neuronów. Ufff…Jak gorrąco, puff jak gorrąco,

O chłodzeniu!- Nie będzie.  O chodzeniu. Bynajmniej nie na skróty. O braniu, nóg zapas, i noszeniu (się z pomysłem, nie mylić z Przemysławem, z zamiarem i za i na miarę).

Ale zanim i przed nim. Albo przed nią.

Dotąd doszliśmy tu się rozwiązały, to tu, to tam, a nie to z innej piosenki. A zresztą i bez. Macham ręką. I nogą! A właśnie! Ruch. Ruch ruchowi nie równy. I nie chodzi tu o kioski, zazdrostki i ciekawostki puby i sportowe kluby i rozrywki i rozgrywki Euro. I piszę tu, a także dalej, zupełnie poważnie.Krok  po kroku. Do przodu.Patrzu widzu i idu, idu...Ale za nim, za nim, za tym, gęsiego. Korowodem wywodu…Zdanie po zdaniu. Najpierw pytanie, całkiem poważne, podrzucając i porzucając zabawę słowną:

Wiesz  może jak to się dzieje, że chodzisz? I dlaczego jest to (nie) możliwe?

[Taniec Szkieletów, Disney, 1929 rok, źródło nagrania, wcale to tak nie wygląda, nie łypie okiem nawet, ale czyż stwarzanie, poznawanie, i oswajanie rzeczywistości nie jest cechą przyrodzoną człowieka?].

Jak bardzo to jest skomplikowane? Że proste. Bez  zdań! Dwóch. Dwóch to było tanich drani. Tanich drani niesłychanie, a tu nawet równoważników równo odważników mieć nie można?:-). Wszak równe rozłożenie ciężaru ciała jest wskazane.  Dobrze, bez żar[t]_ów, żar ów leje się z nieba, pokłada na podłożu, to warczy wystarczy.

Czy już się do tego przyzwyczaiłeś? A może jednak dopuszczasz do siebie myśl, jedną, drugą, trzecią i kolejną, że jutro, a może dzisiaj po południu nie będzie Ci to dane (czego oczywiście Ci nie życzę). C h o d z i  mi (sic!) o to by unaocznić  pewien fakt: c h o d z i s z. Drugi: S t o i s z.  Samodzielnie.  Trzeci: możesz się poruszać.Przemieszczać. Niezależność. Wolność. Śmiałość. Perspektywa. Dotyk świat[ł]a, pulsowanie, ciepło, wilgoć, mechowatość, albo meta_li_liczność doznań, zdań. Tętno. Życie: wieść opowieść o przestrzeni. To wszystko masz na wyciągnięcie kończyn. Dowolnych, czterech, ech.

Mało tego:

c z u j e s z, że chodzisz. Nie tylko poruszasz się, potrafisz wyczuć przeszkodę, tak samo jak źdźbło trawy pod stopami. Chodzisz, więc jesteś niezależna/ niezależny. Możesz zejść ze schodów, wejść do autobusu, podbiec do niego jeśli Ci ucieka, czuć swoje ciało, głowę, kark, barki, mięśnie rąk, tułowia, nóg, stopy, palce… Możesz biegać w deszczu, w ogóle, i w szczególe: m o ż e s z biegać.  M oż e s z przynieść sobie herbatę lub kawę i pudełko pcheł, zaraz, zaraz pudełko pcheł? Dlaczego? A  dlaczego nie? :), masz wolne ręce, które m o ż e s z wykorzystać, pomachać nimi chociażby tak, by pomóc sobie w chodzeniu, albo łapać babie lato pomiędzy palcami, albo swobodnie włożyć w… Kieszenie Nie? Czujesz ? O zez nie, bez wad, wzroku ni postawy, poproszę. Nie, że pecunia non omlet (W wolnym tłumaczeniu: petunia nie omlet) Nie, nic nie śmierdzi, żadna przypieczona jajecznica. Czujesz grunt pod nogami, tak metaforycznie jak praktycznie. Filozofowie i filozofki, chociażby wspomnieć Szkołę Ateńska, chodzili rozmawiając, albo siedzieli przy stole, tak tak,  ale wszak tam też był ruch, i nie chodzi (sic!) o trawienie strawy, doczesnej, nie duchowej. Chodzenie. Jakże się przyzwyczailiśmy, że go nie dostrzegamy i nie doceniamy. (Jeśli uważasz, że doceniasz, to pewnie jeśli zdarzy Ci się (czego Ci nie życzę) złamanie nogi, to pewnie nie poczujesz różnicy), ale ad rem! Z drugiej strony osoby, których doświadczeniem jest również niepełnosprawność, albo czasowa niedyspozycja, która rzutuje na motorykę, muszą, chcą (jeśli oczywiście chcą) nauczyć się poruszać w sposób bardziej prawidłowy, na ile to możliwe. Bywa, że zostaje się wytrąconym z dotychczasowych przyzwyczajeń i nawykowego działania, które właśnie z tej perspektywy można dostrzec.

Chodzisz.Truchtasz, biegasz. Przestępujesz z nogi na nogę. Balansujesz sobie nie zawsze zauważalnie, jeździsz rowerem. Pełne ręce czasowników, pełne kieszenie możliwości. Mnożyć, dzielić, doświadczać, zanudzać? Zanurzać. Czuć. Używać i kształtować życie. Nie tylko o chodzenie tu biega, wszak, gdy coś nas wybije z rytmu, rytu przyzwyczajenia, nie mówimy: że coś nas po r u s z y ł o, albo w z r u s z y ł o? Uszyci ze wzruszenia, uszyci z ruchu.

Możesz samodzielnie wybiec z budynku gdyby, na przykład, wybuchł pożar, ale nie szukając takich wyzdarzeń,ani ich nie znajdując, potrafisz chodzić po dopiero co umytej podłodze, albo powierzchni zmytej deszczem, albo po kocich łbach, genius loci, genius równowagus. Tfu, soma loci, nie, że leci, bez grafitacji poproszę. A nie, to by była próżnia, nic nas nie przyciąga, nic nas nie wyróżnia, po próżnicy szukać takich warunków na Ziemi…

     To nie jest oczywiste, chociaż za takie uważane. Masz władzę nad ciałem. Możesz tańczyć. Nie tylko na chłodzie i na lodzie. Możesz zrobić krok. W przód. I w tył. Jeden, drugi, trzeci, kolejny… Dać się ponieść.

Tak, nie każda osoba, która potrafi chodzić do przodu, potrafi uczynić to w ruchu odwrotnym, czyli: do tyłu. A to bardzo przydatna umiejętność, chociażby jak się otwiera drzwi, albo trzeba nagle ustąpić przed przeszkodą, albo chce się zobaczyć coś z dystansu… Nie każda osoba, która potrafi chodzić (w jednym lub/ i drugim kierunku) albo/i:  potraf  się zatrzymać.Taki przystanek na żądanie.  Kiedy tylko zechcesz. Jak ktoś/ia Cię zawoła odwrócić.Zawrócić. Wyjść, wejść, zejść, kiedy tylko chcesz. Spacerów się nie wypożycza, spacerówki, a i owszem, można. 

Nadal uważasz, że to takie…

Naturalne?

Dane na zawsze?

Hmm?

Termin ważności?

Termin uważności?

Tatata ta  bolesna strata? Niewątpliwie. Chociaż to ostatnie.

Jeśli dopisuje Ci zdrowie, a nie dopisuje rat, strat i rachunków i porachunków (i nie dopisuje żadnych gwiazdek — pamiętaj duży druk daje, mały druk odbiera) ile razy zastanawiałeś się nad tym, że tak właśnie się dzieje, że chodzisz samodzielnie? A może przyszło Ci do głowy za to po ludzku być wdzięcznym, albo wdzięczną? Po ludzku, oczywiście, bo jakżeby inaczej… Chodźmy dalej… Byle dalej od dygressssjiii… I…

Że niby coś, kiedyś, gdzieś uczyliśmy się chodzić, pełzać, czworakować, ale kto/sia to pamięta? Poza tym, tak i u p a d a ć  trzeba umieć. Oczywiście, jeśli wszystko przeb i e g a  dobrze, i do tego dbamy o nasze przydziałowe mięśnie szkieletowe, a kończyn (i górnych, i dolnych) używamy zgodnie z przeznaczeniem, nie ma co upadać na ciele i duchu.:-).

 A właśnie! Nie każdy bowiem wie,  jak się przewrócić, a ta osoba co wie, nie zawsze potrafi, a niejednokrotnie musi. Tak metaforycznie jak praktycznie i taktycznie.

Aaale od początku. Na początku był chaos, aaaalbo wieeeelkie buuum, to pewnie z upadku, padku, ku początku ku zmierzając…  Krok za krokiem. Ruch. Para buch. Byle nie cała w gwizdek. Paradoksalnie…Namacalnie… Ech, wdech i wydech… Patrz proszę: to także ruch. Uch… Czuj duch i cało, ale nie chodzi by się pocić, ale oczywiście podczas gdy wprawimy się w ruch temperatura ciała wzrasta, o czym później.

Jaki jest Homo sapie,każda osoba widzi,  spie, sapie, czasami (a zwłaszcza: w teraźniejszym, najbardziej bolesnym) homo sypie się, znaczy nawet jak nie sapie człowiek ma  ma sześćset czterdzieści mięśni, niektóre źródła podają, że sześćset pięćdziesiąt z czego jedna trzecia z nich tworzy narządy wewnętrzne, reszta odpowiada za motorynkę.Dobrze, dzisiaj nie o motoryzacji. Oto moto. Oto moto taktyka. Słyszysz, tyka tak. Oto moto co ryczy i takt tak tyczy. Dotyka. Oto motoryka.Tak tyka, tak tyka. Tak. Ciała rozumność, mądrość i taktyka.Ciała znak.

Za poruszanie. Pracując nad swoją zręcznością, albo nad masą oddziałujemy zarówno na to co widać, ale najważniejsze jest to, czego nie możemy zobaczyć (i dotknąć) jeśli jesteśmy przykurczeni to także zwinięci od środka nasze narządy wewnętrzne są poupychane, zresztą i bez tego mają mało miejsca (o czym już było)… Dlatego tak ważny jest ruch. M ą d r z e  wykonywany.

Najważniejsze to niewidoczne dla oczu, ktoś już to kiedyś to stwierdził, i napisał nawet. Zacznijmy, bo czas nagli, od tego co na wierzchu, albo na niedźwiedziu (też) czyli od… Skóry. Nie tylko jest naszym największym narządem, który ogarnia wszyyyyystko, ale przekazuje informacje czuciowe układowi nerwowemu.  Chroni nas. Mamy między innymi tu tkankę łączną, która rozsiana jest po całym organizmie, o czym się przekonamy i tkankę tłuszczową,(no tak tutaj jesteśmy przekonani i przekonane, że znajduje się tu i ówdzie, i że wiecznie jej za dużo?) to ta ostatnia która nas ogrzewa, a jeśli przymieramy głodem, to z niej, jako pierwszej  czerpiemy zapasy energii. Aktywną warstwą skóry jest ta, której grubość jest cieńsza od serwetki  stanowi bowiem jedną dziesiątą milimetra, mieści się ona między tkankami tłuszczową i łączną, a naskórkiem. Bez niej nie było by tego co nas skutecznie odgradza od świata zewnętrznego. W zależności od tkanki podskórnej narząd ów, może ważyć od trzech do trzydziestu kilogramów. Sama skóra. (Powiedzenie: sama skóra i kości, nabiera innego wymiaru, a na pewno ciężaru, uff). Gdy weźmiemy ją na bok, zobaczymy płaszcz mięśni. Nie nie chodzi o płacz. Chociaż niektóre osoby, w tym ja, mają mięśnie wątłe. Liche. Niezależnie od rozmiarów. Można powiedzieć, że są one okryte płaszczem z tkanki łącznej luźnej a po bokach kręgosłupa, widać płaskie grupy mięśni, to za ich pomocą możemy poruszyć na przykład  łopatkami, klatką piersiową, czy biodrami.

Grupy mięśni mają różny przekrój, kończyn: w większości przekrój okrągły. Zawsze jednak p r z  e c h o d z ą   w ścięgna, które zbudowane są, dla odmiany,  z tkanki łącznej zbitej, to one przyczepiają się do kości. Daleko nie szukać wystarczy spojrzeć chociażby na mięsień dwugłowy ramienia. Tak po ludzku zwany bicepsem. Znacie to powiedzenie?: Biceps, mów: widzę ogromny! Nie? nie nie, to imaginacja, maligna raczej... Można go zobaczyć na obrazku poniżej, nie mój, poglądowy, w stanie spoczynku:

Biceps_brachii_muscle_-_animation01

[Mięsień dwugłowy ramienia, zaznaczony na czerwono, źródło zdjęcia].

A właśnie.

M i ę ś n i e należą do układu ruchu, pracę niektórych z nich można obserwować.  Ten sam mięsień nie potrafi się kurczyć i rozkurczać. Niezależnie od rodzaju, funkcji etc. Po prostu ten model, czyli Człowiek tak ma.  A więc jak to jest, że potrafimy napiąć i rooozluuuuźnić mięsień? Prosto. No dobrze, nie tak do końca…W ogóle: nie prosto, a w szczególe: tym bardziej. Otóż za  ruch, a w zasadzie ruchy (rozumiany jako napięcie i rozluźnienie) odpowiada dany mięsień i jego antagonista. Wiwat praca zespołowa! Przy zginaniu łokcia, by iść za powyższym przykładem,  pracuje triceps i biceps. Ten drugi się napina się tylko i wyłącznie gdy ten pierwszy jest rozluźniony. Tak, tak każdy  mięsień ma swojego antagonistę.

Jedne: napinają się, wtedy mięsień   skraca ,może nawet o połowę swej długości,  drugie rozluźniają, wtedy się wydłuża, przechodzi w stan spoczynku dla nas. Za to pracuje druga grupa mięśni. Położona na przykład drugiej stronie np kości, w przypadku gdy pracuje nasz biceps,  praca drugiego przebiega w odwrotnym kierunku. Jak zginacze i prostowniki.

To dlatego są osoby, które potrafią chodzić do przodu, a  na przykład nie potrafią się cofnąć, chodzenie tyłem bywa czystą magią, czarną magią, imaginacją, wariacją, niedostępnym wrażeniem…  I… Tak, można chodzić w sposób nie fizjologiczny. To znaczy następuje zjawisko kompensacji. Organizm sobie radzi jak może, a raczej jak nie może (czegoś wykonać) to szuka sposobu jak to zrobić….Szuka (i znajduje) niejednokrotnie sposób, a nie powód. Ten drugi już ma. 🙂

Chodzenie j e s t procesem   s k o m p l i k o w a n y m angażującym c a ł y organizm

i wpływający na jego funkcjonowanie. Na przykład taka nie oczywista rzecz, jeśli przyjmiemy niefizjologiczną postawę ciała, w skutek długiego siedzenia za biurkiem, w sposób błędy – bo nie wspierający organizmu, może okazać, się, że nie tylko wypracujemy wadę postawy, ale nasze narządy wewnętrzne, będą ściśnięte ponad miarę, co także będzie wpływało na nasze funkcjonowanie.  

Bardziej niż to widzimy, i (czasami) rozumiemy…Nie tylko zresztą, i bez reszty chodzenie, ale każda czynność przez nas wykonywana, tyle że mając ją w standardzie szczęśliwie nie zwracamy uwagi, dopóty, dopóki wszystko idzie jak po maśle, działa.

Mięśnie, zatrzymajmy się przez chwilę przy ich budowie. Dawniej porównywano je do sprężyn, tylko takich, które są zbudowane z białka,  ale w latach 50. XX wieku można było zbadać ich strukturę pod mikroskopem elektronowym, to była okazja by zweryfikować posiadaną wiedzę. Odkryto wtedy, że  zbudowane są z zachodzących na siebie mikrofilamentów. Gdy mięsień jest pobudzany przez impuls nerwowy, wtedy następuje wsuwanie się włókien między siebie, podobnie jak w zamku błyskawicznym, tyle, że ten cały czas pracuje, a nie jest statyczny. Mówimy o budowie tkanki mięśniowej u kręgowców. Mięsień składa się z setek włókien w których znajdują się dwa rodzaje białek. Aktyna (białko kurczliwe mięśni, stanowiące 15% białek biorących udział w skurczu mięśni) i miozyna. zahaczają o siebie, a potem przesuwają, to napinając, to rozluźniając mięśnie. (Wracając do poprzedniego ułożenia). Im więcej ćwiczeń, tym więcej aktyny i miozyny. Proste? Tym silniejsze i tym więcej mięśni szkieletowych, i w ten sposób szanujemy swój kręgosłup, pomagając mu dźwigać cieżar ale to nie wszystko.

Piszemy i myślimy: mięsień, bo wszak to nie podręcznik do fizjoterapii, ale warto zaznaczyć, że tkanka mięśniowa to nic innego jak jedna z podstawowych tkanek występująca w naszych organizmach, składa się z włókien mięśniowych zbudowanych z miocytów,  i cała zabawa w tym, że posiada ona zdolność do  aktywnego kurczenia się. Kurczę blade! I różowe, a brązowawe gdy przypieczone, zapomniałabym:  Rodzaje jakie możemy wyróżnić to dla porządku: tkanka poprzecznie prążkowana, szkieletowa, tkanka poprzecznie prążkowana serca, tkanka gładka (Działa niezależnie od woli i świadomości człowieka. Może cały czas, powoli się kurczyć. Występuje jako jeden z budulców np.  naczyń, albo ścian przewodu pokarmowego,choć nie tylko bo przecież występuje także w skórze). Funkcje tej tkanki nie ograniczają się tylko do sprawnego przemieszczania się, choć na nich się dzisiaj skupimy. Zaangażowana jest także w procesy przemiany materii. Wytwarzanie ciepła, kształtowanie sylwetki, [ba! Kto/sia by nie chciał/a mieć opływowej, zgrabnej, i własnej]. Chroni naczynia, nerwy, i organy, które osłania.

Ruch, jakiegokolwiek rodzaju by on był,  samodzielne jego wykonywanie gwarantuje nam niezależność. Czy zastanawiałaś się w jaki sposób wiążesz sznurówki? Albo odbierasz telefon? Albo j e s z ? Nie jęcz. Czy zadawałaś sobie pytanie: W jaki sposób przeżuwasz, smakujesz pożywienie? Po pijasz? Przełykasz, albo się całujesz? Nie pokpiwam.

A no właśnie..Chodzenie angażuje dwieście różnych mięśni szkieletowych. Ale na tym się nie kończy. Mięśnie pleców zapobiegają upadkowi do przodu, a brzucha: do tyłu. Uniesienie jednej nogi i jej przesunięcie, to zaangażowanie czterdziestu mięśni. To tak dla przykładu.

Ruch To nie tylko zaangażowanie wielu grup mięśni, ale także mózgu i rdzenia kręgowego. Co więcej gdy uczymy się wykonywania nowej dla nas czynności, wraz z naszym ciałem, uczy się tego nasz mózg, muszą się wytworzyć nowe ścieżki między neuronami. Nowy sposób działania, który stanie się nawykiem. Przykryje inny, nieprawidłowy. Nie wyzbywamy się nawyków, tylko przykrywamy stare nowymi. Wymaga to nie tylko czasu, skupienia, koncentracji, cierpliwości i wiedzy, ale synergii, tych i innych czynników.  I jeszcze

Tak, ten organ, czyli mózg także się męczy podczas pracy nad nabywaniem nowych kompetencji.

Tak naprawdę drugorzędne jest to ile razy wykonamy ćwiczenie, pierwszeństwo przed tym, ma fakt,czy robimy to świadomie, bez rozpraszania się (np słuchaniem muzyki) i czy wykonujemy to według wzorca, czyli: prawidłowo, nie kompensując ruchu, czyli, czy nie wykonujemy go, nawykowo, starym sposobem,  —  błędnie. Wbrew pozorom jest to bardzo trudne, bowiem mięśnie, które muszą przejąć wykonywanie ruchu są (jeśli są) zazwyczaj słabe  bo nieużywane, bardzo często nie wiemy gdzie i jak je zlokalizować, w jaki sposób wykonać ruch, potem przyjdzie to zapamiętać i powtórzyć. Skoordynować myślenie i działanie. I przy tym (jakby tego było mało!) wyłączyć działanie tych mięśni, które dotychczas daną czynność wykonywały, a które dla odmiany są bardzo, bardzo mocne. I — koniecznym jest: skoncentrować się na tym, co w danym momencie się robi. I mózg musi się tego nauczyć, wszelkie dane zintegrować, w nową całość, do tego trzeba stworzyć nowy nawyk i nadpisać go na stary, a to nie dziesięć, a trzydzieści tysięcy powtórzeń!:-).

Oczywiście, piszę to z przy okazji omówienia chodu, ale ta zasada ma  ogólne zastosowanie. A do tego trzeba jeszcze np oddychać, i to nie jest sarkazm, tylko czynność, która może po prostu rozłożyć ćwiczenie… Potrzeba to wszystko posklejać we właściwej kolejności i proporcjach, i powtarzać, po, po, po tarzać w pocie. Ale koncentrując się na danych ruchach, ach….

Ruch, jest życiem, odnowieniem, zyskaniem perspektywy. Bez mięśni szkieletowych nie było by możliwe nic. Stanowią czterdzieści procent ciała. Zastanawiałaś, albo Zastanawiałeś się kiedyś co opowiada za fakt, albo czyni go możliwym, że mówisz, w sposób fizjologiczny? Nie mam na myśli mowy profesora Hawkinga. Ciekawe, że język ciała określa się jego mową, ale odkładając na bok (dowolnie wybrany) te dywagacje posłużmy się innym przykładem. Mianowicie, by wypowiedzieć jedno, jedyne słowo (i nie będzie to konstantynopolitańczykowianeczka)  zaangażowane jest około stu różnych mięśni: twarzy, ust, języka, żuchwy i krtani.

Tak, tak. Ruch to nie tylko poruszanie się w przestrzeni miejskiej, wiejskiej i psychicznej. Wróćmy do ruch, ruch, ruchów, chociaż wcale nie o d e s z l i ś m y (sic!) od tematu. Całowanie angażuje trzydzieści cztery mięśnie i nie tylko podnosi odporność, ale działa jak gimnastyka, najlepszy (i naturalny) krem przeciwzmarszczkowy. Ha! Ciekawe czy ktoś.ia o tym pomyślał/a? :-). Ale zatrzymajmy się chwilę w tym miejscu, nie by złapać oddech, oddychamy wszak mimo woli… Zauważmy gdzie jest

centralny układ dowodzenia nad układem ruchu.

 [Czaszka z palącym się papierosem Vincent Van Gogh źródło zdjęcia].

[Czaszka z palącym się papierosem Vincent Van Gogh źródło zdjęcia].

Wiadomo: gala i retka, czyli żelatynka! No dobrze, dobrze, żele, ziele i żarty, i żale — na dowolnie wybrany bok—  mus to mózg! Ma się nie od petardy parady, w zasadzie nie tylko. Mózg i rdzeń kręgowy. Schowane w Nie, nie tam to światło akurat dochodzi, światło nosisz je w sobie…Nie będę śpiewać bo czcionka się kruszy. 

Wiadomo gdzie, tam, gdzie najtrudniej się dostać. Jeśli chodzi o pierwszy to: w czaszce. Ponieważ jest bardzo wrażliwy, o bardzo złożonej architekturze, musi być najlepiej chroniony.

To mit, że wykorzystujemy 10% możliwości swojego mózgu, to przekonanie jest szkodliwe, namiętnie powtarzane, i jak to z takimi stereotypami bywa, trudno go usunąć ze świadomości. Dwukilogramowy narząd działa na  100 procent. Wiemy, że znajdują się tam ciała komórek nerwowych, odchodzą od nich dendryty i aksony, ostatnie rosną dwa i pół centymetra na miesiąc,  które się rozgałęziają i łączą ze sobą. Jedna komórka wytwarza do dziesięciu tysięcy rozgałęzień.  

Jakże mało o nim wiemy, jakże zatrważająco nikła o nim wiedza, i jeszcze, jak często się mylimy co do naszej pewności? Jakże uboga nasza znajomość? A przecież to jego prawidłowy rozwój warunkuje naszą świadomość i przebieg nieświadomych procesów zachodzących w organizmie, własnym organizmie. To dzięki niemu odbieramy i interpretujemy bodźce czuciowe, dzięki niemu jesteśmy Ludźmi, potrafimy kochać. Dziwić się, odkrywać, współodczuwać, współorganizować, dążyć do celu, uczyć się. Jeść, spać,oddychać… I mogłabym wyliczać do śmierci, własnej,a nie zdarzyłabym i nie wyczerpała tematu, ale nie o tym. To w mózgu znajduje się m.in. ośrodek mowy, ośrodki wzroku, obszary odpowiadające za cechy charakteru, pod mózgiem znajduje się móżdżek to jego prawidłowe działanie warunkuje koordynację ruchu i równowagę ciała (oczywiście jest także błędnik), to móżdżek decyduje, które z mięśni mają się skurczyć,które rozluźnić, jaką siłą zadziałać, by wykonać dany ruch, i kiedy przestać. To dzięki niemu możemy nauczyć się jeździć na rowerze, to jego prawidłowe działanie decyduje o płynności ruchów.

Na samym dole, jeśli patrzymy na przekrój,  widać pień mózgu,który składa się z rdzenia przedłużonegordzenia i śródmózgowia odpowiada on za  przebieg takich procesów, które dzieją się automatycznie,  jak krążenie czy oddychanie, albo zachowanie stanu przytomności, albo możność wybudzenia się ze śpiączki, takie czynności jak ssanie czy żucie, które jak wiemy są odruchem.

[.Mózgowie człowieka – przekrój (grafika przestrzenna, źródło grafiki].

[Mózgowie człowieka – przekrój (grafika przestrzenna, źródło ].

We wewnątrz mózgu  znajduje się istota biała i istota szara mózgu (występuje w mózgowiu i rdzeniu kręgowym). Gdyby dokonać przekroju uwidoczniłby się także rdzeń kręgowy. Można zauważyć, że na zewnątrz jest ciemniejsza kora mózgowa, a w środku: wspomniana istota biała.

W korze mózgowej znajduje się większość komórek. A istotę białą tworzą głównie włókna nerwowe. Pasmo istoty białej, które łączy obie półkule mózgu to ciało modzelowate. Inaczej nazywane Wielkim spoiwem mózgu, chociaż mierzy tylko od siedmiu do dziesięciu centymetrów.  Ono jest niczym autostrada, przekazuje informacje z jednej strony mózgu na drugą. Komunikuje  ośrodki odpowiadające nie tylko za ruch, ale także za wzrok czy i somatycznosensoryczne. Akcja: integracja.

Można wyróżnić także jądra podstawne, w nich także widać istotę białą. To droga przewodzenia informacji, które dotyczą ruchu. Impulsy z kory mózgowej przekazywane są do torebki wewnętrznej następnie do rdzenia kręgowego. W tej części mózgu często dochodzi do wylewów, brak ukrwienia powoduje, że ta część mózgu po prostu obumrze. Dlatego też  skutkiem  doświadczenia wylewu może być paraliż.

Cóż to jest ten osławiony i osłonięty rdzeń kręgowy. W głąb! Do sedna sprawy zmierzajmy. Znajduje się wewnątrz kręgosłupa. Osłonięty jest kręgami, znajduje się w samym jego środku,  w kanale kręgowym. Najpierw musimy pokonać zabezpieczenia kolejno: mięsień czworoboczny i mięsień grzbietu, i wyrostki kolczaste kręgów, które to osłaniają od góry rzeczony rdzeń (jeśli odsłaniamy kolejno od strony pleców). Otoczony jest dwiema oponami,  to jest trzema warstwami tkanki łącznej. Po obu stronach możemy zobaczyć nerwy  rdzeniowe które kierują się do  otworów międzykręgowych.  Rdzeń po pierwsze łączy mózg z nerwami obwodowymi, które to przekazują impulsy nerwowe organizmowi. Po wtóre, to część wspominanego już Ośrodkowego Układu Nerwowego (OUN) która przetwarza impulsy dzięki którym to możemy się ruszać. Sam rdzeń jest tak delikatny, jak jego działanie niezawodne jeśli chodzi o przekazywanie, ale i przetwarzanie danych. Po obu stronach biegną nerwy.  Wzdłuż klatki piersiowej ku  kończynom. Piękno i technologia najwyższej generacji. :-).

Gdy przyjrzymy się rdzeniowi to możemy zobaczyć jego segmentową budowę. Każdy odcinek nich obsługiwany jest przez inną parę nerwów. Rdzeń kręgowy  podzielony na odcinki, które wysyłają impulsy do odpowiednich mięśni. I odbierają impulsy z receptorów. Jeśli w wyniku np. nieszczęśliwego wypadku rdzeń zostanie przerwany, stracimy władanie i czucie od miejsca uszkodzenia w dół ( następuje – para bądź –tetraplegia). Dalsza możliwość funkcjonowania jest zależna od wysokości na której nastąpił uraz. Dla przykładu:

Gdy doznamy uszkodzenia na poziomie C1-C3 występują trudności z oddychaniem, które musi być wsparte mechanicznie (respirator) mowa może być niezrozumiała, albo wręcz niemożliwa, można w sposób ograniczony poruszać głową i szyją, jeśli natomiast uraz następuje na poziomie S1-S5 można liczyć na powrót funkcji pęcherza moczowego jelit, czy funkcji seksualnych, może być możliwe  chodzenie o kulach, albo samodzielne, ale oczywiście to tylko przykłady książkowe, i dużo zależy od rehabilitacji, także rehabilitacji funkcjonalnej, jej jakości,  i tego jak szybko nastąpiła po urazie, a także od zaangażowania klent[ki][a] w jej proces. Wiadomo, jak liczy się kondycja, jaką dysponuje się wcześniej. Oparcie się tylko na wiedzy książkowej, jest zwodnicze. Im wyżej nastąpił uraz tym zakres funkcji jest mniejszy. No, i od tego powinnam była zacząć, zależy od rodzaju urazu, czy rdzeń został przerwany, czy uszkodzony?

Rdzeń kręgowy kończy się w odcinku krzyżowym, pozostały odcinek kanału nerwowego  wypełniają włókna nerwowe. Największy z nich to nerw kulszowy, który znajduje się po tylnej stronie uda. Rdzeń kręgowy to także  kolosalna ilość włókien nerwowych,ze względu na konieczność skomunikowania się z ciałem w każdej minucie następuje odbieranie i nadawanie wielu impulsów motoneuronom, to właśnie one i n i c j u j ą ruch mięśni. A impulsy, które zbierane są przez receptory wracają tą samą drogą do mózgu, inaczej pisząc mamy do dyspozycji taką super, hiper  autostradę w dwóch kierunkach.

Warto zwrócić uwagę jeszcze na jeden mit, rdzeń kręgowy jest i owszem długi, ale nie tak, jak to się zwykło przyjmować powszechnie.  Jego przedłużeniem są nerwy, które biegną ku kości krzyżowej. Mniejsze nerwy, które biegną rozgałęziając się od rdzenia z przodu, zwierają motoneurony, a te  z tyłu- włókna czuciowe. Nerwy obwodowe, zawierają włókna motoryczne i odpowiadające za czucie właśnie (wyróżniamy dwa rodzaje czucia:  płytkie i głębokie) dlatego, osoba, której doświadczeniem jest również uszkodzenie rdzenia kręgowego (URK) doświadcza zaburzeń czucia, ruchu,występowanie spastyki, czyli wzmożonego napięcia mięśniowego i /lub ruchów mimowolnych.

 Zrobiło się gęsto i poważnie. Porównanie OUN do superhiperextrakomputera, w dzisiejszej epoce nie robi wrażenia na nikim, ale tak właśnie mogłybyśmy porównać. A nerwy obwodowe? To nic innego jak  pasy służące do transmisji danych, łączą procesor z mięśniami, przekazują impulsy nerwowe grupom mięśni i i n i c j u j ą (a nie w pełni wykonują) określony ruch. Przekazują do mózgu sygnały z receptorów. Dzięki temu jesteśmy cały czas świadomi tego co robimy. Skoro one tylko inicjują, ale nie wykonują ruchu no to co dalej?

I tu wracamy do mięśni.  O garnitur mięśni trzeba można dbać, to znaczy ćwiczyć, w sposób świadomy, nie chodzi (sic!) wymachiwanie ręką i nogą. Inaczej ich stan wróci do stanu wyjściowego. I to bardzo, bardzo szybko wystarczy kilka tygodni w bezruchu. Mówi się, bardzo upraszczając sprawę, że przyrost mięśni polega na ich „uszkadzaniu” jeśli przyrównać włókna mięśniowe do paczki makaronu następują mikro urazy i enzymy otaczają mięśnie białkiem i następuje ich przyrost. No dobrze, wszystko ładnie, w takim razie

z czego biorą się zakwasy?

Po prostu tam gromadzi się woda, gdy mięsień, albo ich grupa się rozciąga bo nabrzmiewa- to boli. Taki stan może utrzymywać się do trzech dni. Gorąca kąpiel albo wizyta w saunie może  przynieść ulgę, tak jak ciepłe okłady, dlatego, że w ten sposób zwiększamy ukrwienie mięśni. W tym czasie lepiej przerwać treningi. I tu rozprawmy się z kolejnym mitem. Doświadczenie niemiłego uczucia związanego z zakwasami nie oznacza, że mięsień rośnie, albo: że robi to szybciej, niż zwykle. I trzeba ćwiczyć na akord. Nic, tylko się zaharować jeśli nie na śmierć, to przynajmniej nie na zdrowie. 😦

No dobrze, ćwiczenie ćwiczeniami, ale czy każdy z mężczyzn/kobiet z lubością wylewający litry potu może mieć sześciopak? Jeśli nie chodzi tu o sprawy około alkoholowo wyskokowe (a ten nie służy zdrowiu), to nie. Zależy to od genów, a konkretnie  struktury  mięśnia prostego brzucha.  A dokładniej rzecz ujmując zależy od tego ile smug cienistych posiada ów mięsień. Jeśli cztery możemy wypracować sześciopak, jeśli dwa — czteropak, przy ośmiu mamy szansę na dziesięciopak. Ot, cała tajemnica… No, prawie jest jeszcze jeden # znaczy haczyk. Wiesz, ile masz tkanki tłuszczowej? Pewnie odpowiesz, że za dużo… U przeciętnego człowieka stanowi ona dwadzieścia dwa procent masy ciała, jeśli chcemy by nasz grzejnik było widać, albo inaczej, chcemy wypracować kaloryfer, a nie nosić bojler to musimy zredukować tkankę tłuszczową do jedenastu procent, czyli połowę zrzucić. Dlatego tak bardzo ważne jest podejście (sic!) holistyczne do procesu rehabilitacji/ treningów/ dbania o ciało* (*niepotrzebne skreślić/ nieobecne dodać). Tak więc sprawa nie kończy się na wysikaniu potu, ale o nim też będzie.

Au! A dlaczego doświadczamy skurczy?

Gdy człowiek się intensywnie poci na przykład w nocy, albo podczas wzmożonego wysiłku — Dobrze dobrze, będzie i o chodzeniu, i o chłodzeniu. —Wtedy to  ciało człowieka reguluje temperaturę  wydzielając pot, wraz z nim z organizmu pozbywamy się cennych minerałów. To one usprawniają pracę mózgu, a ściślej rzecz ujmując pozwalają na sprawniejsze przekazywanie informacji, to takie turbodoładowanie systemu, ale gdy intensywnie się pocimy, informacja o tym, że ma nastąpić rozluźnienie danej grupy mięśni nie nie dociera, wskutek czego, te pozostają cały czas napięte. Dlatego należy dużo pić, ale nie alkoholu (wyskok jest niezdrowy, o tym już pisałam) odwadnia, wypukuje minerały, podobnie jak kawa w dużych ilościach, dlatego expresso pijamy z wodą ,O HaDwaOoo w takie dni jak ten, czyli upalne nawet 3,5 litra nam się należy. Małymi łyczkami, by nie od razu napełnić pęcherz i udać się do toalety (inaczej to syzyfowe prace, chociaż nie z punktu widzenia nerek, nerki widzą? Nie, nerki wiedzą) :).

[Z pamiętnika młodego zielarza, źródło nagrania].

Przy tej okazji warto rozprawić się z pewnym mitem. Za wystąpienie skurczu nie odpowiada niedobór magnezu. Winowajcami jest chlorek sodu, potasu i wapnia, to wszystko znajdziemy w wodzie mineralnej, tak, tak już słyszę, że reklamy, że magnez rozluźnia. A i owszem, tylko w bardzo dużych dawkach, w takich, że może wywołać skutki uboczne, w postaci biegunki (a przy okazji tejże pozbawiamy się elektrolitów). Doświadczamy zmęczenia ogólnoustrojowego rozstroju. Dziękuję bardzo za takie rozluźnienie… Nie skorzystam, ja i mój organizm, wolimy inne sposoby!

A co do potu, jeśli już zdecydujemy się wylewać, te- siódme,  to śpieszę (ale bez zadyszki, ani dwóch dyszek) donieść (i nie rozlać) że pot jest pożyteczny, zapobiega gorączce. Enzymy białka, które regulują takie procesy jak: oddychanie, krążenie, trawienie, czyli to, co nazywamy metabolizmem, tyle, że są one bardzo wrażliwe na temperaturę, najlepiej gdy ciepłota ciała wynosi 37C inaczej ich praca spowalnia tempo. A 42 C to już o wiele za dużo, dla takich enzymów. Dziękują nam za owocną współpracę. I tyle. Dlatego tak ważne jest wspomaganie organizmu podczas ćwiczeń fizycznych. Bo gdy np biegamy to temperatura naszego ciała podwyższa się o jeden stopień, niby mało, ale niekoniecznie. Dlatego ciało pokrywa się potem, by siebie schłodzić, paruje on pod wpływem temperatury. Uwaga: pot nie pachnie, (no dobra, nie używajmy eufemizmów, pot: nie śmierdzi) sam jest bezwonny. Na skórze, czyli naszym największym organie, rośnie mnóstwo bakterii, to one są temu winne.(Wina, przy(i)najmniej w tym przypadku nie ma nic wspólnego z winem)… Ponieważ najlepiej im, tym bakteriom wstrętnym,  w miejscach gdzie jest wilgoć (pachy tam na jednym centymetrze kwadratowym znajdziemy do dwóch milionów bakterii, a pachwiny? A stopy etc) to tam się namnażają najwięcej i najskuteczniej. A sprzyjają temu nie tylko miejsce, ale także to co ubieramy, nosimy np bawełniane ubrania. Wtedy  moszczą się między potem, a naszą dzisiejszą kreacją. No, możemy utrudnić życie, stosując specjalne te, które zawierają jony srebra…

Pokaz slajdów wymaga JavaScript.

[źródło zdjęć Wikipedia].

Wszystko stoi na głowie, czyli o kręgosłupie szyjnym słów kilka.

Kręgosłup szyjny, wszystkie ssaki prócz niektórych leniwców (trójpalczastych, którkoszyich, i manatowatych) począwszy od ryjówki do… Żyrafy mają siedem kręgów szyjnych. Tak tak. Ponieważ manat ma tylko sześć  nie potrafi odwrócić głowy, tylko by zmienić kierunek patrzenia/ poruszania/  musi odwrócić całe ciało.Aż dziw bierze, bierze, trzyma i nie puszcza, w jaki sposób jesteśmy skonstruowani i skonstruowane.

Jeśli już jesteśmy przy kręgosłupie szyjnym człowieka to czy zastanawiałaś się kiedyś, co sprawia, że możemy potakiwać, albo odmawiać? Niewerbalnie? I nie banalnie? A no właśnie: tak, tak. Dobrze, zaprzestanę bo czcionka mi się trz trz trzęsie się się… Staw szczytowo potyliczny wykonuje ruchy do przodu i do tyłu, staw szczytowo – obrotowy, obrotowe, dlatego człowiek, w większości przypadków, potrafi wykonywać ruchy głową we wszystkich kierunkach. No chyba, że nastąpiło uszkodzenie. Tyle tu szczelin w szczegółach, że można dostać zawrotu głowy! Ale po co łamać sobie głowę, chociaż lepiej głowę, niż kark, bo jeśli uczynimy to drugie, to rychło pożegnamy się z życiem.

A właśnie! Dlaczego karku nie można złamać?

Można, można. Niestety. Skutki są więcej niż opłakane. I nadzieje, wraz z ciałem zostają pogrzebane. To doskonale widać na testach zderzeniowych samochodów. Ale dla osób wrażliwych, można streścić ten fakt następująco. Uszkodzony zostaje drugi krąg zwany zębem, Odłamek zostaje wepchnięty do kanału kręgowego, w którym jak wiemy biegnie rdzeń kręgowy wraz z nerwami  Na wysokości drugiego kręgu znajduje się odcinek odpowiadający za oddychanie, więc jeśli zostanie on uszkodzony. Człowiek się udusi, bo komunikacja między mózgiem,  a ciałem (czyli: przewodnictwo nerwów) zostaje przerwana.  Bodźce nie zostają dostarczone.Brak oddechu. Brak dotlenienia organizmu. Niedotlenienie mózgu. Śmierć organizmu.

Poniżej  zęba przewodzone są informacje o ruchu i o czuciu, dlatego następuje paraliż, i zaburzone jest czucie na różnych poziomach. Ale o tym jeszcze będzie. Zatrzymajmy się przy kręgosłupie.

Kręgo_ słup.

Słup nie taki prosty, ale właściwie dlaczego ludzki kręgosłup ma kształt podwójnej litery s?

Sprawa jest prosta, choć krzywa zarazem. (Ot, dwoistość rzeczy_oczy_wistości!). Kręgosłup ma od sześćdziesięciu do siedemdziesięciu centymetrów, ma on taki kształt, byśmy mogli chodzić na dwóch nogach, w postawie wyprostowanej i by amortyzować wstrząsy, jeśli byłby prosty, to działałby na zasadzie młota pneumatycznego, który przenosi wstrząsy jeden do jednego. Zafundowalibyśmy tym samym głowie nieustanne wstrząśnienie mózgu. No już widzę chętne osoby, by dać sobie wyprostować kręgosłup. Jego końce, wygięte są w osi, by zapewnić człowiekowi maksymalną stabilność dodatkowo ma on kształt podwójnej litery s. Dzięki temu nastąpić można amortyzacja, ale to nie wszystko wszak są jeszcze…

Dyski, taka masa pomiędzy kręgami, a ściślej rzecz ujmując krążki żelowe,

przyrównać można je do takich mat napompowanych, to one są niczym poduszki powietrzne w aucie, amortyzują wstrząsy. Jeśli następuje nieprawidłowy ucisk na jeden z kręgów ów się przemieszcza w kierunku rdzenia kręgowego, i  naciska na nerwy. Wtedy niezbędna jest interwencja lekarza.

Czy możemy dbać o swój organizm? Tak, jak najbardziej.  Należy ćwiczyć mięśnie brzucha i pleców, to one stabilizują postawę. Im silniejsze tym bardziej wzmacniamy posturę i odciążamy dyski i kręgosłup. Aaaa więc to nie tylko gibkość i dobre samopoczucie, ale dzięki temu  również zyskujemy oparcie w cieleDlatego warto przyjrzeć się naszym codziennym nawykowo wykonywanym czynnościom: w jaki sposób: stoimy, wykonujemy takie zdania jak zmywanie naczyń, o prawidłowej pozycji ciała gdy siedzimy (czytając ten długi wpis) nie wspomnę przez grzeczność i inną ość. Niech mi nikt nie mówi, że od tego czy jesteśmy wyprostowani i od pory dnia, zleży nasz przydziałowy wzrost, tak, tak to jasne. Każdego dnia bowiem kurczymy się i rośniemy, albo bardziej prawidłowo by sprostować: prostujemy. Wszak działa na nas grawitracja, racja, racja,  wita was, wita (i cały czas jest i działa, wysuwając swe działa grawitacja. O której zapominamy. To ona sprowadza nas do parteru. Eteru. A przecież nie tylko chodzimy, ale wykonujemy różne czynności oddziałując na nasz kręgosłup. Tak, tak to też jest ruch wszak. Dociążamy wszystkie dwadzieścia trzy dyski, które posiadamy Nacisk powoduje, że się rozciągają, więc tracą na grubości. A że żelowe krążki stanowią aż ćwierć długości kręgosłupa. Dlatego ważne jest gdy dokonujemy pomiaru wzrostu, rano zyskujemy około dwa centymetry. Również z tego powodu by dyski znów powróciły do swego kształtu jest właściwa długość snu. I jego jakość.

Zagrasz w kości? Nie, dziękuję mam swoje.

Dlaczego w takim razie skoro codziennie się prostujemy ubywa nam wzrostu wraz z wiekiem? Nasze kości nie są już takie mocne, a przecież działa grawitacja, i to ona skraca nas o kilka centymetrów mniej. Dlatego, też, że zmienia się ich struktura. Wiem, wiem przyzwyczajeni i przyzwyczajone jesteśmy do tego by widzieć szkielet, takiego kostka, ale kość to żywy organizm, który przez całe życie się zmienia.Szpik kostny. Przypomina plaster miodu.  Dzięki takiej architekturze kości są zarazem lekkie i zyskują na stabilności. To, o czym nie pamiętamy, to fakt, że one cały czas się przebudowują, to  jest przecież organizm żywy. Jak każda tkanka w naszym organizmie. Są ukrwione, tak tak rozwialiśmy kolejny mit.Nie jeteśmy cmentarzyskiem!

Na zewnątrz kości możemy dostrzec istotę zbitą, a w środku istotę gąbczastą to ona tworzy beleczki kostne. Dzięki nim siła jest rozkładana na całą powierzchnię istoty zbitej, a my możemy zyskać maksimum wytrzymałości przy minimalnej wadze kości. Cud techniki.

Szkielet dorosłej osoby dwunożnej waży około siedmiu kilogramów. Kości są cztery razy bardziej silniejsze niż żelazobeton. Dorosły człowiek bo niemowlę ma dwa razy więcej, i połączone  są one chrząstką, dlatego, by z wiekiem niektóre z nich mogły się zrosnąć. Gdy już nasz cień się dostatecznie wydłuży mamy od około dwustu do dwustu dwudziestu kości. To cecha osobnicza, zależna od genów . Dlatego mogą dostosowywać się do obciążenia, i w niektórych miejscach, gdzie jest to konieczne widać zgrubienia, tam gdzie  i jak długo są one potrzebne. Za wzrost i przeorganizowanie kości odpowiedzialne są beleczki kostne. Na postawę ciała wpływa nie tylko nasz stelaż, czyli kości, ale także obuwie, które nosimy, nie od dzisiaj wiadomo, że noszenie szpilek nie tylko optycznie wydłuża nogi, przechyla niefizjologicznie postawę, ale także, i to najważniejsze szkodzi sercu. Dlatego tyle głosów sprzeciwu się pojawia, poza tym niektóre feministki i feminiści przyrównują fakt/ kulturowy przymus noszenia szpilek do sytuacji jaka miała miejsce w Chinach gdy to kobietom krępowano stopy.

 Dlaczego większość kobiet jest niższych od mężczyzn?

Nie, nie dzieje się tak od urodzenia, różnica pojawia się w czasie dorastania. W kościach, które przeobrażają swoją strukturę działa somatotropina, czyli inaczej hormon wzrostu, proces ten następuje w obrębie tkanki chrzęstnej. Ponieważ następuje gwałtowny podział komórek, pojawia się nowa chrząstka, która zmienia się w kość.Rośnie podczas całego okresu dorastania, no dobrze, ale pojawiają się hormony płciowe, które wybijają się na niepodległość, dlatego przestajemy rosnąć.Chłopcy mają więcej czasu żeby przybrać sobie centymetrów w górę.

Aaaale i  tak cały nasz świt i świat dźwigamy na dwóch nogach, niezależnie od tego ile mierzymy centymetrów. Kości połączone są w

stawy, mamy ich sto osiemdziesiąt siedem,

to dzięki temu rozwiązaniu kości mogą poruszać się względem siebie i również dlatego możliwe jest wykonanie jakiegokolwiek ruchu (ani mi się waż, by mi ktoś/ia powiedział/a że nie kiwnęłam palcem), ale by dobrze i we właściwej płaszczyźnie kości były umocowane to potrzebne są sznurowadła, tfu więzadła. To pasma tkanki łącznej biegnące od jednej do drugiej kości. Jest solidnie przymocowane po obu stronach dzięki czemu kości nie oddalają się od siebie. Ale jeśli przez długi czas nasze kości poruszają się w niewłaściwy sposób, to możemy uszkodzić więzadła, albo je zerwać. Wtedy to, jak powszechnie mówimy:  skręciliśmy staw. Nieprzyjemna i bolesna sprawa, jakże utrudniająca codzienne funkcjonowanie.

Mięsień przechodzi w ścięgno, które jest przyczepione do kości. Wszystkie mięśnie umocowane są do szkieletu za pomocą ścięgien. Tkanka łączna,ach gdzie jej nie ma? Trzyma je na miejscu.Dzięki temu rozwiązaniu kości się poruszają względem siebie, czyli wiwat: stawy. Wiwat ruch! Jest jeszcze jeden sekret. Tkanka łączna tworzy, to co nazwaliśmy kiedyś pochewką ścięgna,  w kanale  może wykonywać ruch w tył i w przód, ponieważ mięśnie muszą się poruszać i ocierać o siebie, przy tym tak by nie sprawiać bólu i nie doprowadzić do urazu, dlatego zarówno one jak i ścięgna są otoczone rzeczoną powięzią lub pochewką, to rodzaj takiego zabezpieczającego pokrowca, gdy w jakimś miejscu rozwinie się zapalenie, to jest to bardzo bolesna sprawa i świadczy o tym, że coś niepożądanego się stało właśnie na tym poziomie.

To o czym jeszcze zapominamy, to fakt, że kości okryte są tkanką chrzęstną, tą, jasną i błyszczącą, okrywa one powierzchnie stawowe na granicy tak by dwie z nich mogły w sposób bezpieczny funkcjonować. Również owa chrząstka jest nieustannie przebudowywana,jak wszystko, to wszystko, a co! Jeśli jedna  wywiera na drugą nacisk, na powierzchni pojawia się niewielka ilość płynu, tak by zabezpieczyć i wytworzony zostanie poślizg. Nie oznacza to, że nie można naruszyć jej struktury. Uszkodzenie chrząstki stawowej prowadzi do choroby zwyrodnieniowej stawów, kość ulega uszkodzeniu, a staw ma ograniczoną ruchomość. To choroba, która nie dotyczy tylko i wyłącznie osób starszych, czy w bardzo podeszłym wieku.Tak, tak, wiem, to kolejny mit, i kolejny, który obaliliśmy. I zapewniam, że można by tak jeszcze długo, bo każde z rozwiązań, wiązań, jeśli się temu przyjrzeć bliżej, jest fascynujące i intrygujące, a brane z dobrodziejstwem inwentarza, za oczywistość!

 

Jak widać nie tylko z załączonych obrazków chodzenie nie jest rzeczą łatwą,

ale może być czynnością przyjemną, ale nie przyziemną, chociaż wiem, racja, akcja: grawitacja. Choć można bujać w obłokach, stąpając twardo po ziemi.

Dlaczego zdecydowałam się napisać o ruchu, chodzeniu,przemieszczaniu się? N a    p r z y k ł a d dlatego, żeby chociażby po części pokazać jaki to p r z y w i l e j.I by pewne kwestie uporządkować. Nawet błahy ruch palcem, albo ruch gałek ocznych, gdy to czytasz, jest mistrzostwem!

Chodzenie. Jakże złożona to czynność od receptorów umieszczonych w skórze, że o błędniku nie wspomnę, i dla całego systemu zwiadowczego. A kości? Stanowiące piętnaście procent naszej wagi, silne i lekkie zarazem. To zdumiewające, że mięśnie stanowiące czterdzieści procent masy i odpowiadają na każdy impuls i dosłownie za każdy nasz ruch. Bez nich nic nie zrobilibyśmy, nawet nie mrugalibyśmy oczami, pytanie: (na orientację) ile wkładasz siły w to by mrugnąć? A no właśnie. Niesamowite prawda?  (Nie piszę tu o sposobie komunikacji). I jakże trudna kwestia do opanowania. A działanie mózgu, wspomnianych nerwów? Świat jest ciekawy. Idź, pobiegaj, i pomyśl o mnie ciepło. Jeśli chcesz, jak zawsze zachęcam do zostawienia komentarza.

Gratuluję tym osobom, które przeczytały ów wpis, i tym, które zdecydują się go  skomentować.Macham  przyjaźnie ręką, angażując w tę czynność wszystkie posiadane mięśnie. :-).

Wypstrykałam się z wpisów archiwalnych, dlatego zanim pojawi się nowy, dam czcionce złapać oddech, licząc, że ta, nie stanie Wam w gardle. :-).

A hoj!

[Taniec szkieletów Uff… źródło nagrania].

 

Tak oczywiście, ten tekst jest chroniony prawami autorskimi, jak każdy inny na tym blogu. Uwaga: nie jestem lekarką, nie wykonuje zawodu medycznego, więc tekst ten nie może stanowić i nie stanowi porady lekarskiej. 🙂

Skrócony od_noś_ni[c]k do tekstu: http://wp.me/p59KuC-Pe

KoneSer[ia] wpisów:

Reklamy

6 comments on “[237+1]. … Alleee o co chłodzi, biega, chooodzi? Szczelin w szczegółach dalszy ciąg.(2) Albo: Uszyci z ruchu.

  1. Ann
    10 Lip 2016

    Uwielbiam takie zabawy słowem:)

    • 5000lib
      10 Lip 2016

      Ann, wiem, że czytasz od dłuższego czasu, ale witam Cię oficjalnie, miłego czytania i komentowania! :-). Dziękuję i zapraszam do szperania. Dobrego dnia.

  2. innywiatr
    12 Lip 2016

    Nam ludziom wydaje się, że fakt, że pięknie się poruszamy na dwóch kończynach, czyni nas władcami świata. A wcale tacy wyjątkowi nie jesteśmy 🙂 Wczoraj właśnie dowiedziałam się z aktualnie czytanej książki (Frans de Waal „Bonobo i ateista”), że małpy człekokształtne w porównaniu z naszym gatunkiem potrafią okazać wszystkie fizyczne formy wyrazu uczuć co człowiek z wyjątkiem jednego. Tylko ludzie spośród wszystkich stworzeń na Ziemi potrafią się czerwienić ze wstydu 🙂 I w sumie patrząc na dzieje ludzkości, mamy za co.
    A Twój tekst świetny. Podziwiam Twoje umiejętności plastyczności językowej i niesamowitej wiedzy, bo bez nich TAKIE wpisy by nie mogły powstać. Pozdrawiam!

    • 5000lib
      22 Lip 2016

      Świat budujemy, w większości antropocentrycznie. Chociaż rewidowanie wiedzy o takich gatunkach jak chociażby małpy bonobo (książki,o której wspominasz nie czytałam, ale słyszałam o niej) albo delfiny, czy pingwiny przynoszą zadziwiające fakty. Warto się przyjrzeć i szukać. Nie od dziś wiadomo, że człowiek- naukowiec (bo kobiety od stosunkowo niedawna są dopuszczane na wyższe uczelnie) projektował swoje prawdy o świecie na świat zwierząt i rządzące nimi reguły. Warto też zaznaczyć, że dysponujemy coraz to lepszą techniką badawczą i narzędziami, do tego występuje w nauce zjawisko synergii, lepiej poznajemy siebie, i swoje środowisko.
      Za komentarz i miłe słowa dziękuję, cieszy i motywuje do pisania. :-). Pozdrawiam,

  3. fidrygauka
    25 Lip 2016

    Dochodzę do wniosku, że jak na taki wysiłek autorki i tak długi tekst, to zdecydowanie za mało tu komentarzy. Wielu czytelników nie dochodzi bowiem, nie doczołguje się, nie dobiega (chociażby w podskokach) do końca. O dochodzeniu do sedna wpisu nie wspomnę.
    Nie będę oszukiwać – ja sama przeszłam po kamyczkach – czytając tylko te (wpadające w oko?) treści, które pozwoliły mi na połączenie fragmentów w logiczną całość).
    Za co przepraszam, ale na chwile obecną pora jest późna 🙂

    A czy ja gdzieś dochodzę?
    Ostatnio nawet do własnego łóżka nie. Usypiam na sofie ze zmęczenia :/
    Mogłabym więcej napisać o obchodzeniu (szerokim łukiem, głównie obowiązków i trudnych sytuacji) niż o dochodzeniu (w każdym aspekcie życia :)))
    Tym niemniej, za tekst dziękuję, bo wypełnił mnie wdzięcznością za moje mięśnie, kręgosłup cały i zdrowy i możliwość chodzenia do przodu (do tyłu, to niestety mentalnie wciąż chodzę i za to wdzięczna nie jestem).
    Odchodzę zatem – na razie w kierunku łóżka (tylko dlatego, że mogę, albowiem mam siłę; ucięłam sobie popołudniową drzemkę :)))
    Ps. A pan Turnau jak zwykle porusza czułe struny …

    • 5000lib
      25 Lip 2016

      Ależ to przecież PREtekst, nie nie, że taki stary, ale pretekst, by czytać wielokrotnie, goniąc zrozumienie. Intencję trafnie odczytałaś.:-) Cieszę się, jak również z tegoż faktu, że postanowiłaś napisać komentarz. Temat dochodzenia do sedna (w każdym sensie) jest wdzięczny i porusza czasem tony wysokie. Nie pomnę stref innych.
      Ponieważ nie mam w całości tekstu, który można by było zamieścić to napiszę jak ogarnę sprawy ważne. Także i czas na wytchnienie jest, i może na kawę? ( https://5000lib.wordpress.com/2015/04/27/96-ziarno-prawdy-i-luksusu/ )

      PS. Dochodzę do wniosku, że pora zmienić dekoracje muzyczne, i coś w tym temacie skrobnąć, w czasie wolnym, i w wolnym tempie.
      Pozdrawiam ciepło! 🙂

Zapraszam do dyskusji :):

Wprowadź swoje dane lub kliknij jedną z tych ikon, aby się zalogować:

Logo WordPress.com

Komentujesz korzystając z konta WordPress.com. Wyloguj / Zmień )

Zdjęcie z Twittera

Komentujesz korzystając z konta Twitter. Wyloguj / Zmień )

Zdjęcie na Facebooku

Komentujesz korzystając z konta Facebook. Wyloguj / Zmień )

Zdjęcie na Google+

Komentujesz korzystając z konta Google+. Wyloguj / Zmień )

Connecting to %s

Tagi

"At home" 2013 "Lewa ręka ciemności" "Miasto złudzeń" "Planeta wygnania" "Wydziedziczeni" oraz "Słowo las znaczy świat" #...Bo Świat jest ciekawy! #...I wiesz[cz] #...I wiesz[cz] co jest grane. Absu[ra]da(va)lium #12 poniedziałków #a ja lubię poniedziałki! #Dwanaście poniedziałków #InspirAkcja #iskierki #Jeden krok #Selekcja 52/20/15 #Szczelin w szczegółach ciąg dalszy #szczelin w szczegółach dalszy ciag #XII poniedziałków .[Saturday Pianist jazz]I Hiromi Uehara I Move 1 Movement 1: Poetry Of Wheels (George Gruntz) 3:05; 2 Movement 2: Poetry Of Lights (George Gruntz) 3:54; 3 Movement 3: Poetry Of Links (George Gruntz) 5:28; - 4 ILL Used ILLusions (George Gruntz) 5:1 01. Austin (Wasilewski) - 7:07 02. Sudovian Dance (Wasilewski) - 6:28 03. Spark of Life (Wasilewski) - 6:34 04. Do rycerzy 01. Requiem for Willy Loman 3:58; 02. Eternity Theme 1:58; 03. Closed Roads 5:36; 04. Waiting 2:07; 05. Voyage 2:10; 06. Invocation 2:26; 07. Tango of Love 1:41; 08. Tom’s Theme 1:35; 09. Laura’s 2 plus 1 7 widoków w drodze do Krakowa 7 widoków w drodze do Krakowa Grzegorz Turnau 9 Dead Alive 10 Easy Pieces for Piano 30 na 30 1997 2009 2012 2015 A Aagfe van der Voegh ach ach, kobiety i o kobietach Achille Adrien Proust ACT Adama Bremensis Adam Bałdych Adam Ferency Adam Golec Adam Hurst Adam Jerzy Czartoryski Adam Nowak Adam Pasternakiewicz Adam Pendelton Adam Strug Adam Włodek Adam Zagajewski Adam Zagajewski Obrona żarliwości Adele Bloch-Bauer I Adolf Sax adrygał Agata Kulesza Agata Młynarska Agata Tuszyńska Aga Zaryan Aga Zaryan śpiew Agnieszka Chrzanowska Agnieszka Osiecka Agnieszka Sylwanowicz Agora SA Aguste Rodin Aiora Akademia Nauk Akurat Alan Dawson Alan Pasqua Albert Camus Albert Camusa i Franza Kafki. Albert Einstein Alberto Giacometti albo Kobieta przy oknie Albrecht Dürer album: ‎The Musical Voyages Of Marco Polo albumy albumy recenzje alef Spinoza Aleksander Lesman Aleksander Macedoński Aleksandr Moczulski ales from Earthsea Alexandera Lonquicha Alexander Scriabine Alexandre Desplat Alexandre Seon Alexey Kruglov Alex Rovira Celma & Fernando Trias de Bes Alfa Alfabet Alfred Lion Alfred Nobel Alfred Szklarski Alice Sara Ott Alicja po drugiej stronie lustra Alicja w Krainie Czarów Alicję Gawlikowską ---Świerczyńską Alma Mahler A long Story 2007 alpinizm alto saxophone altówka Alvernia Studios Amon. Mój dziadek by mnie zastrzelił. recenzja Amon Göth Anaksymanes Anat Fort Anatole Francis anatomia Anawa Anda Rottenberg Andersen Andre Debierne Andriej Skhurhan Bożena Zawiślak-Dolny Andrzej Andre Krzywicki Andrzej Bachleda Andrzej Ferenc Andrzej Jagodziński Andrzej Jakimowski Andrzej Jakubowicz Andrzej Krzywicki Andrzej Panufnik Andrzej Sapkowski Andrzej Sikorowski Andrzej Trzaskowski Andrzej Wajda Andrzej Zaucha i Anawa André Tempel Andy McSmith Andy Sheppard Angela Davis Anglia animacja Animisiewasz Startt anim_akcja przeciw sterotypom Anja Lechner - Her First Dance (2008) Anja Lechner wiolączela Anna Austiaczka Anna Bikont Anna Chęćka -Gotkowicz Anna Maria Jopek Anna Maria Jopek - śpiew Anna Maria Jopek Licho Anna Maria Jopek ustami Annaputna Anna Rusowicz Anna Saraniecka Anna Seniuk Anna Treter Anna Wojtowicz Annette Paul Anouar Brahem Anthony de Mello Anthony Jackson Anthony Jackson - Bas Anthony Wilson Antoine’ de Saint-Exupéry Anton Dworak Antoni Buchner Antoni Dvořák Antonio de Pereda y Salgado Antoni Witt Antoni Łukasz Podkowiński Antonín Dvořák Antoon van Dyck antyk antysteresownik Anyone With a Heart recenzja Apelles apetyt na życie Apollo obdziera Marsjasza ze skóry Apple Apus apus Aris Kindta Arkady Shilkloper Arlene Blum Armet de Lisle Arseny Tarasewicz- Nikolajev Arthura Millera Artur Andrus Artur Hajzer Artur Szczęsny Artur Żmijewski Artysta: Adam Hurst Tytuł albumu: Obscura Czas realizacji Marzec 2012 roku Wytwórnia: Ash Records Arvo Pärt Arystoteles astma astma znane osoby chore na astmę Astrid Lindgen Astrid Lindgren Asurbanipala ateizm Ateny A time for everything audiobok audiobook audiobook Swietłana Aleksiejewicz Audioteka Auguścik Austin (Wasilewski) - 7:07; Sudovian Dance (Wasilewski) - 6:28; Spark of Life (Wasilewski) - 6:34; Do rycerzy autobiografia autyzm A w Krakowie na Brackiej B Bach bajka bajka o życiu Bajor Ballada o filiżance Ballady i romanse ballata Bandwagon Barbara Baczyńska Baritone Vocals – Gordon Jones Countertenor Vocals – David Gould Baron de Saint-Julien Bartosz Chajdecki Bogowie Basia Trzetrzelewska bas Phil Donkin Bass bass saxophone Bass – Jimmy Haslip Bazylea baśnie Beatrice d'Este Beethoven Bema Pamięci żałobny rapsod Bernard Machiavelli Bernard Sève beznadzieja. Biblioteka Akustyczna bieda bieda jako towar Big Cyc Bill Gates Billie Holliday Billy Holiday Billy Joel Bily Joel 1973 biografia Biografia Wisławy Szymborskiej Birds Requiem Bisquit b jak breweria Bliss blog blogostan Blogotony recenzja blogowanie Blue Note Blue Ribbon blues Bobby McFerrin Bob Dylan Bob Franceschini Bob Mintzer Bodø Domkor Boecjusz Bogdan Łazuka Bogiem a prawdą Bogusław Mec Bogusław Wołoszański Kafka Bolesław Leśmian Bolesław Prus Bona Bona Sforza Bona sprowadziła włoszczyznę do Polski? to mit Bonifacy IV Bosch Botticellego Boy Breweria Brewerie Bronisław Kaper Bronisław Maj Bronisław Maj Horacy (przekład Zygmunt Kubiak): Maciej Sarbiniewski (przekład Julian Ejsmond); Grzegorz Turnau (słowa: Grodzisko- Czym jest sen?- aranżacje Bronisław Malinowski Bronisław Pawlik Brunona Schulza Brzechwa Bugge Wesseltoft Bunksy bunt Buzu Squat by pamiętać być dobrym nauczycielem być dobrą nauczycielką Być jak Ron Clark Był sobie król ból Bębny – William Kennedy Błażej Domański Bługaria błędy C caccia Camile Claudel Cannonball Adderley - Mercy Mercy Mercy Caravaggio Caravvaggio Carla Bley Carla Bly Tros2013 Carla Gesualdo Carlo Gozzi Carlye Carolyn Davidson Carravaggio Casanova Caspara Davida Friedricha Cassandra Wilson Catherine Dickens Catherine Hogarth Cecil Taylor Cecylia Gallerani (1473-1536) Cecylia Kukuczka Celan Celina Kukuczka celtyckie opowieści Centrum Onkologii w Warszawie Cesare Catà chanson de geste Charlesa Lloyda Charles Bouchard Charles Byrne Chiarmonte Chick Corea chodzenie Choeurs de Lyon Chopin na jazzowo chorał chorał ambrozjański choroba choroba alkoholowa choroby serca Christian McBride Christoph Roßner Chris Tordini - double bass Churchill Chylice Chłopecki ciało ciało ludzkie ciekawostki ciekawostki ciekawostki językowe ciekawostki o czekoladzie ciekawostki o jazzie Ciekawostki o kawie ciekawostki o książkach ciekawostki o ludzkim ciele ciekawostki ornitologiczne ciekawostki o ósmym marca ciekawostki o średniowieczu ciekawostki układ oddechowy ciekawość cisza City of Illusions clarinet Claude François Claude Monet Claus Pieterszoon co dzieje się z ciałem po śmierci co jest grane. Absu[ra]da(va)lium co jest grane. Absu[ra]da(va)lium...I wiesz[cz] Cole Colin Vallon Colin Vallon Trio Coltrain Coltranie Come Away With Me recenzja Conlon Nascarrow co przyjemnego przeczytać? co to jest sapka co to są Listy i inne Brewerie co warto czytać co warto czytać z fantastyki? Co warto czytać z fantasy co warto przeczytać? co zrobić jeśli mam słomiany zapał co zrobić z rozczarowaniem? cykl cykl You can listen jazz cykl Ziemiomorze cytat cytat na teraz cytaty cytaty Jana Kaczkowskiego Cytaty z Jana Kaczkowskiego Czajkowski czarne złoto Czarnobyl Czarnobylska Modlitwa czas czas świąt czekasz na wiosnę Czerony Tulipan Czerwony Tulipan Czesława Korzeniowska Czesław Miłosz Czesław Niemen czyli]. Prawo do... czy między bogiem a prawdą? Jak poprawnie powiedzieć czym skutkuje uszkodzenie rdzenia kręgowego czy smarkać czyta Andrzej Ferenc czytaj Listy i inne Brewerie Czytam więc jestem Czytanie szkodzi :) czytelniczki czy to prawda Czyści jak łza Człowiek córka Bzdurka D DagaDana Dama z gronistajem Dama z Gronostajem Danae Danaus plexippus Daniel Kapustka Daniel Kapustka – perkusja Daniel Nilsson Danielsson Palle Daniel Tamment Daniel Tammet Daniel Tiamment Danny Cudd Danuta Grechuta Danuta Szaflarska Danuta Szaflarska nie żyje Darek Oleszkiewicz Dariusz Kortko Dariusz Zboch Leszek Sojka Jakub Kołodziejczyk Joanna Zagajewska Michał Kowalczyk Dark Crayon Dark Crayon/Piotr Cieślicki Dave Holland Dave Koz David Brubeck David Chesky David Chesky / Fundação Orquestra Estúdio / Rui Massena David Chesky: The Zephyrtine - A Ballet Story recenzja David James Soprano Vocals – Monika Mauch Tenor Vocals David James Soprano Vocals – Monika Mauch Tenor Vocals – Rogers Covey-Crump David Kikoski David Lynch David McClelland Da Vinci Dawid Bowie dawni mistrzowie Dean DeBloisChris Sanders Dean DeBloisChris SandersWilliam Davies Deborah Tannen de gustibus non est disputandum deneidy depresja Dezyderata Dhafer Youssef Diabelski młyn Diana Krall Diana Krall - When I look in your eyes Diares of Hope Diego Velázque Diego Velázquez Dino Saluzzi dlaczego dlaczego 8 marca dlaczego bekamy? dlaczego człowiek się wierci? Dlaczego Dickens byłby youtuberem? Dlaczego karku nie można złamać dlaczego ludzki kręgosłup ma kształt podwójnej litery s dlaczego malejemy? dlaczego mamy gęsią skórkę dlaczego mówimy nie zasypiaj gruszek w popiele dlaczego nie dyskutujemy dlaczego się czerwienimy dlaczego warto nie biegać Dlaczego warto zobaczyć film o Stephanie Hawkingu dlaczego wypda nam dysk Dlaczego zacięcie się papierem bardziej boli dla dzieci Dlaubert Dobrawa do czego służt stół? Do czego służy stół? dojarzość Do Marka Aureliusza Domenic Buonvicini i Silvestr Maruffi do mieszczan (Katarzyna Nosowska Dominik Bukowski Dominik Kwaśniewski Dominik Wania Dom o Zielonych Progach Dora Diamant Dorota Górska Dorota Kędzierzawska Dorota Miśkiewicz Dorota Osińska Dorota Warakomska Dostojewski do szlachty Dotknięcie pustki DoZP doświadczenie niepełnej sprawności Droga 66 Drugi dziennik recenzja drums duc de la Rochefoucauld Dudziak Dugosz Duke Duke Ellington Duke recenzja dur radość Dwadzieścia pięć lat temu zginęła Wanda Rutkiewicz dwuznaczność leksykalna dyg_resje Dymitr Szyszkin dynamit dysk dyskusja dyskusja o nudzie dyskusje o sztuce dysleksja. Dziady Dzieciństwo Marii Skłodowskiej Curie dziennik Dziesiąta rocznica śmierci Jana Pawła II Dzień Dziecka Dzień Języka Ojczystego Dzień Książki dla Dzieci Dzień Matki Dzień ojca. Dżem E e.e. cummings e.s.t ECM ECM. Eicher ECM wytwórnia Edgar Degas Edmund Semil edukacja Edwarda Albee Edward Grieg Edward Hopper Edward Janner Edward John Phelps Edward Kłosiński Edward Walter Fryer Eivind Aarset elektronika [Electronic Wind Instrument ] Elektryczne Gitary Eleni Karaindou Eleni Karaindrou Eleni Karaindrou - fortepian; Kim Kashkashian - altówka; Jan Garbarek - saksofon tenorowy; Vangelis Christopoulos - obój; Camerata Orchestra pod batutą Alexandrosa Myrata Eleonora Akwitańska Eli eli Elijah Bossenbroek Elijah Bossenbroek - Carpe Lumen Elina Duni Quartet Eliota Elisabeth Kübler-Ross Elizabeth Barrow Eliza Orzeszkowa Ellen Key Elliot Mason Elmo Elwira Kamińska Elżbieta Towarnicka Emil Zola En Chordais Ensemble Constantinople Epikur epowerment Eric Clapton Eric Clapton autobiografia Eric Clapton kończy karierę nie będzie koncertował Eric Zener Ermellino Ernest Rutherford erudycja esej eseje etno Eugeniusz Makówka Eugène Henri Paul Gauguin Ewaa Lipska Ewa Demarczyk Ewa Lipska Extended Circle F Fabrizio Bosso Fantasie C-Dur; Rondo h-Moll; Sonate A-Dur - Carolin Widmann Fantasty fantastyka fantasy Felicja Bauer Fender Rhodes – Paul Nagel Ferdynand Magellan Feynamann Fibonacci figura matki w sztuce filharmonia Filharmonicy Berlińscy Filip IV Filipowicz Quintet film film polski filozofia filozofia chodzenia Fiodor Dostojewski Fiovanniego Battisty de Lazzari fizjoterapia ciekawostki Flaubert flet Flora Celestyna Teresa Henrietta Tristan y Moscoso Flora Tristan folk folk jazz Follow The White Rabbit (Herman/Tordini/Crane) [3:21]; Saturn Returns [7:43]; Trylon [5:09]; Heart Shaped Box (Kurt Cabain) [4:38]; Ein Gedi (D.Aharoni) [6:01]; The Mountain In G Minor [6:20]; Cadenza Fonopolis Formacja Nieżywych Schabuff - Dadada forte(i)pian(o) fortepian; Henning Kraggerud fortepian ciekawostki fotepian Francis Danby Francis de La Rochefoucauld Francis Wolff Franciszek Jerzy Kulczycki Franciszka i Stefan Themersonowie Francja Francoisa Couturiera Franja Frank Zappa Frans van Mieris the Elder (Starszy) Franz Kafka François Boucher François VI frazeologizm Fred Oldenburg fretles Freud Fryderyk Chopin Fundacja terytoria książki Fusell i Krauss Fête de la Musique G Gabriela Anders Waiting Gabriela Muskała Gabriel Lippmann Gala Dali Gang Marcela Gary Burton Gazeta Wyborcza Gałczyński Gdańsk Gdańsk 2015 gdy kwitnie żonkil Geetali Norah Jones Shankar Georgea Russella George Gershwin George Martin Georges de La Tour Georges Seurat Georges Urbain Georges_Seurat Niedzielne popołudnie na wyspie Grande Jatte Gerald Cleaver Gershwin gerzegorz turnau Giedroić Gilles Thibault Gintrowski Giorgio de Chirico Giorgione Giovanniego Moroni Giovanni Paola de Feminis gitara gitara basowa Cezary Konrad - perkusja gitary Gitary– Paul Jackson Giuseppe Torelli glejak Glenem Gouldem Glen Gould God Only Knows Goethe Golec uOrkiestra Gottland Gra o tron Grass nie żyje Grażyna Draheim Grażyny Bacewicz Grechuta Gregoire Chamayou GrubSon grunt to zdrowie Grzegorz Ciechowski Grzegorz III Grzegorz Kwiecień Grzegorz Tomczak Grzegorz Turnau Grzegorz Turnau – śpiew Grzegorz Wełnicki Gunter von Hagens Gustava Klimt Gustav Theodore von Holst Gustaw Mahler Gwendolyn Bradley Gérard Genette Géricault Górny Śląsk Głowy piwniczne H Habakuk feat. Muniek Hagar's Song recenzja Halina Wyrodek Halloween Hamburg) Hang Massive Hanna Banaszak Benefis Hans Andersen Hans Zimmer harmonijka Robert Kubiszyn – kontrabas Harrisa Eisenstadta Septembera Harry Potter Harry Potter i Harry Potter i Kamień Filozoficzny Hector Berioz Helena Deutsch Helena Diakonova Helena Modrzejewska Helen Hunt Hendrix Henri Becquerel Henri Bergson Henri de Toulouse-Lautrec Henri Dominici Henryk II Henryk Majewski - trumpet Henryk Sienkiewicz Henry Marsh Henry Murray Hermione Lee Hernando Cortes Hertha Ayrton Hieronim Bosch Hieronymus Anthoniszoon van Aken Hilarego z Poitiers Hildegarda z Bingen Hili Plitmann himalaizm Hiob Hipokrates Historia historia kobiet historia liczb Hogward Hokusai Katsushika Holandia Holmfrida Holst planety Homo twist Miasto Kraków Horacio Lavandera Horowitz How to Train Your Dragon Hugo Steinhaus hulusi humor Huśtawki Hymn do Świętej Trójcy Ibrahim Maalouf i czytelnicy idiopatyczna odma opłucnowa Idres Shah Ignacy Jan Paderewski Igor Omulecki II Koncert fortepianowyB-dur op. 83 Johannesa Brahmsa Iiro Rantala Iiro Rantala - fortepian Adam Baldych - Skrzypce Asja Valcic - Wiolonczela Iiro Rantala New Trio Iiro Rantala String Trio II Wojna II Wojna Światowa IKD Ildefons Gałczyński ile waży skóra przeciętnego człowieka Imagine recenza i Marek Grechuta Immanuel Kant impresja Impresje i komenty impresonizm Imágenes (Music For Piano) Inga Iwasiów inspiracja Inspirujące książki instrumenty klawiszowe instrumenty klawiszowe; Krzysztof Pająk ---instrumenty klawiszowe instrumenty perkusyjne Instytut Radowy International Jazz Day Internetowy Klub Internetowy Klub Dyskusyjny Internetowy Klub Dyskusyjny Dyskusyjny [IKD+0] Internetowy Klub Dyskusyjny Dyskusyjny [IKD+2] Internetowy Klub Dyskusyjny [IKD+0] i Orkiestra na Zdrowie Irak. Piekło w raju recenzja Irena Curie Irena Curie na wojnie Irena Krzywicka Irena Santor Irene Joliot- Curie Irene Russo Irene Schweizer Iring Berlin irlandzkie whistle iskierki by 5000lib Istebna I Symfonia D-dur "Tytan" I Ty możesz słuchać muzyki klasycznej Iwaszkiewicz i wiedza I Wojna Światowa IX wiek Izabela Kastylijska Jacek Bończyk Jacek Dukaj Jacek Dukaj Lód Jacek Kaczmarski Jacek Kleyff Jacek Kozerski Jacek Malczewski Jacek Ostaszewski Jacek Wójcicki Jack Lang Jackowski i Jopek Deszcz Jacob Karlzon 3 Jacques Attali Jadwiga Helena Misel Jadwigi Sikorskiej jak inspirować jak mądrze czytać książki? O czytaniu jakość snu jak się wyspać Jakub Lange Jakub Łysik Monika Krzysztofik Marta Grzebielucha Karol Kamiński jak umiera człowiek jak wytresować smoka jak wzmacniać wolę James Joyce James Slevin Jana II Doskonałego Jan Breughel (młodszy) Jan Brzechwa Jan Dantyszek Janek Gwizdala - bass Alan Pasqua - piano Peter Erskine - perkusja Jan Garbarek Jan Gondowicz Jan Gunnar Hoff Janina Wanda Grechuta Jan Kaczkowski Jan Kaczkowski cytaty Jan Kanty Pawluśkiewicz Jan Kanty Pawluśkiewicz Zbigniew Wodecki Anna Wojtowicz Jan Kochanowski Janne Clemence Wail Jan Ptaszyn Wróblewski Jan Sebastian Bach Jan Smoczyński Janusz Gajos i Magda Umer z najnowszej płyty Duety Janusz Gniadkowski Janusz Korczak Janusz Kozłowski Janusz Limon Janusz Mackiewicz Janusz Majewski Janusz Radek Janusz Zabiegliński Jan Vermeer Jan Vermeer van Delft Jan Wildens Jan z Czarnolasu Jan Zych Jar Chojnacki Jarema Stępowski Jarle Vespestad: drums Jarosław Iwaszkiewicz Jarrett Jarret w Kolonii 1975 rok jaskułke Jasona Morana Jason Moran jazz jazz finski jazz jest jazz norweski jazz pianist Jazz Sebastian Bach Jazz Tribute To Michael Jackson jazz w Finlandii jazz zagraniczny Jean-Édouard Vuillard Jeana Désiréa Gustavea Courbeta? Jeana Paula Jean de La Fontaine Jean de Roquetaille Jean Galbert Savage Jeff Hamilton Jeff Tain Watts Jennifer Teege Jeremi Protas Jeremi Przybora Jeroen van Veen Jeroen van Veen – Pärt - Für Anna Maria Jeroen van Veen – Pärt - Für Anna Maria (2013) Jerzego Zawieyskiego i Tadeusza Gajcego Jerzy Bartz Jerzy Czech Jerzy III Jerzyk zwyczajny Jerzy Limon Jerzy Maksymiuk Jerzy Pilch Jerzy Stempowski Jerzy Sthur i Olgierd Łukasiewicz Jerzy Stępowski Jerzy Wasowski jest najważniejsza. Jezus Chrystus Joachim Kuhn Joakim Milder - tenor saksofon tenorowy Joanna Garycka Joanna Pollakówna Joanna Porazińska Joanna Sałyga--- Chustka. Joanna Szczęsna Joanna Szczęsna i Anna Szczęsna Joe Morello Joe Morrello Joey Baron Johana Necka Johann Christian Bach Johannes Brahms Johann Maria Farina John Clayton John Coltranie John Gage John Hawkes John Lennon John Lewis John Mandela John Porter John Surman John Urry John Williams John Zorn Jon Christiensen Joni Mitchell Jon Schmidt Jopek Jorrain Lorrain Josiah Wedgwood Joëlle Léandre Juian Tuwim Julia Hartwig Julian Maszyński Julian Sypniewski Julian Tuwim Juliusz II Juliusz Machulski Juliusz P. Szeniawski Jung Jusepe de Ribera Justyna Steczkowska Józef Czapski Józef Czechowicz Józef Epifani Minasowicz Józef Pankiewicz Józef Peszka Józef Wokulski to Stanisław Wokulski? języczek u wagi języczek uwagi albo języczek u wagi język język a zawody język migowy językowo język polski język polski ciekawostki kabaret Kabaret OT.TO Kabaret Potem Kabaret Starszych Panów Kacper Stolarczyk Kacper Stolarczyk – gitary Kaczmarczyk Kaczmarski Kafka Kaldi Kalina Jędrusik Kamil Łanuszka kampanie społeczne kanał kręgowy kanon kanon fantasy kanon jazzu kanon lektur polskich Karakter Karol Chłapowski Karol Dickens Karol Szymanowski Karol Wielki kaszleć czy kasłać Katarzyna Biedrowska; Marek Szymaszek; Paulina Grondys; Katarzyna Boni Katarzyna II Katarzyna Kolędy –-Zalewskiej Katarzyna Rokicka Katarzyna Rosicka--- Jaczyńska katastrofa w Czarnobylu Katowice Kawa Kayach Kayah Kazimierz Mikulski Keats Keith Jarret Keith Tester Kenny Drew - fortepian Paul Chambers - kontrabas Philly Joe Jonnes - perkusja Lee Morgan - trąbka Curtis Fuller - puzon Ketil Bjornstad kiedy skóra ma orgazm Kieślowski Kinga Prais Klarnet klarnet basowy Klasyczna klasyczne korepetyce -w dobrym tonie. klasyka klawisze kltura Klub Pickwicka kląć jak szewc kobieta Kobieta z dzbanem Kobieta z Wagą kobiety kobiety i o kobietach kobiety w fantasy kobiety w nauce kod kulturowy Kod Leonarda da Vinci Kolia Piotrowski Komeda koncepcje dzieciństwa koncert Koncert pamięci Agnieszki Osieckiej w Opolu kondycja muzyki Kongres futurologiczny konik polny Konkurs Chopinowski KOnrad Mastyło konsekwencja w działaniu Konstanty Andrzej Kulka Konstanty Ildefons Gałczyński Konstantynopol kontrabas Kordowicz Kornel Filipowicz Kornel Makuszyński Kortarbiński Kosarzyska kosmos Kot z Cheshire Kraków Krew Elfów Kristjan Randalu Kroke Kronika Theitmara Krupnicza 22 Krystian Zimerman Krystyna Czubówna Krystyna Janda Krystyna Janda Wariatka Tańczy Krywult Krzysztof Antkowiak Krzysztof Cezary Buszman Krzysztof Chodorowski. Krzysztof Herdzin - fortepian Krzysztof Kamil Baczyński Krzysztof Kiersznowski Krzysztof Komeda Krzysztof Korzeń; Krzysztof Kraska Krzysztof Kubiesa Krzysztof Napiórkowski Krzysztof Napiórkowski w Trójce Krzysztof Rutkowski Królowa Wiktoria krążek międzykręgowy Ks. Jan Kaczkowski śmierć książka książka 2014 książka jako towar książka mówiona książka papierowa czy ebook co wybrać? książki książki fantasy książki o górach księcia Buckingham KSU kształtowanie nawyków których doświadczeniem były stany depresyjne którzy chorują na astmę Kukuczka kula Kulikowska kultura Kurta Cabaina Kurylewicz Kvieta Legatowa Kyriakos Kalaitzidis LA Lalka Bolesława Prusa Lao Tzu Larry Coryell Laurent Lemire Lech Janerka Lech Jęczmyk legendy lekcje u Ophera Brayera lektury Leonard Cohen Leonardo da Vinci Leonardo Rauwulfa Leonard Slatkin Leon Fistek Leonid Shupik Le Radeau de la Méduse Leszek Aleksander Moczulski Leszek Kołakowski Leszek Możdże Leszek Możdżer LESŁAW i ADMINISTRATORR Let Her Go Leurent Lemiere Lew Soloff – trumpet Wolfgang Puschnig – saksofon altowy Andy Sheppard – saksofon tenorowy Gary Valente – puzon Carla Bley – piano Larry Goldings – organy Steve Swallow – bass Victor Lew Leśmian liczby Light Made Lighter Lisa Gerarrd Listy Listy i inne Brewerie Listy i inne brewerie blog Liszt Literacka Nagroda Nobla literatura literatura górska literatura na popołudnie Live. Największe przeboje Lizzy Loeb l jak listy Lombard Londyn Lorentz Louis Armstrong Lublin LUC Lucas van Uden. Ludovico Sforza Ludwig Wittgenstein Ludwika VI Grubego Ludwik Filip Ludwik Pasteur Ludwik VII Ludwik XIII Ludwik XV ludzie ciało ludzi organizm Lugwig Wittgensein Lukrecja Borgia Lukrecjusz Lula i Mariusz Pędziałkowie Lutosławski Lód Maaanam Kora Mac Maciej Garbowski Maciej Inglot--- akordeon; Błażej Chororowski---gitara basowa Maciej Kukuczka Maciej Magnuski – bas Maciej Maleńczuk Maciej Manguski Maciej Szczepański Maciej Słomczyński Maciej Zębaty madrygał Magdalena Kumorek Mahatma Gandhi Mahler Majewski -fortepian Majewski Robert Malajkat malarstwo Malcolm Budd Malczewski Malwina Kulikowska Manet Manfred Eicher Marc Chagall Marcel Landowski Marcel Proust Marcin Dorociński Marcin Masecki Marcin Pietraszewski Marcin Wasilew Marcin Wasilewski Marcin Wasilewski - fortepian Marcin Wasilewski - piano Slawomir Kurkiewicz - kontrabas Michal Miskiewicz - perkusja Joakim Milder - tenor saksofon tenorowy Marcin Wyrostek Marcin Zabrocki Marc O'Brien Marcus Miller Marek Bliziński - guitar Marek Grech Marek Grechuta Marek Grechuta i Band Marek Grehuta Marek Jackowski Marek Konrad Marek Moś Marek Napiórkowski Marek Napiórkowski - gitara Marek Niedziwiecki Maria Beiser Maria Bogucka Maria Curie Maria Curie emigrantka Maria Curie jako kochanka Maria Dębska Maria Farantouri Maria Magdalena pokutująca Marian Eile Marian Eile- Kwaśniewski Maria Orwid Maria Peszek Maria Peszek i Foks Maria Peszek i Foks Był sobie król Maria Salomea Skłodowska - Curie Maria Skłodowska Curie Maria Skłodowska Curie na wojnie Maria Szyszkowska Marie Mordingrer Mariusz Szczygieł Marjane Satrapi i Vincenta Paronnaud marka markizy de Pompadour Markowie Czuryłło i Grechuta Marsjasz i Apollo Marszałek Marta Górnicka Martha Argerich MARTIN TINGVALL Maryna Barfuss Maryna Barfuss- Turnau Marzena Michałowska Massner Mateen Matejkę Mats Eilertsen: double bass Matt Brewer Matt Brewer --- bass Gerald Cleaver --- perkusja Yaron Herman --- piano Maurice Fleuret Maurice Herzog Max Brod mała zmiana mała zmiana powoduje dużą zmianę Małe Curie Małgorzata Górnisiewicz Małgorzata Niemirska Mały Książę Mecz Poetycki 2015 Medyceusze medycyna medytacja Mehoffer melancholia Melisa meloreytacja Melvin B. Tolson miasto Mich & Mitch and Zbig łodeggy Michaela Franksa Michael Benita Michael Foucaut Michael Wollny Michaił Afanasjewicz Bułhakow Michal Miskiewicz Michal Miskiewicz - perkusja Michał Michał Anioł Michała Urbaniak Michał Bajor Michał Karol Szymanowski Michał Kuźmiński MichałLitwiniec Michał Nestorowicz Michał Strąkow Michał Tokaj Michał Urbaniak Michał Zabłocki Michał Łanuszka Michel Foucault Michel Petrucciani - fortepian Michel Serres Microsoft Mieczysław Karłowicz Mieczysław Kosz Miejsce kobiet jest na górze Mieszko I Mike Stern Mike Stern - gitara elektryczna Mikołaj Rej Mikołaj Tulipan Mikołaj z Radomia Mikromusic Milan Kundera Milena Jesenská Miles Davis minimalizm minimalizm w muzyce Mini wykłady o maxi sprawach. Trzy serie.Leszek Kołakowski Mira Zimińska-Sygietyńska Miron Białoszewski Misha Alperin Miskiewicz -perkusja.Zamyślenie recenzja Wojciech Majewski Miss Williams Mitch & Mitch Mit Erigone mity mity na temat pozytywnego myślenia Miuosh & Skrzek MIĘDZYNARODOWY DZIEŃ JAZZU./INTERNATIONAL JAZZ DAY Międzynarodowy Dzień Jazzu Międzynarodowy Dzień Kawy Międzynarodowy Dzień Tańca Mme Lemaire Moje córki Krowy mol smutek Monika Borzym Moniuszko Monk Montaigne more Morrie Schwartz motywacja motywacje działań Movements In Colour mpd Muchy Munk Munyungo Jackson – Mustafa Pasza muz: Zygmunt Konieczny muzyka muzyka etniczna muzyka filmowa muzyka klasyczna muzyka koncepcyjna muzyka polska muzyka popularna muzyka poważna muzyka rozrywkowa muzyka we Francji muzyka we Włoszek muzyka wielogłosowa muzyka zagraniczna muzyka świata Myslovitz myślenie jednak boli Młodość na co zmarł Bolesław Prus Na co zmarł Grass na co zmarł Ornette Coleman na co zmarł Stefan Żeromski? nadgryzione jabłuszko nadworny skrzypek Ewy Demarczyk nadzieja Nagroda Nobla Nagroda Nobla 2014 rok Nahuatl najcięższa książka świata najlepszy pojazd XIX wieku największy organ w ludzkim organiźmie Na motywach kołysanki Janiny Porazińskiej pod tym samym tytułem.Reżyseria i animacja Tytus Majerski Napoleon Bonaparte Napoleon III Narodowe czytanie Narodowe czytanie Lalki narracja Narrenturm Natasza Czermińska Natasza Czermińska recenzja nauczanie nauczyciel nauczyciele nauczycielka nauka nauka języka co wzmacniać nauka języka popularne błędy nawyk nawyki czytelnicze. Na wyspach Bergamutach Neil Larsen Nelly Ternan neologizm New Series NeXT Niccolo Machiavelli Nicola Chiaromonte Nicolaes Eliaszoon Pickenoy Niech Żyje Bal nie każdy potrafi się przewrócić Niemiecka Curie niepełnospraność niepełnosprawni niepełnosprawność niepełnosprawność Prousta niesprawiedliwość Nietzche Nietzsche nie w pełni sprawność Niezależna Oficyna Wydawnicza Nowa niezgoda nie żyje Ginter Grass Nighthawks Nike Nikola Sellmair Nikołaj Karamizyn Nils Petter Molvaer Nir Felder Nohawica Norah Jones normy językowe North Cape Notatki notatki na marginesie notatki z wykładów nowoczesny marketing nowy cykl Nowy Rok Nowy Ślad Czarnych Stóp nuda nu jazz O.S.T.R obalanie mitów obalanie mitów na temat Marii Skłodowskiej Curie o bibliotece o bieganiu o blogu obraz obrazy Obscura Obwieszczenie obyczaje obój ocannon’s World o chodzeniu o ciszy Octave Feuillet oczekwania o czytaniu Oda do radości Oda Dytrykówna. Odczuwanie architektury Odkrycie NASA odniesienie do baśni odprężenie odznaczenia Office International d'Hygiène Publique. o grzebieniu ogłoszenia Ogłoszenie o głupocie ohn Summerson o jazzie o języku Olaf Tryggvason Olga Boczar Olga Boznańska Olga Tokarczuk Nike 2015 o mężczyznach o nudzie Opole Opole 1997 opowieści dla dzieci Opowieści o Pilocie Prixie Opowieści z Ziemiomorza opowieść o najsłynniejszym polskim himalaiście o przypominaniu opór w rozwoju Orchestre National de Lyon orkiestra orkiestra: BBC Symphony Orchestra z towarzyszeniem chóru kobiecego) Adrian Boult orkiestra AUKSO Orkiestra Dni Naszych Ornette Coleman Ornette Coleman zmarł Orygenes Orzechowski o siekierze osoby chore na SLA Osoby Głuche Osoby Niedowidzące Osoby Niewidome osoby z niepełnosprawnościami OT.TO Otto Hahn Owidiusz o wyobraźni o władzy o zapominaniu o zmianie Ołówek recenzja pacyfizm palec palimpsest Palle Danielsson - kontrabas Pamiątkowe rupiecie Pamiętniki nadzwyczajnego umysłu z zespołem Aspergera Pan Herbatka Pan Kleks Parker Paryż pasja Passaggio Patch Adams paternalizm Patrice Moret Patricia Molly Clapton Paula Cole Paul Anka Paul Appell Paul Auster Paul Celan Paul Desmound Paul Emil Breitenfeld Paulina Braiter Paul Langevin Paul Éluard Pawerewski Paweł Krawczyk) - 4:37 05. Message in a Bottle (Sting) - 7:36 06. Sleep Safe and Warm (Komeda) - 6:55 07. Three Reflections (Wasilewski) - 8:33 08. Still (Milder) - 6:45 09. Actual Proof (Hancock) - Paweł Krawczyk) - 4:37; Message in a Bottle (Sting) - 7:36; Sleep Safe and Warm (Komeda) - 6:55; Three Reflections (Wasilewski) - 8:33; Still (Milder) - 6:45; Actual Proof (Hancock) - 6:06; Largo (Ba Paweł Smoleński Paweł Wszołek Peredy y Salgado Pergolesi perkusja Perkusja– Paulinho Da Costa Piano Perpetuum Persepolis Peter Erskine Peter Gabriel Pete York - perkusja Pewność Philip Zimbardo Phil Knight pianino pianino ciekawostki pianist piano Piano Guys piano Larry Koonse Piano Man 1973 Piano Works II - Ringing The Luminator Picasso Picasso Kobieta niosąca chleb Pieere Bordieu Piere Soderi Pierre Boudieu Pierre Bourdieu Pierre Curie pigułka dzień po pijany jak szewc Pina Bausch Pinelo piosenka finałowa piosenka literacka Piotr Curie Piotr Czajkowski Piotr Frączewski Piotr i Maria Curie Piotr Millati Piotr Paleczny Piotr Skrzynecki Piotr Szczepanik Piotr W. Cholewa Piotr Witkowski pismo Breila pisz na berdyczów co to znaczy Pitagoras Pitagoras z Samos Piwnica pod Baranami Pixar piękno piętnaście pianistów pianistek jazzowych Place de la Concorde Planet of Exile pleonazm podania Pod budą Pod budą Sikorowski & Turnau Pod światło poeta poezja pogoda pod psem pokój polityka polon Polska Polska wygrywa Euro 2016 Polskie Radio polski jazz pop Po pierwsze nie szkodzić. Opowieści o życiu Pora Umierać Porter postacie kobiet Powiedziała mi Maria Antonina powołanie Powstanie 44 pozytywizm pozytyw na dzisiaj prawa człowieka prawa kobiet prawda ciekawsza od fikcji Prawo do... problemy ze stawem żuchwowo skroniowym proces edukacyjny proces rehablitacji produkcja Program 3 Polskiego Radia programowanie; Tomasz Dominik--- bębny; Maciej Mąka--- gitary; Janusz Baka--- konsoleta; Prust Pruszyński i S-ka Przebudzenie Przejęzyczenie Przejęzyczenie. Rozmowy o przekładzie Przemek Dyakowski - saksofon Przemysław Dyakowski Przemysław Raminiak - fortepian Maciej Grabowski - bass Krzysztof Gradziuk - perkusja Przestrzenie i zaułki Przyboś przypowieść o stole Przysłowia nie są mądrością narodów Prószyński i S-ka psychologia psy w języku Ptaszyn Pustka w domu pyknodysostoza kto chorował pytaj_ni[c]k pytania pytanie pytanie o myślenie pytanie o niemyślenie Pyteasz płyty Queen Quiet Letters Quinto Libro Di Madrigali- Gesualdo rackę napisałam rad radio radioaktywność Radiohead radość Radziwiłłówna Rafael Santi Rainer Maria Rilke Raj Ralph Greenspan Ralph Towner Randy Brecker Randy Brecker - trąbka Nir Felder - gitara elekryczna Bob Franceschini - saxopfon Sergio Vallin - gitara elekryczna Elliot Mason - puzon Lizzy Loeb - wokal Randy Pausch Raymond Queneau Ray Tomlinson Raz Dwa Trzy realizm recenja recenzja recenzja albumu recenzja filmu recenzja książki recenzja Meditatus recenzja płyty recenzja płyty A miało być tak dobrze Recenzja płyty a miało być tak pięknie recenzja płyty muzka polska recenzja Świat Dysku recenzje recenzje książki recenzje płyty recepta na słomiany zapał reenzja reenzja albumu. reflekcja rehabilitacja funkcjonalna Reinman z Bielawy relaks relaksacja religia Rembrandt Remembrance Renesans Renoir reportaż Requiem Wolfganga Amadeusza Mozarta Reynaldo Hamn reż. Piotr Trzaskalski Richarda P.Feynmana Richard Feynman Richard P Feynaman Robert Kasprzycki Robert Majewski Robert Majewski - trabka Robert Proust rock rocznica blogowania rocznica blogu rocznica śmierci Witkacego Rodolphe Lindt Rodowicz Rodrigo y Gabriela rodzina muzyczna Roentgen Rogers Covey-Crump rok czasu rola lidera rola reportera Roman Jacobson romans Rosja Route 66 rower rower ciekawostki Royal Quartet ROYAL STRING rozkwit gaworzenia rozmowy rozrywka rozwój rozwój dziecka rozwój mowy rozwój osobisty rożen rożno Rubens ruch ruch to niezależność Rudyard Kipling najmłodszy laureat Nagrody Nobla Running Running Jacob Karlzon Rusell Russell Ferrante Ryczace Dwudziestki Ryczące Drake Ryszard Krynicki Ryszard Lwie Serce rzecz o Stanisławie Wokulskim rzeźba Rzuć to wszystko co złe równość saga Saga o Wiedźminie Saint Simona saksofon saksofon tenorowy Salvador Dali Sambbor Dudziński samobójcza śmierć samobójstwo samobójstwo Witkacego Samuel Johnson Samuel Rohrer Sandor Maraja Sandra van Veen Santiago de Compostela sapka Sarah Bernahardt Saturday Jazz Pianist Saturday Panist Jazz Saturday Pianist Jazz Saturday Pianist Jazz Michael Petrucciani Savante Arjemius saxofon Scott Elliot Fahlman SDM Sea recenzja Sebastian Erard Sekrety Morza Sekrety Morza recenzja Seksmisja sen sen kawalera z różą sereotypy Sergio Vallin. sfera Sgt. Pepper’s Lonely Hearts Club Band Sgt. Pepper’s Lonely Hearts Club Band – tytuł płyty zespołu The Beatles Shaikh ash-Shadhilem Shoe Dog: A Memoir by the Creator of Nike Siedem nowych planet siekiera Sierżant Sigmunt Freud Sigurd Rascher silna wola Silvestri Simone de Beauvoir Simon Phillips Simple Acoustic Trio Siostry Panas sir Wiliam Crookes Siula Grande Skrzek skrzypce skutki katastrofy w Czarnobylu Skłodowska --- Curie SLA Slavenka Drakulić Slawomir Kurkiewicz Slawomir Kurkiewicz - kontrabas smarkaty Smolik smutek Smutna historia Szału smutne życie psa Sofokles Sokrates solo piano. Sonety Sonnige Stube Sopot Sparta spinacz spokój sposoby słuchania muzyki Spotkanie z Marią Stanistaw Witkiewicz Stanisława Celińska Stanisława Ryster Stanisław August Poniatowski Stanisław Baczyński. Stanisław Barańczak Stanisław Barańczak nie żyje Stanisław Barańczak poezja Stanisław Hadyna Stanisław Ignacy Witkiewicz Stanisław Jerzy Lec Stanisław Jopek Stanisław Jopek i Zespół Pieśni i tańca Mazowsze Stanisław Lem Stanisław Przybyszewski Stanisław Soyka Stanisław Strójwąs Stanisław Witkacy Witkiewicz Stanisław Wokulski Stansiław Soyka stan zdrowia Stare Dobre Małżeństwo Starość status kobiet status mężczyzn stawanie się staw żuchwowy skroniowy Steen Eiler Rasmussen Stefan Banach Stefan Garczyński Stefania Baczyńska Stefania Wilczyńska Stefania Zieleńczyk Stefan Kudelski Stendhal Stendhala Stenson Bobo Stephen Hawking Steve Gadd - perkusja Steve Jobs Steven Harrold Steve Swallow Steve Woźniak Storråda Strachy na Lachy Zimne dziady listopady Straight Story RGG recenzja strarta Strzeż się tych miejsc... Klaus Mitffoch Studio Agnieszki Osieckiej substantia reticularis Super Book Susan Sontag Susie Ibarra Swen Widłobrody Swietłana Aleksiejewicz Swietłana Aleksijewicz Sygryda Storråda Sylvie Courvoisier sylwetki sylwetki kobiet sylwetki mężczyzn symbolizm symbolizm w polskim malarstwie synestezja syntezator – Russell Ferrante Szalony Język Polski szczelanie w szczęce Szczęście czy fart Szereg Fouriera Szewczyk Ola Maurer Piwnica pod Baranami szewska pasja sześciostrunowa altówka Sześć światów Hain szkice Szkoła Notre Dame Sztuczne Fiołki sztuka sztuka i absurdy Sztuka kultura sztuka o której można dyskutować sztuka składania życzeń sztuka ulicy Sztuka zwycięstwa sztuki wizualne Szubert Szymanowski Karol Szymborska Szymon Kataszek Szymon Ludwik Kamykowski--sax Szymon Madej Szymon Stochniol Katarzyna Baczewska Aleksandra Urbańska Jarosław Marzec Szymon Zychowicz Szymon Zychowicz 2014 sł. Józef Czechowicz sł: Bolesław Leśmian Słaek Jaskułke Sławek Jaskułke sławne osoby sławni Polacy Sławomir Mrożek Słonimski Słowacki słowiański kołtun słowiańszczyzna Słowo las znaczy świat słowo o termitach Tadeusz (Boy) Żeleński Tadeusz Boy Żeleński i tłumaczenie Marcela Prousta Tadeusz Dziedzic Tadeusz Gajcy Tadeusz Kalinowski Tadeusz Kożuch Tadeusz Mieczkowski Tadeusz Nowak Tadeusz Pruszkowski Tadeusz Sygietyński Tadeusz Zawieyski Tadeusz Łomnicki Tadeusz Śliwiak Tadeusz Żeleński Boy take five Tales z Miletu tantasy Tatarak Tea book tag Tears in Heaven Tea Time Boogie teksty kultury Zachodu Tennesee Williamsa Tenor: Steve Davislim tenor saxophone Teoria Wszystkiego recenzja Terri Lyne Carrington Terry Prachett tey THE the Beatles The Coln Concert The Dispossesed The Girl In The Other Room recenzja The Hilliard Ensemble The Left Hand of Darkness Theloniousa Monka The Old Woman The Penitent Magdalene The Riddle (Nik Kershaw) cover The Swingle Singers The Word for World is Forest Thich Nnat Hanh Thomasa van der Wilta Thomas Couture Thomas de Keyser Thomas Transtomer Thomas Wyck Thrill Box recenzja Théodore Géricault Tim Burton Tingvall Trio Tischner to i owo językowo Tokaj tom 6 Tomasz Cichocki Tomasz Cichocki Zew Oceanu Tomasz Mann Tomasz Stanko i New York Quartet Wislawa Tomasz Stanko — trąbka Bobo Stenson — piano Anders Jormin — kontrabas Tony Oxley — perkusja Tomasz Stań Tomasz Stańko Tomasz Stańko trąbka / David Virelles fortepian / Thomas Morgan – kontrabas / Gerald Cleaver – perkusja Tomasz Szukalski - saksofon Tomek Sowiński - perkusja To mit Tommy Crane - drums. tom pierwszy Trylogii Husyckiej Tom Waits tonacja Toni Morrison Tord Gustavsen Tord Gustavsen: piano Tord Gustavsen Trio Tore Brunborg: tenor saxophone Tornebladh Touch & go - straight to number one Toulouse lautrec Towarzystwo Zachęty Sztuk Pięknych tożsamości tożsamości społeczne Traktat o życiu. Myśli wybrane. Czesław Miłosz traktaty muzyczne trecento trenerstwo trio Trio in Tokio Troosta Trulsa Morka truncus cerebri trzy szybkie Trójka trąbka Trąbka – Scott Wendholt tulipan tulipanologia Turnau Tuwim Twierdza Szyfrów Tycjan typuję zwycięzcę tłumaczenie tłumaczenie: Przemysław Bieliński tłumaczenie: Stanisław Kasprzysiak U.S. Route 66 U. T. Gandhi perkusja ubóstwo uczenie uczenie języka migowego uczenie się udział kobiet w wojnie Ujejski Ulisses Ulla Lindquist umarł ks. Jan Kaczkowski Umieranie uniwersalność uniwersum Uno momento mortis Upadek Ikara uprzedzenia URK urodziny Karola Wielkiego urodziny Stanisława Lema Urodziny Wisławy Szymborskiej Urodziny Witkacego Urodziłem się pewnego błękitnego dnia Urodziłem się pewnego błękitnego dnia, Daniel Tammet, Urodziłem się pewnego błękitnego dnia. Pamiętniki nadzwyczajnego umysłu z zespołem Aspergera Ursula K. Le Guin Ursula Le Guin Urszula Dudziak USA ustanowienie Nagrody Nobla Uszkodzenie Rdzenia Kręgowego Valdemar Eiberg Valery var. 4:14; varia Vassilis Tsabropoulos Vassilis Tsabropoulos fortepian Velazquez Vermeer V Hauy Viera Brandes Vijay Iyer Vilhelm Hammershøi Vincent Peirani akordeon Vincent van Gogh Virginia Woolf Virginii Woolf Vladyslav Sendecki Volodos in Vienna Wacław Krupińsk Wacław Krupiński Waits Walden Pągowski Waleria Maria Gardowska Walter Isaacson Walther von der Vogelweide Wanda Rutkiewicz waria Warszawa Wat Werner Herzog Wesele Wyspiańskiego i Marek Grechuta Whileman wiara wiara we własne siły wibrafon wiedźmin Wiedźmin opowiadania Wiedżmikołaj wieki średnie Wiek męski wiek XIX wielbłąd Wielka Gra Wielka Msza h-moll wielogłosowa muzyka Wiersze zebrane Barańczak wierzę w wiedzę wieszać na kimś psy Wiesz może jak to się dzieje Wiesław Dymny Wikingowie Wilhelma VI Orleański Wilhelm Conrad Röntgen Wilhelm IX Trubadur Wilhelm Sasnal Wiliam Harvey William H. Macy William Szekspir Will Rogers Wincentyna Karska wiolączela Wisława Wisława Szymborska Wisława Szymborska Nobel Wisława Szymborska rocznica śmierci Witkacy Witkiewicz Witold Lutosławski Witold Lutosławski wcale nie jest za trudny Wit Stwosz Wittgenstein w jaki sposób chodzi człowiek w jaki sposób się rzyga w krzywym zwierciadle W malinowym chruśniaku Wocjech Orliński. Lem. Życie nie z tej Ziemi Wojciech Kamiński Wojciech Kassa Wojciech Kukuczka Wojciech Majewski Wojciech Malajkat Wojciech Młynarski Wojciech Młynarski nie żyje Wojciech Tochman Wojciech Waglewski Wojciech Zabłocki wojna Wojna nie ma w sobie nic z kobiety wokal; Gabor Bolla - saksofon; Andi Kissenbeck - organy Hammonda; Wolfgang Schmid - kontrabas; wokal; Torsten Goods - gitara Wokulski w Paryżu Wolna Grupa Bukowina Woz w popiele wrażenia Wskrzeszenie Łazarza wspomnienia Wspomnienia twórcy Nike współczesność Wszystkie kobiety Mateusza recenzja Wybór i układ Joanna Gromek - Illg wychwalanie idei miłości dworskiej wycieraczki samochodowe Wydawnictwo Literackie Wydawnictwo Znak Wydziedziczeni wykłady wynalzaki wyobraźnia wypadki w górach wyróźnienie wytwórnia ecm wywiad wyzwania wyzwania blogowe wyścig wyścig z Messnerem Wyśpiewam Wam wszystko wzór wątp wątpliwości wątroby nie omamisz wątroby nie oszukasz Wędrówka Władysław Broniewski Władysław Halik Władysław Reymont władza Włodek Pawlik Włodzimierz Korcz Xawerego Dunikowski XI XIV wiek Yapa Yaron Herman Yaron Herman - piano (Steinway D Yuan Mei zabawa zabawa blogowa zaburzenia ze spektrum autyzmu Zaczarowana świątynia zadanie Zakazany owoc Zakopane Zamość Zapatrzenie. Myśląc o malarzach zapowiedź nowego cyklu Zarycki zarządzanie stresem zasypywać gruszki Zawinul Zbigniew Herbert Zbigniew Jaremko Zbigniew Konopczyński - trombone Zbigniew Mikolejko Zbigniew Namysłowski Zbigniew Paleta Zbigniew Preisner Zbigniew Raj Zbigniew Wodecki Zbigniew Wodecki nie żyje Zbigniew WodeckiPiwnica pod Baranami z czego biorą się zakwasy? zdrowie Zdzisław Beksiński Zeeman zejść na psy Zenon Jaskuła Zespół Aspergera Zespół Pieśni i Tańca Śląsk Ziemie obiecane recenzja płyta 8.04.2014 r Ziemiomorze Ziemiomorze recenzja Zmarł Stanisław Barańczak zmiana zmiany znane osoby znane osoby chore na dusznicę znani z notatek na marginesie Zofia Ameisenowa Zofia Komedowa Trzcińska Zofia Zaleska z przymróżeniem oka. zrozumieć Franciszka zwątpienie zwątpiwnie Zycha Zygmunt Bauman Zygmunt Freud Zygmunt Freud a Proust Zygmunt Grechuta Zygmunt Konieczny Zygmunt Stary Zygmut Freud Zygmut Konieczny Złota dama [a]Varia [IKD3] [Klasyczne korepetycje-w dobrym tonie]. [Zarys Édouard Manet Ólafur Arnalds ósma część Harrego Pottera ósmy marca Ćwiczenia z utraty ćwiczenia Łanuszka. muzyka Łapiński Łucjan Paprocki Łukasz Nicpan Łukasz Simlat Łukasz Stasiak łumacze ( Stanisław Barańczak Śląska Orkiestra Kameralna Śmierć na pięć Śmierć Witkacego Średniowiecze Świat Dysku Światowy Dzień Jazzu. Światowy Dzień Ksiażki i Praw Autorskich Świat Rocannona" Święto muzyki Świętosława Święty Augustyn śmarczeć śmierci i neurochirurgii śmierć śmierć Anki śmierć w górach śpiew śpiew) Dorota Miśkiewicz: śpiew; Robert Majewski trąbka fluegelhorn Mariusz Pędziałek; Maryna Barfuss; Cezary Konrad -perkusja Robert Kubiszyn: akustyczna gitara basowa śpiew Dorota Miśkiewicz - śpiew Marek Napiórkowski - gitara Kacper Stolarczyk - gitary Maciej Magnuski - bas Daniel Kapustka - perkusja Marek Niedźwiecki - konferansjer śpiki św. Odilon św. Tomasz świadectwo światło niebieskie a sen święty Ambroży biskup mediolanu Żenia Zielińska Życzenia Życzenia wielkanocne żałoba że chodzisz? że ubywa nam wzrostu wraz z wiekiem że wykorzystujemy 10% możliwości swojego mózgu życie życie jako marketing życie z doświadczeniem niepełnej sprawności αυτονομία Михаил Афанасьевич Булгаков

Archi_walium:Ale to już było…

[Komentowanie]

Na tym blogu obowiązuje netykieta.
Zwracamy się do siebie po imieniu.
Autorka nie ponosi odpowiedzialności za wypowiedzi współuczestników i współuczestniczek dyskusji, opinie są prywatną kwestią Autorów i Autorek.

Nie liczę godzin i dat.

Lipiec 2016
Pon W Śr C Pt S N
« Czer   Sier »
 123
45678910
11121314151617
18192021222324
25262728293031

zBLOGowani

Tu także jestem:
zBLOGowani.pl
%d blogerów lubi to: