Listy i [inne] brewerie.

"Plus ratio quam vis".

161.Anatomia strachu, [albo] lekcje anatomii.

Nikt się przede mną nie skryje,

wszystkim żywym urywam szyję.

[Rozmowa Mistrza Polikarpa ze Śmiercią, przypisywany autor: Mikołaj z Mierzyńca].

[Louis Hector Berlioz: Requiem (Lyon 2012).
Dyrygent: Leonard Slatkin, Tenor: Steve Davislim, Orchestre National de Lyon, Choeurs de Lyon].

Jeśli wybrańcy bogów umierają młodo,

co począć z resztą życia?

Starość jest jak przepaść,

skoro młodość jest szczytem.

Nie ruszę się stąd.

Choćby na jednej nodze pozostanę młody

[Wizerunek, Wisława Szymborska, Tom: Sól, Wiersze wybrane, Kraków, 2012, s.95].

Przyglądając się twórczości Caravaggia można zauważyć to w jaki sposób zmieniały się doktryny Kościoła Katolickiego, malarz swoimi dziełami chciał odkupić grzechy swojego hulaszczego trybu życia.  Goliat (utożsamienie zła), którego głowę trzyma piękny Dawid (personifikacja Chrystusa) ma… Twarz Malarza. To nic innego jak  publiczna spowiedź. Również publiczna  pokuta.  Ot, życie po życiu.

Zanim jednak artysta, rozstanie się ze swoim przydziałowym, definitywnie, zdąży jeszcze wymalować nie jedno. Po spektakularnej ucieczce artysty z maltańskiego więzienia pokonaniu przezeń morza, dotarciu na Sycylię. Otrzymał on w Mesynie niebagatelnie zamówienie od zamożnego kupca Fiovanniego Battisty de Lazzari obraz nie tylko miał nawiązywać do nazwiska sponsora, co ważne, ale nie miej ważny był fakt, że dzieło było przeznaczone na ołtarz, do kaplicy bractwa szpitalnego, które to opiekowało osobami z niepełnosprawnościami, porzuconymi, doświadczającymi bezdomności, czy choroby.

Malarz nie tylko pobrał (z góry) horrendalnej wysokości honorarium, ale również zajął najlepsze miejsce w szpitalu przeznaczając je na atelier. Praca nad obrazem była wyzwaniem, również dlatego, że przebiegała  w tajemnicy przed innymi użytkowniczkami i użytkownikami tego miejsca.

Było tajemnicą poliszynela, że malarz zawsze zatrudniał jako modeli osoby różnych stanów, nie wszystkim się to podobało. Przy pracy nad tym zamówieniem osoby asystujące podtrzymywały rozkładające się zwłoki, które już zaczynały wydzielać naturalny w tych okolicznościach zapach, czyli cuchnęły… Malowanie w ten sposób nie było niczym nowym, ani niezwykłym.

Niezadowolenie mieszkanek i mieszkańców miasta sprawiło, że artysta,  nie on pierwszy (i nie ostatni) pociął tasakiem swoje ukończone dzieło. Zatem Wskrzeszenie Łazarza, które dzisiaj możemy oglądać  to nie tylko ta wersja, która przetrwała burzliwe dzieje człowieka, ale  wersja druga , poprawiona.

Artysta od zawsze budził kontrowersje, nie tylko swoim stylem życia w sferze prywatnej, ale tym w jaki tworzył, a że talent miał niebagatelny to i siła  jego rażenia była nie mniejsza…

Czy oglądając dzieła twórczyń i twórców, stworzone przez wiekami, z tak niebagatelną precyzją zadajemy sobie pytanie w j a k i    s p o s ó b   t w o r z  y ł y i t w o r z y l i? Tak wiem, dzisiaj wystarczy otworzyć atlas anatomii, albo iść zrobić sobie twarzowe (rentgenowskie) zdjęcie, albo kliknąć, by wiedzieć…

Ale k i e d y ś?

 Nie ważne kim była ta osoba, która potrzebowała rozkładających się mięśni, czy to byli artyści, rzeźbiarze, malarze (rzeźbiarki/ malarki) czy medyczki i medycy. Pozyskać, zobaczyć, dotknąć, poczuć chrząstki, by je uwiecznić, wyjąć pod kurateli śmierci, choćby metaforycznie. Choćby na jedną noc, tak jak to czynił Wiliam Harvey tak, to ten sam, który zapisał się nie tylko wykonanymi sekcjami na ulubionym kanarku żony, autopsją ojca czy siostry, ale odkryciem w jaki sposób krąży krew w ludzkim organizmie. Nie tylko w XVII wiecznej Anglii wyjmowano z grobów ciała. W niektórych szkockich szkołach medycznych można było przekazując zwłoki można było w ten sposób opłacić czesne. Mówiło się o łowcach skór.Śmierć, zawsze obecna była, jest i będzie, wpisana w imaginarium Człowieka.

Gregoire Chamayou w Podłych ciałach pisze o tym, że „skazani na śmierć, galernicy, więźniowie, sieroty, prostytutki, umysłowo chorzy i pacjenci szpitali, paralitycy, niewolnicy i konający, którzy na przestrzeni wieków służyli za materiał doświadczalny  eksperymentach, współczesne nauki medyczne” To książka o nie tylko  dystrybucji ryzyka, o czym pisze autor, ale wręcz o scedowaniu go na osoby, które nie tylko są zagrożone wykluczeniem społecznym,ale przez wieki były spychane na obrzeża społeczeństw.

Hekatomba, która miała miejsce w  XX wieku zepchnęła ze świadomości  wcześniejszą historię, która krwawo zapisała się na kartach nauk zarówno humanistycznych i ścisłych. Koszty innowacji społecznych poniosły osoby najsłabiej sytuowane, o najniższym statusie socjoekonomicznym. Autor pracy odwołuje się przede wszystkim do  sytuacji Francji uwzględniając (w mniejszym zakresie tą, która rozgrywała się obszarze Niemiec i Anglii). Okres, który autor analizuje to  XVIII i XIX wieku do 1905 roku, czyli porzuca opowieść przed nastaniem najpierw Wielkiej Wojny, którą historyczki i historycy nazwali Pierwszą Wojną to zabieg celowy.

***

Ciało ludzkie to nie tylko kopalnia wiedzy dla osób znajdujących się u szczytu drabiny społecznej. Edward Janner, uczeń Harveya zapisał się na kartach medycyny jako ten, który ujarzmił ospę, wynalazłszy szczepionkę przeciwko tej chorobie. Owe eksperymenty nie tylko  były obarczone wielkim ryzykiem, nie tylko nieudanych prób i rysie na autorytecie naukowca (naukowca, gdyż kobiety nie miały prawa podejmowania nauk na szczeblu wyższym edukacji formalnej), ale przede wszystkim dla tych osób, na których były wykonywane. Nóż nie jest niebezpiecznym narzędziem. Może służyć do zarówno do krajania chleba by nasycić osoby złaknione, jak również do przecięcia więzów, jak również do czynów haniebnych i nieodwracalnych w swej naturze. 

      Wróćmy zatem do burzliwych dziejów Człowieka. Kobiet i Mężczyzn. Nadmienię tylko, że Podłe ciała to zapis fragmentu dyskursu, fragmentu, bo ów, nieśmiertelnie toczy się przez wieki, dotyczy różnych kwestii medycznych, ale nie chcę by wpis ten skoncentrował się na różnicach światopoglądowych. Chyba wszystkie osoby czytające, jak i osoba pisząca te słowa zgadzają się co do faktu, że Człowiek za życia, jak i po śmierci nie tylko zasługuje na szacunek, ale to jest niezbywalne prawo osoby. Prawo do poszanowania i godności.

***

Oczywiście dochodziło do takich sytuacji gdy zwłoki zostawały wykradzione spod  szubienic gdy jeszcze nie ostygło, posuwano się do gróźb i zastraszania, tak jak czynił to  Hunter w stosunku do Charlesa Byrne‚a gdy to nie pomogło wykupił ciało gruźlika od przedsiębiorcy pogrzebowego, a ten zgodził się umieścić w trumnie kostkę brukową. Wiliam Harvey i jemu podobni musieli działać pod osłoną nocy. Nawet gdy robili to w majestacie  ówcześnie obowiązującego prawa. Trzeba pamiętać, że w Anglii, król wydał edykt pozwalający na pozyskiwanie zwłok (zwłok) w ilości czterech rocznie. Autor przywoływanej pracy pisze:

Skazani na śmierć byli długo jedynymi podmiotami, którymi dysponowali lekarze do przeprowadzenia sekcji zwłok”. (…) W historii medycyny tłumaczono to następująco: ponieważ wykonywanie sekcji zwłok podlegało zakazowi religijnemu praktykowano ją tylko na ciałach skazańców. Sekcja zwłok była bowiem uznawana za działanie hańbiące i dlatego można było  ją wykonywać na podmiotach, które już zostały pohańbione, aby niejako u z u p e ł n i ć   k a r ę , która została im wymierzona. Sekcję można było przeprowadzać tylko na ciałach straconych przestępców; była działaniem medycznym stanowiącym p r z e d ł u ż e n i e    d z i a ł a ń    k  a r n y c h.

[Podłe ciała. Eksperymenty na ludziach w XVIII i XIX wieku, Gregorie Chamayou. Wyd Słowo Obraz Terytoria,  Wdanie I, Gdańsk 2012  s.19. wyróżnienie własne].

Zwłaszcza, że życie    p o d d a n y c h  w XVIII wieku, tak jak i wcześniej,  należało do władczyni, czy władcy. Autorka tego wpisu nie stawia sobie za cel rozstrzygania sporów natury etycznej, osoby chcące się temu przyjrzeć odsyłam do lektury.

Czego bano się najbardziej? Nie, nie śmierci, ale tego, że nadejdzie ona n i e s p o d z  i e w an i e, nagle. A  w wiekach średnich, gdy nie znano aspektyków, antybiotyków, nie było to rzadko spotykane.

Już Hipokrates zauważył nieszczęście apopleksji, czyli śmierci nagłej, spadającej jak grom z jasnego nieba, deus ex machina! Przez wieki medycyna posługiwała się widzialnymi kryteriami według których uznawano śmierć człowieka, to jest ustaniem krążenia krwi i oddychania, oziębieniem ciała, pojawieniem się plam opadowych i rigor mortis, taka sytuacja miała miejsce, aż do lat sześćdziesiątych ubiegłego wieku. Wtedy to technologiczna ręka człowieka powstrzymała (choć na chwilę śmierć) pojawiły się respiratory, reanimacja, re-animacja, czyli przywracanie z martwych. Ludzkie zmartwychwstawanie. Wtedy to właśnie musiano ustanowić  nowe kryteria, według których konsylium lekarzy może orzec śmierć. Śmierć mózgu. Ostatecznie rozstanie Człowieka z Życiem.

pień mózgu [źródło zdjęcia]

pień mózgu łac truncus cerebri    .
[źródło zdjęcia]

    Truncus cerebri czyli pień mózgu to, kolokwializując,  łącznik mózgu z rdzeniem kręgowym. To w nim znajdują się ośrodki zawiadujące takimi czynnościami jak  ruchy gałek ocznych, oddychanie, pracą mięśnia sercowego, mięśni, napięciem naczyń krwionośnych. To właśnie przez pień biegną ścieżki do kory mózgowej, czyli te wszystkie drogi nerwów ze wszystkich części ciała, i wracają, choć inną już drogą, również przez pień. To tutaj znajduje się też twór siatkowaty (sustantia reticularis),  jest włącznikiem kory mózgowej, taki stand by ludzkiego organizmu, utrzymuje stan czuwania i świadomości, to dzięki niemu możemy np. wybudzić się ze śpiączki, pomyślmy o nim ciepło gdy kichamy, połykamy, czy… Tak, tak przyjdzie nam się spocić.

Zatem stwierdzenie śmierci mózgu, stało się procesem, a ten, jak wiadomo rozłożony jest w czasie. Rozstanie zatem przychodzi, i jest cierpliwe. Się staje. Dokonuje.

   ***

Lekcje anatomii, wyglądały zupełnie inaczej niż to przedstawił Rembrandt, o czym możemy się przekonać czytając dziennik Hectora Berioza, to on uczestniczył, jako student m e dy c y n y w jednej z takich publicznych sesji, czy szczury pałętające się pomiędzy żywymi nogami żaków, czy rozrzucone kości, czy zasychająca krew przekonały go by obrać zgoła inny kierunek kariery, wszak to o muzyce mówi się, że łagodzi obyczaje? Tego, co skłoniło młodego Berlioza by zostać muzykiem, ostatecznie nie wiemy, chociaż nie trzeba podjąć studiów nad psychiką, by wyczytać, z tego co pozostawił, że był wstrząśnięty tym, co owego ranka  roku pamiętnego 1828 zobaczył.Nie był to wycyzelowany portret ze śmiercią. Nie było pachnąco, zniewalająco, poważnie i pozująco. Duszna sala, kłębiące się osoby przy stole, krew ściekająca, i nieco zakrzepła, kości to tu, to tam, i jeszcze szczury, szczury, szczury.

Czy śmierć nam spowszedniała? Czy oswoiliśmy ją przez/ po(-)wieki? Można powiedzieć, że do czasu gdy jest ona daleko, i nie dotyka osobistych przeżyć, naszych trzewi, można powiedzieć, że tak.  Czy próbą oswajania i poznawania świata nam niedostępnego może być przygadanie się temu co stworzył Gunter von Hagens? Wynalazca plastynacji. Na początku odwadniał i odtłuszczał zwłoki, potem używał zmrożonego acetonu, by po tej kąpieli wstrzyknąć syntetyk, wyodrębniał tkanki i mięśnie, on to ówcześnie prowadził lekcje anatomii, na które to stawiali się tłumnie współcześni. Potrafił tak zakonserwować szczątki, że ich struktura była nienaruszona nawet obserwując je pod najczulszym mikroskopem nie zauważymy zmian. Anatom zdecydował, że po śmierci stanie się częścią wystawy, którą sam powołał do życia, Body Worlds.

Śmierć, w języku niemieckimi greckim inaczej niż w polskim śmierć jest rodzaju męskiego. Personifikacja śmierci i postrzeganie jej w sposób językowy, wykracza poza tenże wpis, który i tak się rozrasta…Tak więc, pozostawmy ten aspekt (na dowolnie wybranym) booku.

W jaki sposób ukazywano śmierć?

Kościotrup to wynalazek renesansu. Renesansu, który we Włoszech spływał smrodem i krwią. Renesansu, który godził ogień z wodą, tryumf Ludzkiej Myśli i grozę konfliktów zbrojnych.

Śmierć, Jacek Malczewski, olej na płótnie [źródło zdjęcia].

[Śmierć, Jacek Malczewski, olej na płótnie, 1917 rok [źródło zdjęcia].

Jacek Malczewski sportretował śmierć zupełnie w sposób inny niż jesteśmy do tego przyzwyczajone/przyzwyczajeni. Niezależnie, czy oglądamy obraz powstały w 1902 roku, czy ten powstały piętnaście lat później, naszym oczom ukaże się Kobieta, kobieta  pewna siebie, o pełnych biodrach i piersiach. Jakże odmienny to portret od tego co proponuje nam chociażby Bosch, albo Albrecht Dürer. Jak daleki to portret od tego średniowiecznego tańca, w którym uczestniczą ludzie należący do wszystkich stanów. Makabryczny stukot kości, łoskot duchów, wierzeń i prawd zamknięty w słowie maka,maka, makabryczny.

 ***

  Podania się różnią, nie wiadomo czy Izabela Kastylijska dostała spazmów, według niektórych, gdy zobaczyła nieruchome ciało swojego męża złożone w bogato zdobionej trumnie, czy wręcz przeciwnie nie uroniła ani jednej łzy. Wiadomo, że małżeństwo księcia Alberta i królowej Wiktorii nie było, bo nie mogło, być zwyczajnie, i to nie dlatego, że ona była władczynią kraju, kraju, który uczyniła wielkim. (Ona jako osoba wyższego stanu, królowa, oświadczyła się Albertowi), ale chodzi o to, że był on czułym ojcem, co było sytuacją wyjątkową w tym czasie. Był także bardzo uważny dla swej żony gdy ta była w ciąży. Jeśli wierzyć podaniom gdy to on opiekował się dziećmi, Królowa czuła się odtrącona, i zazdrosna o dzieci, którymi się zajmował. Gdy mąż umarł nie tylko przywdziała wdowie szaty, co było normą, to ogłosiła żałobę narodową, co nie znaczy, że się nie darzyli uczuciem. W jaki sposób wyrażamy żałobę, psychologicznie o tym pisała Elisabeth Kübler-Ross chociażby, oczywiście nie tylko onaTo, że przeżywanie śmierci/ żałoby ma charakter kulturowy, jest oczywiste. (np. przywdziewanie szat, które w różnych kulturach mają różny kolor, odwiedzanie grobów, etc). Przyjrzyjmy się więc o tym, jak próbowano ją przechytrzyć… 

The_Anatomy Lesson, Lekcja anatomii dr Tulupa,  Rembrant, źródło zdjęcia

[The Anatomy Lesson, Lekcja anatomii dr Tulupa, Rembrant, [źródło zdjęcia] 1632,olej na płótnie.

Prześcignąć, podtrzymać jej „topór”. To prędzej, czy później, raczej prędzej, jeśli nie natychmiast przyjdzie nam do głowy Rembrandt i choć nie namalował on jednej sekcji, to właśnie ta przychodzi nam na myśl, sprytnie upozowana, czy też upozorowana. To do niej odwołuje się Stanisław Grochowiak. Zresztą, i bez reszty, nie tylko on. Są i tacy, którzy śpiewają, że: wszycyśmy z płócien Rembrandta.

Dwudziestosześcioletni malarz, ósme (z dziesięciorga) dziecko piekarzówny i młynarza przejdzie do historii nie tylko jako wyśmienity malarz, ale również jako przedsiębiorca i biznesmen. Wiedział w jaki sposób zachęcić osoby możne do posiadania swoich prac, chociaż nauka, w akademickich murach nie przychodziła mu łatwo, rzucił studia wyższe, albo to one go rzuciły.Wolał udać się na praktyki do malarza, epigona Hieronimusa Bosha. Po czterech latach zmienił nauczyciela, który malował uważane za najszlachetniejsze, ceny rodzajowe z Biblii i mitologii. Potem wrócił do swojego rodzinnego miasta by założyć własną pracownię. Codziennie rano zapraszał ich do swojej bogatej pracowni. Uchylał rąbka tajemnicy, pokazywał warsztat, jeździł z poselstwami, przebywał na dworach możnych. W 1633, czyli rok po namalowaniu Lekcji, pojął za żonę córkę burmistrza, Saskiję van vylenburgh za żonę. Wiedział w jaki sposób postępować z ludźmi tak w kontaktach interpersonalnych, jak znał ich potrzeby (wiedział czego oczekuje władza od malarza, i dążył do tego by być w grupie, która trzyma, trzyma władze nie tylko wiedzę). Wiedział taże w jaki sposób gromadzić dobra,  luksusowy dwupiętrowy dom, w jaki sposób nie tylko gromadzić, ale mnożyć dobra, jak najbardziej doczesne. Dlaczego Lekcje anatomii doktora Tulpa, stały się trampoliną sukcesu dla jego twórcy? Dlaczego powracamy do tego właśnie tego obrazu, a nie do innych, wszak sam Rembrandt namalował jeszcze jedną lekcję anatomii, a takich właśnie portretów było o wiele, wiele, więcej.

Cóż widzimy zaglądając do wnętrza w Domu Wagi. Co powiedzą nam rządne spojrzenia medyków? A co ciało Arisa Kindta, tak, ów człowiek, który spoczywa na desce, ma imię i nazwisko, miał i pracę. I tożsamość, i wszystkie członki posiadał.

Scena.

Jakże ona jest wycelowana, jakże ustawiona, tylko wyższościowe spojrzenia medyków zdają się być prawdą… Dwie postaci, w tym ta, która trzyma tajemniczą listę w ręce zostały domalowane później. Cóż mówi nam ta lista? Cóż, prawdziwe lekcje anatomii cieszyły się taką popularnością, że spisywano osoby, które brały w nich udział, znaleźć się na takiej to tak jak zaproszenie do Małej Ziemiańskiej w dwudziestoleciu, nobilitacja i zaszczyt, szczyt szczytów. Nie, nie to jednak jest najważniejsze.

Claus Pieterszoon, nie był nikim, nikim kogo kojarzą rzesze. Z goła (sic!) odmiennie sprawa się ma z  doktorem Nicolasem,czy też Nicolasem Tulupem, zarówno pierwszy jak i drugi przyszedł na świat 9 października 1593 roku, zarówno pierwszy jak i drugi był czwartym dzieckiem bogatego handlarza tkaninami Kolii Piotrowskiego. Albo lepiej by było napisać k i e d y   p i e r w s z y     s t a ł    s i ę    d r u g i m ?   Mikołajem Tulipanem? Gdy powrócił do rodzinnego miasta, zaczął praktykować i ożenku z Aagfe van der Voegh  zmienił imię i nazwisko na nieprzypadkowe. Inspirację wziął z sufitu. No, nie zupełnie… Herb tulipana zaczerpnął z fasady domu, w którym mieszkał. A szaleństwo które ogarnęło Holandię na punkcie tulipanów można spróbować porównać do tego, który wybuchł na punkcie radu, z tą różnicą, że nie doprowadził on kraju do upadku, albo na skraj bankructwa.

Lekcje anatomii, jak przyjdzie nam zobaczyć, to korepetycje z walki o władze (tą realnie sprawowaną). Tak jak Rembrandt tak i Nicolas (już Tulipan) po mistrzowsku piął się po szczeblach władzy. Uwieczniony na obrazie medyk, jest już personą, drugi raz się ożenił (z Margarethą de Vlaming) był w trakcie tworzenia swojego dzieła o monstrach, był celebrytą Gildii Chirurgów jak na głównego anatoma miasta przystało. To on musiał przeprowadzać każdej zimy (bo sekcje, które miały charakter otwarty odbywały się ze względów praktycznych o tej porze roku) lekcje anatomii. To właśnie do właśnie na te spektakle sprzedawano bilety, wcześniej niż uczyniono to na sztuki grane w teatrach. Zresztą miejsce, w którym odbywały się nazywano teatrami anatomicznymi. Owych korepetycyj zaczęto udzielać ok 1550 roku (Amsterdam) by rozpowszechniły się w ówczesnym świecie, to osoby władające, krajem edyktem zapewniały dostarczenie ciał zbrodniarzy. Piszę, zbrodniarzy, bo sekcje kobiet były prawie nie praktykowane, prawnie zabronione do 1720 roku, albo do końca XVII wieku. Zresztą o kobiecym ciele mówiono w kontekście męskim, tzn. odnośnikiem, i wzorem była budowa anatomiczna mężczyzny, o tym już wiele napisano, nie tylko w podręcznikach medycznych. Takie pokazy prowadził wyznaczony przez sędziów i burmistrza medyk, funkcję tą sprawowano dożywotnio.

Owa upozowana sekcja, do której w swoim wierszu odwołuje się Grochowiak miała miejsce 16 stycznia 1632 roku gdy zegar wybił pierwszą po południu,  wśród gapiów miał znajdować się także Kartezjusz, zapraszano na te przedstawienie socjetę, oczywiście, tu nie miały wstępu kobiety.Po skończonej sekcji, ucztowano. Pito, jedzono za pieniążki z biletów. Poza tym zwłoki zostały obnoszone po mieście, popatrzcie, oto złoczyńca, jego ciało zostaje jeszcze raz naznaczone, odkupi on teraz swoje grzechy, przez powtórną śmierć.

Spacery i rozmowy były zabronione, tak jak wynoszenie szczątków poza salę, a pytania zwykło się zadawać gdy pokaz dobiegał końca. Za tym, że została ona upozowana świadczą nie tylko chełpliwe spojrzenia medyków,ich czyste szaty, ale nawet to, że Tulup zaczyna od… Ręki, a nie od tkanek miękkich, które pierwsze ulegają atrofii, czy jak kto/sia/ chce gniciu. Nie ma narzędzi, nie ma krwi, nieporządku, nie ma nic co powodowało by dyskomfort u widzki, czy u widza. Wszystko piękniście, aksamitnie i w białych rękawiczkach, tfu, kryzach.

Co uwiecznił holenderski Malarz? Dyktat władzy formalnej, medycznej nad życiem człowieka, wystudiowane gesty, poważne miny, piękne stroje, słowem liturgia świecka jak pisze Zbigniew Mikołejko, zwraca on uwagę na jeszcze jeden fakt:

Ale zanim się rozejdą, aby ucztować, dokonają czegoś jeszcze: w imieniu dostatniej mieszczańskiej moralności dokonają powtórnej egzekucji,  n wisielcu i złoczyńcy, ukarzą rękę, która sięgnęła po obcą własność. Rembrandt przyłapał ich bowiem na tej skrywanej pod pozorem medycznej praktyki intencji. Otóż pod chirurgicznym nożem doktora Tulpa lewa ręka Arisa ulega szczególnej przemianie oto staje się jego drugą ręką, prawą, tą zbrodniczą, a samą, która niecnie wyciągnęła się po cudzy płaszcz.

[We władzy wisielca. Z dziejów wyobraźni Zachodu, tom I, Słowo obraz terytoria, Wydanie I, Gdańsk, 2012 s. 229].

[Chodzę i pytam, wiersz Rafała Wojaczka wykonie Dariusz Wasilewski],

To nie jest jedyne dzieło dotyczące pobieranych lekcji. Nicolaes Eliaszoon Pickenoy lub Thomas de Keyser, badacze i badaczki spierają się, kto namalował Lekcja oosteologii doktora Sebastiana Egbertszona de Vrij, [1619 rok]. Jedno jest pewne są i Upozowani dumą, wyższością chirurdzy tłumnie kłębią się przy szkielecie, angielskiego pirata, który rozstał się z życiem za sprawą egzekucji wykonanej w 1615 roku. Ale gdy przyjrzymy się dokładniej, to… ów drwi, śmiejąc się szyderczo. Kto więc zwycięża w tym pojedynku, wiedza i duma, czy ironia… Jeśli ów zbója, to jest to wyjątek od reguły. O tym też możemy przeczytać u Zbigniewa Mikołejki.

Rembrandt nie był pierwszy ze swoimi korepetycjami z anatomii i co (wziąwszy pod rozwagę ich charakter i wagę, wpisanie się w krajobraz społecznopolityczny i walkę o władzę) nie ostatni. Aert Pieterz i Lekcja anatomii doktora Sebastiana Egbertszoona de Vrij, (1601-1603). Portret zbiorowy we wnętrzu. Tam też uchwycono na wrzącym uczynku miny, pozy dwudziestu dziewięciu medyków i… ciało, niewidzialne. Tłok, powaga, tłok, konieczność znalezienia się na fotografii,wybija się na plan pierwszy. Jakże odmienna  w charakterze jest późniejsza scena uchwycona przez Michaela Janszoona van Mierevelta, to tu możemy zobaczyć, że zgodnie z prawidłami sztuki sekcyjnej zaczyna się od rozkrajania brzucha to tu użyto chust by go przysłonić, tak jak i twarz poddawanego sekcji. Trzeci obraz to ten powstały w 1626 roku Lekcja anatomii Joana Fonteyna, jest też Adriaen Bcker wraz z Lekcją anatomii doktora Frederica Ryscha. Dumnie prężą ciała i spojrzenia amerykańscy studenci na fotografii z 1910 roku, tak, modne jest selfie z trupem, ale gdzie jego godność? a Cornelias co nam powie, uwieczniając wspomniane już lekcje? Znów duma i pewność, duma i uprzedzenie. I rytuał.  Tułał się tułał trup, co zgrzeszył, a w imię sprawiedliwości został uśmiercon on on. Show must go on. Wśród upozowanych, wyelegantowanych panów, w najnowszych perukach i szatach— ot, krzyk, nie, wróć, wrzask mody. (Proszę porównać obrazy autorstwa trzech panów: Troosta, Thomasa van der Wilta, Johana Necka) Ciała więc,pozostają naznaczone i po śmierci, nieważne, czy należy do mężczyzn, do kobiet, czy do dzieci. Mężczyźni, lekarze stoją nienaturalnie, nie są przy pracy, chcą być uwiecznieni na portrecie. Kiedy pojawiały się takie obrazy? Wtedy gdy zmieniała się władza,hierarchia, to swoiste zdjęcie pamiątkowe, ale nie byle jakie, wisiało w cechu, gdzie się zbierano, naradzano i ucztowano. Warto wyglądać z takiego obrazu, wyglądać wyśmienicie.

Zatem oglądając takie Dzieła Sztuki, nasuwa się pytanie, komu służy śmierć i komu jest posłuszna śmierć? Która z ról została jej narzucona? Do kogo obrazy te są kierowane? I do kogo należy źrenica oka patrzącego? Kto w owym dyskursie o Życiu i Śmierci ma głos. Głos decydujący? A komu pozostał strach, (bo zgrzytać zębami już nie może).

por. Dla osób chcących przeczytać więcej polecam uwadze: We władzy wisielca. Z dziejów wyobraźni Zachodu, tom I, Słowo obraz terytoria, Wydanie I, Gdańsk, 2012 r

Advertisements

5 comments on “161.Anatomia strachu, [albo] lekcje anatomii.

  1. fotoart-1
    8 Sier 2015

    Bardzo ciekawy tekst. Najstraszniejsza jest śmierć bliskiej osoby…

    • 5000lib
      8 Sier 2015

      Dziękuję i zapraszam.
      Tak, oczywiście bo jej doświadczamy najpełniej. Odchodzi także część nas wraz z Tą Osobą.

  2. fotoart-1
    9 Sier 2015

    Niestety 😦

  3. Fascynujący ten obraz Malczewskiego! Śmierć jest na nim tak pełna życia. Ma to pewną pokrętną logikę – skoro zabiera życie, to może przecież nieco uszczknąć dla siebie, nieprawdaż?

    Śmierci role narzuca zaś ten sam włodarz, co i nam – Los.

    • 5000lib
      14 Gru 2015

      Prawda? Wiele jest takich przedstawień śmierci, nie jedno ma ono imię i nie jeden portret. 🙂

Zapraszam do dyskusji :):

Wprowadź swoje dane lub kliknij jedną z tych ikon, aby się zalogować:

Logo WordPress.com

Komentujesz korzystając z konta WordPress.com. Log Out / Zmień )

Zdjęcie z Twittera

Komentujesz korzystając z konta Twitter. Log Out / Zmień )

Facebook photo

Komentujesz korzystając z konta Facebook. Log Out / Zmień )

Google+ photo

Komentujesz korzystając z konta Google+. Log Out / Zmień )

Connecting to %s

Tagi

"At home" 2013 "Lewa ręka ciemności" "Miasto złudzeń" "Planeta wygnania" "Wydziedziczeni" oraz "Słowo las znaczy świat" #...Bo Świat jest ciekawy! #...I wiesz[cz] #...I wiesz[cz] co jest grane. Absu[ra]da(va)lium #12 poniedziałków #a ja lubię poniedziałki! #Dwanaście poniedziałków #InspirAkcja #iskierki #Jeden krok #Selekcja 52/20/15 #Szczelin w szczegółach ciąg dalszy #szczelin w szczegółach dalszy ciag #XII poniedziałków .[Saturday Pianist jazz]I Hiromi Uehara I Move 1 Movement 1: Poetry Of Wheels (George Gruntz) 3:05; 2 Movement 2: Poetry Of Lights (George Gruntz) 3:54; 3 Movement 3: Poetry Of Links (George Gruntz) 5:28; - 4 ILL Used ILLusions (George Gruntz) 5:1 01. Austin (Wasilewski) - 7:07 02. Sudovian Dance (Wasilewski) - 6:28 03. Spark of Life (Wasilewski) - 6:34 04. Do rycerzy 01. Requiem for Willy Loman 3:58; 02. Eternity Theme 1:58; 03. Closed Roads 5:36; 04. Waiting 2:07; 05. Voyage 2:10; 06. Invocation 2:26; 07. Tango of Love 1:41; 08. Tom’s Theme 1:35; 09. Laura’s 7 widoków w drodze do Krakowa 7 widoków w drodze do Krakowa Grzegorz Turnau 9 Dead Alive 10 Easy Pieces for Piano 30 na 30 1997 2009 2012 2015 A Aagfe van der Voegh ach ach, kobiety i o kobietach Achille Adrien Proust ACT Adama Bremensis Adam Bałdych Adam Ferency Adam Golec Adam Hurst Adam Jerzy Czartoryski Adam Nowak Adam Pasternakiewicz Adam Pendelton Adam Strug Adam Włodek Adam Zagajewski Adam Zagajewski Obrona żarliwości Adele Bloch-Bauer I Adolf Sax adrygał Agata Kulesza Agata Młynarska Agata Tuszyńska Aga Zaryan Aga Zaryan śpiew Agnieszka Chrzanowska Agnieszka Osiecka Agnieszka Sylwanowicz Agora SA Aiora Akademia Nauk Akurat Alan Dawson Alan Pasqua Albert Camus Albert Camusa i Franza Kafki. Albert Einstein Alberto Giacometti albo Kobieta przy oknie Albrecht Dürer album: ‎The Musical Voyages Of Marco Polo albumy albumy recenzje alef Spinoza Aleksander Lesman Aleksander Macedoński Aleksandr Moczulski ales from Earthsea Alexandera Lonquicha Alexander Scriabine Alexandre Desplat Alexandre Seon Alexey Kruglov Alex Rovira Celma & Fernando Trias de Bes Alfa Alfabet Alfred Lion Alfred Nobel Alfred Szklarski Alice Sara Ott Alicja po drugiej stronie lustra Alicja w Krainie Czarów Alicję Gawlikowską ---Świerczyńską Alma Mahler A long Story 2007 alpinizm altówka Alvernia Studios Amon. Mój dziadek by mnie zastrzelił. recenzja Amon Göth Anaksymanes Anat Fort Anatole Francis anatomia Anawa Anda Rottenberg Andersen Andre Debierne Andriej Skhurhan Bożena Zawiślak-Dolny Andrzej Andre Krzywicki Andrzej Bachleda Andrzej Ferenc Andrzej Jagodziński Andrzej Jakimowski Andrzej Jakubowicz Andrzej Krzywicki Andrzej Panufnik Andrzej Sapkowski Andrzej Sikorowski Andrzej Trzaskowski Andrzej Wajda Andrzej Zaucha i Anawa André Tempel Andy McSmith Andy Sheppard Angela Davis Anglia animacja Animisiewasz Startt anim_akcja przeciw sterotypom Anja Lechner - Her First Dance (2008) Anja Lechner wiolączela Anna Austiaczka Anna Bikont Anna Chęćka -Gotkowicz Anna Maria Jopek Anna Maria Jopek - śpiew Anna Maria Jopek Licho Anna Maria Jopek ustami Annaputna Anna Rusowicz Anna Saraniecka Anna Seniuk Anna Treter Anna Wojtowicz Annette Paul Anouar Brahem Anthony de Mello Anthony Jackson Anthony Jackson - Bas Anthony Wilson Antoine’ de Saint-Exupéry Anton Dworak Antoni Buchner Antoni Dvořák Antonio de Pereda y Salgado Antoni Witt Antoni Łukasz Podkowiński Antonín Dvořák Antoon van Dyck antyk antysteresownik Anyone With a Heart recenzja Apelles apetyt na życie Apollo obdziera Marsjasza ze skóry Apple Apus apus Aris Kindta Arkady Shilkloper Arlene Blum Armet de Lisle Arseny Tarasewicz- Nikolajev Arthura Millera Artur Hajzer Artur Szczęsny Artur Żmijewski Artysta: Adam Hurst Tytuł albumu: Obscura Czas realizacji Marzec 2012 roku Wytwórnia: Ash Records Arvo Pärt Arystoteles astma astma znane osoby chore na astmę Astrid Lindgen Astrid Lindgren Asurbanipala ateizm Ateny A time for everything audiobok audiobook audiobook Swietłana Aleksiejewicz Auguścik Austin (Wasilewski) - 7:07; Sudovian Dance (Wasilewski) - 6:28; Spark of Life (Wasilewski) - 6:34; Do rycerzy autobiografia autyzm A w Krakowie na Brackiej B Bach bajka bajka o życiu Bajor Ballada o filiżance Ballady i romanse ballata Bandwagon Barbara Baczyńska Baritone Vocals – Gordon Jones Countertenor Vocals – David Gould Baron de Saint-Julien Bartosz Chajdecki Bogowie Basia Trzetrzelewska bas Phil Donkin Bass Bass – Jimmy Haslip Bazylea baśnie Beatrice d'Este Beethoven Bema Pamięci żałobny rapsod Bernard Machiavelli Bernard Sève beznadzieja. Biblioteka Akustyczna bieda bieda jako towar Big Cyc Bill Gates Billie Holliday Billy Holiday Billy Joel Bily Joel 1973 biografia Biografia Wisławy Szymborskiej Birds Requiem b jak breweria Bliss blog blogostan Blogotony recenzja blogowanie Blue Note Blue Ribbon blues Bobby McFerrin Bob Dylan Bob Franceschini Bob Mintzer Bodø Domkor Boecjusz Bogdan Łazuka Bogiem a prawdą Bogusław Mec Bogusław Wołoszański Kafka Bolesław Leśmian Bolesław Prus Bona Bona Sforza Bona sprowadziła włoszczyznę do Polski? to mit Bonifacy IV Bosch Botticellego Boy Breweria Brewerie Bronisław Kaper Bronisław Maj Bronisław Maj Horacy (przekład Zygmunt Kubiak): Maciej Sarbiniewski (przekład Julian Ejsmond); Grzegorz Turnau (słowa: Grodzisko- Czym jest sen?- aranżacje Bronisław Malinowski Bronisław Pawlik Brunona Schulza Brzechwa Bugge Wesseltoft Bunksy bunt Buzu Squat by pamiętać być dobrym nauczycielem być dobrą nauczycielką Być jak Ron Clark Był sobie król ból Bębny – William Kennedy Błażej Domański Bługaria błędy C caccia Camile Claudel Cannonball Adderley - Mercy Mercy Mercy Caravaggio Caravvaggio Carla Bley Carla Bly Tros2013 Carla Gesualdo Carlo Gozzi Carlye Carolyn Davidson Carravaggio Casanova Caspara Davida Friedricha Cassandra Wilson Catherine Dickens Catherine Hogarth Cecil Taylor Cecylia Gallerani (1473-1536) Cecylia Kukuczka Celan Celina Kukuczka celtyckie opowieści Centrum Onkologii w Warszawie Cesare Catà chanson de geste Charlesa Lloyda Charles Bouchard Charles Byrne Chiarmonte Chick Corea chodzenie Choeurs de Lyon Chopin na jazzowo chorał chorał ambrozjański choroba choroba alkoholowa choroby serca Christian McBride Christoph Roßner Chris Tordini - double bass Churchill Chylice Chłopecki ciało ciało ludzkie ciekawostki ciekawostki ciekawostki językowe ciekawostki o czekoladzie ciekawostki o jazzie Ciekawostki o kawie ciekawostki o książkach ciekawostki o ludzkim ciele ciekawostki ornitologiczne ciekawostki o ósmym marca ciekawostki o średniowieczu ciekawostki układ oddechowy ciekawość cisza City of Illusions Claude François Claude Monet Claus Pieterszoon co dzieje się z ciałem po śmierci co jest grane. Absu[ra]da(va)lium co jest grane. Absu[ra]da(va)lium...I wiesz[cz] Cole Colin Vallon Colin Vallon Trio Coltrain Coltranie Come Away With Me recenzja Conlon Nascarrow co przyjemnego przeczytać? co to jest sapka co to są Listy i inne Brewerie co warto czytać co warto czytać z fantastyki? Co warto czytać z fantasy co warto przeczytać? co zrobić z rozczarowaniem? cykl cykl You can listen jazz cykl Ziemiomorze cytat cytat na teraz cytaty cytaty Jana Kaczkowskiego Cytaty z Jana Kaczkowskiego Czajkowski czarne złoto Czarnobyl Czarnobylska Modlitwa czas czas świąt czekasz na wiosnę Czerony Tulipan Czerwony Tulipan Czesława Korzeniowska Czesław Miłosz Czesław Niemen czyli]. Prawo do... czy między bogiem a prawdą? Jak poprawnie powiedzieć czym skutkuje uszkodzenie rdzenia kręgowego czy smarkać czyta Andrzej Ferenc czytaj Listy i inne Brewerie Czytam więc jestem Czytanie szkodzi :) czytelniczki czy to prawda Czyści jak łza Człowiek córka Bzdurka D DagaDana Dama z gronistajem Dama z Gronostajem Daniel Kapustka Daniel Kapustka – perkusja Daniel Nilsson Danielsson Palle Daniel Tamment Daniel Tammet Daniel Tiamment Danny Cudd Danuta Grechuta Danuta Szaflarska Danuta Szaflarska nie żyje Darek Oleszkiewicz Dariusz Kortko Dariusz Zboch Leszek Sojka Jakub Kołodziejczyk Joanna Zagajewska Michał Kowalczyk Dark Crayon Dark Crayon/Piotr Cieślicki Dave Holland Dave Koz David Brubeck David Chesky David Chesky / Fundação Orquestra Estúdio / Rui Massena David Chesky: The Zephyrtine - A Ballet Story recenzja David James Soprano Vocals – Monika Mauch Tenor Vocals David James Soprano Vocals – Monika Mauch Tenor Vocals – Rogers Covey-Crump David Kikoski David Lynch David McClelland Da Vinci Dawid Bowie dawni mistrzowie Dean DeBloisChris Sanders Dean DeBloisChris SandersWilliam Davies Deborah Tannen de gustibus non est disputandum depresja Dezyderata Dhafer Youssef Diabelski młyn Diana Krall Diana Krall - When I look in your eyes Diares of Hope Diego Velázque Diego Velázquez Dino Saluzzi dlaczego 8 marca dlaczego bekamy? dlaczego człowiek się wierci? Dlaczego Dickens byłby youtuberem? Dlaczego karku nie można złamać dlaczego ludzki kręgosłup ma kształt podwójnej litery s dlaczego malejemy? dlaczego mówimy nie zasypiaj gruszek w popiele dlaczego nie dyskutujemy dlaczego warto nie biegać Dlaczego warto zobaczyć film o Stephanie Hawkingu dlaczego wypda nam dysk dla dzieci Dlaubert Dobrawa do czego służt stół? Do czego służy stół? dojarzość Do Marka Aureliusza Domenic Buonvicini i Silvestr Maruffi do mieszczan (Katarzyna Nosowska Dominik Bukowski Dominik Kwaśniewski Dominik Wania Dom o Zielonych Progach Dora Diamant Dorota Górska Dorota Kędzierzawska Dorota Miśkiewicz Dorota Osińska Dorota Warakomska Dostojewski do szlachty Dotknięcie pustki DoZP doświadczenie niepełnej sprawności Droga 66 Drugi dziennik recenzja duc de la Rochefoucauld Dudziak Dugosz Duke Duke Ellington Duke recenzja dur radość Dwadzieścia pięć lat temu zginęła Wanda Rutkiewicz dwuznaczność leksykalna dyg_resje Dymitr Szyszkin dynamit dysk dyskusja dyskusja o nudzie dyskusje o sztuce dysleksja. Dziady Dzieciństwo Marii Skłodowskiej Curie dziennik Dziesiąta rocznica śmierci Jana Pawła II Dzień Dziecka Dzień Języka Ojczystego Dzień Książki dla Dzieci Dzień Matki Dzień ojca. Dżem E e.e. cummings e.s.t ECM ECM. Eicher ECM wytwórnia Edgar Degas Edmund Semil edukacja Edwarda Albee Edward Grieg Edward Janner Edward John Phelps Edward Kłosiński Edward Walter Fryer Eivind Aarset elektronika [Electronic Wind Instrument ] Elektryczne Gitary Eleni Karaindou Eleni Karaindrou Eleni Karaindrou - fortepian; Kim Kashkashian - altówka; Jan Garbarek - saksofon tenorowy; Vangelis Christopoulos - obój; Camerata Orchestra pod batutą Alexandrosa Myrata Eleonora Akwitańska Eli eli Elijah Bossenbroek Elijah Bossenbroek - Carpe Lumen Elina Duni Quartet Eliota Elisabeth Kübler-Ross Elizabeth Barrow Eliza Orzeszkowa Ellen Key Elliot Mason Elwira Kamińska Elżbieta Towarnicka Emil Zola En Chordais Ensemble Constantinople Epikur epowerment Eric Clapton Eric Clapton autobiografia Eric Clapton kończy karierę nie będzie koncertował Eric Zener Ermellino Ernest Rutherford erudycja esej eseje etno Eugeniusz Makówka Eugène Henri Paul Gauguin Ewaa Lipska Ewa Demarczyk Ewa Lipska Extended Circle F Fabrizio Bosso Fantasie C-Dur; Rondo h-Moll; Sonate A-Dur - Carolin Widmann Fantasty fantastyka fantasy Felicja Bauer Fender Rhodes – Paul Nagel Ferdynand Magellan Feynamann Fibonacci figura matki w sztuce filharmonia Filharmonicy Berlińscy Filip IV Filipowicz Quintet film film polski filozofia filozofia chodzenia Fiodor Dostojewski Fiovanniego Battisty de Lazzari fizjoterapia ciekawostki Flaubert flet Flora Celestyna Teresa Henrietta Tristan y Moscoso Flora Tristan folk folk jazz Follow The White Rabbit (Herman/Tordini/Crane) [3:21]; Saturn Returns [7:43]; Trylon [5:09]; Heart Shaped Box (Kurt Cabain) [4:38]; Ein Gedi (D.Aharoni) [6:01]; The Mountain In G Minor [6:20]; Cadenza Formacja Nieżywych Schabuff - Dadada forte(i)pian(o) fortepian; Henning Kraggerud fortepian ciekawostki fotepian Francis Danby Francis de La Rochefoucauld Francis Wolff Franciszek Jerzy Kulczycki Franciszka i Stefan Themersonowie Francja Francoisa Couturiera Franja Frank Zappa Frans van Mieris the Elder (Starszy) Franz Kafka François Boucher François VI Fred Oldenburg fretles Freud Fryderyk Chopin Fundacja terytoria książki Fusell i Krauss Fête de la Musique G Gabriela Anders Waiting Gabriela Muskała Gabriel Lippmann Gala Dali Gang Marcela Gary Burton Gazeta Wyborcza Gałczyński Gdańsk Gdańsk 2015 gdy kwitnie żonkil Geetali Norah Jones Shankar Georgea Russella George Gershwin George Martin Georges de La Tour Georges Seurat Georges Urbain Gerald Cleaver Gershwin gerzegorz turnau Giedroić Gilles Thibault Gintrowski Giorgio de Chirico Giorgione Giovanniego Moroni Giovanni Paola de Feminis gitara gitara basowa Cezary Konrad - perkusja gitary Gitary– Paul Jackson Giuseppe Torelli glejak Glenem Gouldem Glen Gould God Only Knows Goethe Golec uOrkiestra Gottland Gra o tron Grass nie żyje Grażyna Draheim Grażyny Bacewicz Grechuta Gregoire Chamayou GrubSon grunt to zdrowie Grzegorz Ciechowski Grzegorz III Grzegorz Kwiecień Grzegorz Tomczak Grzegorz Turnau Grzegorz Turnau – śpiew Grzegorz Wełnicki Gunter von Hagens Gustava Klimt Gustav Theodore von Holst Gustaw Mahler Gwendolyn Bradley Gérard Genette Géricault Górny Śląsk Głowy piwniczne H Habakuk feat. Muniek Hagar's Song recenzja Halina Wyrodek Halloween Hamburg) Hang Massive Hanna Banaszak Benefis Hans Andersen Hans Zimmer harmonijka Robert Kubiszyn – kontrabas Harrisa Eisenstadta Septembera Harry Potter Harry Potter i Harry Potter i Kamień Filozoficzny Hector Berioz Helena Deutsch Helena Diakonova Helena Modrzejewska Helen Hunt Hendrix Henri Becquerel Henri Bergson Henri de Toulouse-Lautrec Henri Dominici Henryk II Henryk Sienkiewicz Henry Marsh Henry Murray Hermione Lee Hernando Cortes Hertha Ayrton Hieronim Bosch Hieronymus Anthoniszoon van Aken Hilarego z Poitiers Hildegarda z Bingen Hili Plitmann himalaizm Hiob Hipokrates Historia historia kobiet historia liczb Hogward Hokusai Katsushika Holmfrida Holst planety Homo twist Miasto Kraków Horacio Lavandera Horowitz How to Train Your Dragon Hugo Steinhaus hulusi humor Huśtawki Hymn do Świętej Trójcy Ibrahim Maalouf i czytelnicy idiopatyczna odma opłucnowa Idres Shah Ignacy Jan Paderewski Igor Omulecki II Koncert fortepianowyB-dur op. 83 Johannesa Brahmsa Iiro Rantala Iiro Rantala - fortepian Adam Baldych - Skrzypce Asja Valcic - Wiolonczela Iiro Rantala String Trio II Wojna II Wojna Światowa IKD Ildefons Gałczyński Imagine recenza i Marek Grechuta Immanuel Kant impresja Impresje i komenty impresonizm Imágenes (Music For Piano) Inga Iwasiów inspiracja Inspirujące książki instrumenty klawiszowe instrumenty klawiszowe; Krzysztof Pająk ---instrumenty klawiszowe instrumenty perkusyjne Instytut Radowy International Jazz Day Internetowy Klub Internetowy Klub Dyskusyjny Internetowy Klub Dyskusyjny Dyskusyjny [IKD+0] Internetowy Klub Dyskusyjny Dyskusyjny [IKD+2] Internetowy Klub Dyskusyjny [IKD+0] i Orkiestra na Zdrowie Irak. Piekło w raju recenzja Irena Curie Irena Curie na wojnie Irena Krzywicka Irena Santor Irene Joliot- Curie Irene Russo Irene Schweizer Iring Berlin irlandzkie whistle iskierki by 5000lib Istebna I Symfonia D-dur "Tytan" I Ty możesz słuchać muzyki klasycznej Iwaszkiewicz i wiedza I Wojna Światowa IX wiek Izabela Kastylijska Jacek Bończyk Jacek Dukaj Jacek Dukaj Lód Jacek Kaczmarski Jacek Kleyff Jacek Kozerski Jacek Malczewski Jacek Ostaszewski Jacek Wójcicki Jack Lang Jackowski i Jopek Deszcz Jacob Karlzon 3 Jacques Attali Jadwiga Helena Misel Jadwigi Sikorskiej jak inspirować jak mądrze czytać książki? O czytaniu jakość snu jak się wyspać Jakub Lange Jakub Łysik Monika Krzysztofik Marta Grzebielucha Karol Kamiński jak umiera człowiek jak wytresować smoka jak wzmacniać wolę James Joyce James Slevin Jana II Doskonałego Jan Breughel (młodszy) Jan Brzechwa Jan Dantyszek Janek Gwizdala - bass Alan Pasqua - piano Peter Erskine - perkusja Jan Garbarek Jan Gondowicz Jan Gunnar Hoff Janina Wanda Grechuta Jan Kaczkowski Jan Kaczkowski cytaty Jan Kanty Pawluśkiewicz Jan Kanty Pawluśkiewicz Zbigniew Wodecki Anna Wojtowicz Jan Kochanowski Janne Clemence Wail Jan Ptaszyn Wróblewski Jan Sebastian Bach Jan Smoczyński Janusz Gajos i Magda Umer z najnowszej płyty Duety Janusz Gniadkowski Janusz Korczak Janusz Limon Janusz Mackiewicz Janusz Majewski Janusz Radek Jan Vermeer Jan Vermeer van Delft Jan Wildens Jan z Czarnolasu Jan Zych Jar Chojnacki Jarema Stępowski Jarle Vespestad: drums Jarosław Iwaszkiewicz Jarrett Jarret w Kolonii 1975 rok jaskułke Jasona Morana Jason Moran jazz jazz jest jazz norweski jazz pianist Jazz Sebastian Bach Jazz Tribute To Michael Jackson jazz w Finlandii jazz zagraniczny Jean-Édouard Vuillard Jeana Désiréa Gustavea Courbeta? Jeana Paula Jean de La Fontaine Jean de Roquetaille Jean Galbert Savage Jeff Hamilton Jeff Tain Watts Jennifer Teege Jeremi Protas Jeremi Przybora Jeroen van Veen Jeroen van Veen – Pärt - Für Anna Maria Jeroen van Veen – Pärt - Für Anna Maria (2013) Jerzego Zawieyskiego i Tadeusza Gajcego Jerzy Czech Jerzy III Jerzyk zwyczajny Jerzy Limon Jerzy Maksymiuk Jerzy Pilch Jerzy Stempowski Jerzy Sthur i Olgierd Łukasiewicz Jerzy Stępowski Jerzy Wasowski jest najważniejsza. Jezus Chrystus Joachim Kuhn Joakim Milder - tenor saksofon tenorowy Joanna Garycka Joanna Pollakówna Joanna Porazińska Joanna Sałyga--- Chustka. Joanna Szczęsna Joanna Szczęsna i Anna Szczęsna Joe Morello Joe Morrello Joey Baron Johana Necka Johann Christian Bach Johannes Brahms Johann Maria Farina John Clayton John Coltranie John Gage John Hawkes John Lennon John Lewis John Mandela John Porter John Surman John Williams John Zorn Jon Christiensen Joni Mitchell Jon Schmidt Jopek Jorrain Lorrain Josiah Wedgwood Joëlle Léandre Juian Tuwim Julia Hartwig Julian Maszyński Julian Sypniewski Julian Tuwim Juliusz II Juliusz Machulski Juliusz P. Szeniawski Jung Jusepe de Ribera Justyna Steczkowska Józef Czapski Józef Czechowicz Józef Epifani Minasowicz Józef Pankiewicz Józef Peszka Józef Wokulski to Stanisław Wokulski? języczek u wagi języczek uwagi albo języczek u wagi język język a zawody język migowy język polski język polski ciekawostki kabaret Kabaret OT.TO Kabaret Potem Kabaret Starszych Panów Kacper Stolarczyk Kacper Stolarczyk – gitary Kaczmarczyk Kaczmarski Kafka Kaldi Kalina Jędrusik Kamil Łanuszka kampanie społeczne kanał kręgowy kanon kanon fantasy kanon jazzu kanon lektur polskich Karakter Karol Chłapowski Karol Dickens Karol Szymanowski Karol Wielki kaszleć czy kasłać Katarzyna Biedrowska; Marek Szymaszek; Paulina Grondys; Katarzyna Boni Katarzyna II Katarzyna Kolędy –-Zalewskiej Katarzyna Rokicka Katarzyna Rosicka--- Jaczyńska katastrofa w Czarnobylu Katowice Kawa Kayach Kayah Kazimierz Mikulski Keats Keith Jarret Keith Tester Kenny Drew - fortepian Paul Chambers - kontrabas Philly Joe Jonnes - perkusja Lee Morgan - trąbka Curtis Fuller - puzon Ketil Bjornstad Kieślowski Kinga Prais Klarnet klarnet basowy Klasyczna klasyczne korepetyce -w dobrym tonie. klasyka klawisze kltura Klub Pickwicka kobieta Kobieta z dzbanem Kobieta z Wagą kobiety kobiety i o kobietach kobiety w fantasy kobiety w nauce kod kulturowy Kod Leonarda da Vinci Kolia Piotrowski Komeda koncepcje dzieciństwa koncert Koncert pamięci Agnieszki Osieckiej w Opolu kondycja muzyki Kongres futurologiczny Konkurs Chopinowski KOnrad Mastyło konsekwencja w działaniu Konstanty Andrzej Kulka Konstanty Ildefons Gałczyński Konstantynopol kontrabas Kordowicz Kornel Filipowicz Kornel Makuszyński Kortarbiński Kosarzyska kosmos Kot z Cheshire Kraków Kristjan Randalu Kroke Kronika Theitmara Krupnicza 22 Krystian Zimerman Krystyna Czubówna Krystyna Janda Krystyna Janda Wariatka Tańczy Krywult Krzysztof Antkowiak Krzysztof Cezary Buszman Krzysztof Chodorowski. Krzysztof Herdzin - fortepian Krzysztof Kamil Baczyński Krzysztof Kiersznowski Krzysztof Komeda Krzysztof Korzeń; Krzysztof Kraska Krzysztof Kubiesa Krzysztof Napiórkowski Krzysztof Napiórkowski w Trójce Krzysztof Rutkowski Królowa Wiktoria krążek międzykręgowy Ks. Jan Kaczkowski śmierć książka książka 2014 książka jako towar książka mówiona książka papierowa czy ebook co wybrać? książki książki fantasy książki o górach księcia Buckingham KSU kształtowanie nawyków których doświadczeniem były stany depresyjne którzy chorują na astmę Kukuczka kula Kulikowska kultura Kurta Cabaina Kurylewicz Kvieta Legatowa Kyriakos Kalaitzidis LA Lalka Bolesława Prusa Lao Tzu Larry Coryell Laurent Lemire Lech Janerka Lech Jęczmyk legendy lekcje u Ophera Brayera lektury Leonard Cohen Leonardo da Vinci Leonardo Rauwulfa Leonard Slatkin Leon Fistek Leonid Shupik Le Radeau de la Méduse Leszek Aleksander Moczulski Leszek Kołakowski Leszek Możdże Leszek Możdżer LESŁAW i ADMINISTRATORR Let Her Go Leurent Lemiere Lew Soloff – trumpet Wolfgang Puschnig – saksofon altowy Andy Sheppard – saksofon tenorowy Gary Valente – puzon Carla Bley – piano Larry Goldings – organy Steve Swallow – bass Victor Lew Leśmian liczby Lisa Gerarrd Listy Listy i inne Brewerie Listy i inne brewerie blog Liszt Literacka Nagroda Nobla literatura literatura górska literatura na popołudnie Live. Największe przeboje Lizzy Loeb l jak listy Lombard Londyn Lorentz Louis Armstrong Lublin LUC Lucas van Uden. Ludovico Sforza Ludwig Wittgenstein Ludwika VI Grubego Ludwik Filip Ludwik Pasteur Ludwik VII Ludwik XIII Ludwik XV ludzie ciało ludzi organizm Lugwig Wittgensein Lukrecja Borgia Lukrecjusz Lula i Mariusz Pędziałkowie Lutosławski Lód Maaanam Kora Mac Maciej Garbowski Maciej Inglot--- akordeon; Błażej Chororowski---gitara basowa Maciej Kukuczka Maciej Magnuski – bas Maciej Maleńczuk Maciej Manguski Maciej Szczepański Maciej Słomczyński Maciej Zębaty madrygał Magdalena Kumorek Mahatma Gandhi Mahler Majewski -fortepian Majewski Robert Malajkat malarstwo Malcolm Budd Malczewski Malwina Kulikowska Manet Manfred Eicher Marc Chagall Marcel Landowski Marcel Proust Marcin Dorociński Marcin Masecki Marcin Pietraszewski Marcin Wasilew Marcin Wasilewski Marcin Wasilewski - fortepian Marcin Wasilewski - piano Slawomir Kurkiewicz - kontrabas Michal Miskiewicz - perkusja Joakim Milder - tenor saksofon tenorowy Marcin Wyrostek Marcin Zabrocki Marc O'Brien Marcus Miller Marek Grech Marek Grechuta Marek Grechuta i Band Marek Grehuta Marek Jackowski Marek Konrad Marek Moś Marek Napiórkowski Marek Napiórkowski - gitara Marek Niedziwiecki Maria Beiser Maria Bogucka Maria Curie Maria Curie emigrantka Maria Curie jako kochanka Maria Dębska Maria Farantouri Maria Magdalena pokutująca Marian Eile Marian Eile- Kwaśniewski Maria Orwid Maria Peszek Maria Peszek i Foks Maria Peszek i Foks Był sobie król Maria Salomea Skłodowska - Curie Maria Skłodowska Curie Maria Skłodowska Curie na wojnie Maria Szyszkowska Marie Mordingrer Mariusz Szczygieł Marjane Satrapi i Vincenta Paronnaud marka markizy de Pompadour Markowie Czuryłło i Grechuta Marsjasz i Apollo Marszałek Marta Górnicka Martha Argerich MARTIN TINGVALL Maryna Barfuss Maryna Barfuss- Turnau Marzena Michałowska Massner Mateen Matejkę Mats Eilertsen: double bass Matt Brewer Matt Brewer --- bass Gerald Cleaver --- perkusja Yaron Herman --- piano Maurice Fleuret Maurice Herzog Max Brod mała zmiana mała zmiana powoduje dużą zmianę Małe Curie Małgorzata Górnisiewicz Małgorzata Niemirska Mały Książę Mecz Poetycki 2015 Medyceusze medycyna medytacja Mehoffer melancholia Melisa meloreytacja Melvin B. Tolson miasto Mich & Mitch and Zbig łodeggy Michaela Franksa Michael Benita Michael Foucaut Michael Wollny Michaił Afanasjewicz Bułhakow Michal Miskiewicz Michal Miskiewicz - perkusja Michał Michał Anioł Michała Urbaniak Michał Bajor Michał Karol Szymanowski Michał Kuźmiński MichałLitwiniec Michał Nestorowicz Michał Strąkow Michał Tokaj Michał Urbaniak Michał Zabłocki Michał Łanuszka Michel Foucault Michel Petrucciani - fortepian Michel Serres Microsoft Mieczysław Karłowicz Mieczysław Kosz Miejsce kobiet jest na górze Mieszko I Mike Stern Mike Stern - gitara elektryczna Mikołaj Rej Mikołaj Tulipan Mikołaj z Radomia Mikromusic Milan Kundera Milena Jesenská Miles Davis minimalizm minimalizm w muzyce Mini wykłady o maxi sprawach. Trzy serie.Leszek Kołakowski Mira Zimińska-Sygietyńska Miron Białoszewski Misha Alperin Miskiewicz -perkusja.Zamyślenie recenzja Wojciech Majewski Miss Williams Mitch & Mitch Mit Erigone mity mity na temat pozytywnego myślenia Miuosh & Skrzek MIĘDZYNARODOWY DZIEŃ JAZZU./INTERNATIONAL JAZZ DAY Międzynarodowy Dzień Jazzu Międzynarodowy Dzień Kawy Międzynarodowy Dzień Tańca Mme Lemaire Moje córki Krowy mol smutek Monika Borzym Moniuszko Monk Montaigne more Morrie Schwartz motywacja motywacje działań Movements In Colour mpd Muchy Munk Munyungo Jackson – Mustafa Pasza muz: Zygmunt Konieczny muzyka muzyka etniczna muzyka filmowa muzyka klasyczna muzyka koncepcyjna muzyka polska muzyka popularna muzyka poważna muzyka rozrywkowa muzyka we Francji muzyka we Włoszek muzyka wielogłosowa muzyka zagraniczna muzyka świata Myslovitz myślenie jednak boli Młodość na co zmarł Bolesław Prus Na co zmarł Grass na co zmarł Ornette Coleman na co zmarł Stefan Żeromski? nadgryzione jabłuszko nadworny skrzypek Ewy Demarczyk nadzieja Nagroda Nobla Nagroda Nobla 2014 rok Nahuatl najcięższa książka świata Na motywach kołysanki Janiny Porazińskiej pod tym samym tytułem.Reżyseria i animacja Tytus Majerski Napoleon Bonaparte Napoleon III Narodowe czytanie Narodowe czytanie Lalki narracja Narrenturm Natasza Czermińska Natasza Czermińska recenzja nauczanie nauczyciel nauczyciele nauczycielka nauka nauka języka co wzmacniać nauka języka popularne błędy nawyk nawyki czytelnicze. Na wyspach Bergamutach Neil Larsen Nelly Ternan neologizm New Series NeXT Niccolo Machiavelli Nicola Chiaromonte Nicolaes Eliaszoon Pickenoy Niech Żyje Bal nie każdy potrafi się przewrócić Niemiecka Curie niepełnospraność niepełnosprawni niepełnosprawność niepełnosprawność Prousta niesprawiedliwość Nietzche Nietzsche nie w pełni sprawność Niezależna Oficyna Wydawnicza Nowa niezgoda nie żyje Ginter Grass Nike Nikola Sellmair Nikołaj Karamizyn Nils Petter Molvaer Nir Felder Nohawica Norah Jones normy językowe North Cape Notatki notatki na marginesie notatki z wykładów nowoczesny marketing nowy cykl Nowy Rok Nowy Ślad Czarnych Stóp nuda nu jazz O.S.T.R obalanie mitów obalanie mitów na temat Marii Skłodowskiej Curie o bibliotece o bieganiu o blogu obraz obrazy Obscura Obwieszczenie obyczaje obój ocannon’s World o chodzeniu o ciszy Octave Feuillet oczekwania o czytaniu Oda do radości Oda Dytrykówna. Odczuwanie architektury Odkrycie NASA odprężenie odznaczenia Office International d'Hygiène Publique. o grzebieniu ogłoszenia Ogłoszenie o głupocie ohn Summerson o jazzie o języku Olaf Tryggvason Olga Boczar Olga Boznańska Olga Tokarczuk Nike 2015 o mężczyznach o nudzie Opole Opole 1997 opowieści dla dzieci Opowieści o Pilocie Prixie Opowieści z Ziemiomorza opowieść o najsłynniejszym polskim himalaiście o przypominaniu opór w rozwoju Orchestre National de Lyon orkiestra orkiestra: BBC Symphony Orchestra z towarzyszeniem chóru kobiecego) Adrian Boult orkiestra AUKSO Orkiestra Dni Naszych Ornette Coleman Ornette Coleman zmarł Orygenes Orzechowski o siekierze osoby chore na SLA Osoby Głuche Osoby Niedowidzące Osoby Niewidome osoby z niepełnosprawnościami OT.TO Otto Hahn Owidiusz o wyobraźni o władzy o zapominaniu o zmianie Ołówek recenzja pacyfizm palec palimpsest Palle Danielsson - kontrabas Pamiątkowe rupiecie Pamiętniki nadzwyczajnego umysłu z zespołem Aspergera Pan Herbatka Pan Kleks Parker Paryż pasja Passaggio Patch Adams paternalizm Patrice Moret Patricia Molly Clapton Paula Cole Paul Anka Paul Appell Paul Auster Paul Celan Paul Desmound Paul Emil Breitenfeld Paulina Braiter Paul Langevin Paul Éluard Pawerewski Paweł Krawczyk) - 4:37 05. Message in a Bottle (Sting) - 7:36 06. Sleep Safe and Warm (Komeda) - 6:55 07. Three Reflections (Wasilewski) - 8:33 08. Still (Milder) - 6:45 09. Actual Proof (Hancock) - Paweł Krawczyk) - 4:37; Message in a Bottle (Sting) - 7:36; Sleep Safe and Warm (Komeda) - 6:55; Three Reflections (Wasilewski) - 8:33; Still (Milder) - 6:45; Actual Proof (Hancock) - 6:06; Largo (Ba Paweł Smoleński Paweł Wszołek Peredy y Salgado Pergolesi perkusja Perkusja– Paulinho Da Costa Piano Perpetuum Persepolis Peter Erskine Peter Gabriel Pete York - perkusja Pewność Philip Zimbardo Phil Knight pianino pianino ciekawostki pianist piano Piano Guys piano Larry Koonse Piano Man 1973 Piano Works II - Ringing The Luminator Picasso Picasso Kobieta niosąca chleb Pieere Bordieu Piere Soderi Pierre Boudieu Pierre Bourdieu Pierre Curie pigułka dzień po Pina Bausch Pinelo piosenka finałowa piosenka literacka Piotr Curie Piotr Czajkowski Piotr Frączewski Piotr i Maria Curie Piotr Millati Piotr Paleczny Piotr Skrzynecki Piotr Szczepanik Piotr W. Cholewa Piotr Witkowski pismo Breila pisz na berdyczów co to znaczy Pitagoras Pitagoras z Samos Piwnica pod Baranami Pixar piękno piętnaście pianistów pianistek jazzowych Place de la Concorde Planet of Exile pleonazm podania Pod budą Pod budą Sikorowski & Turnau Pod światło poeta poezja polityka polon Polska Polska wygrywa Euro 2016 Polskie Radio polski jazz pop Po pierwsze nie szkodzić. Opowieści o życiu Pora Umierać Porter postacie kobiet Powiedziała mi Maria Antonina powołanie Powstanie 44 pozytywizm pozytyw na dzisiaj prawa człowieka prawa kobiet prawda ciekawsza od fikcji Prawo do... problemy ze stawem żuchwowo skroniowym proces edukacyjny proces rehablitacji produkcja Program 3 Polskiego Radia programowanie; Tomasz Dominik--- bębny; Maciej Mąka--- gitary; Janusz Baka--- konsoleta; Prust Pruszyński i S-ka Przebudzenie Przejęzyczenie Przejęzyczenie. Rozmowy o przekładzie Przemek Dyakowski - saksofon Przemysław Dyakowski Przemysław Raminiak - fortepian Maciej Grabowski - bass Krzysztof Gradziuk - perkusja Przestrzenie i zaułki Przyboś przypowieść o stole Przysłowia nie są mądrością narodów Prószyński i S-ka psychologia Ptaszyn Pustka w domu pyknodysostoza kto chorował pytania pytanie pytanie o myślenie pytanie o niemyślenie Pyteasz płyty Quiet Letters Quinto Libro Di Madrigali- Gesualdo rackę napisałam rad radio radioaktywność Radiohead radość Radziwiłłówna Rafael Santi Rainer Maria Rilke Raj Ralph Greenspan Ralph Towner Randy Brecker Randy Brecker - trąbka Nir Felder - gitara elekryczna Bob Franceschini - saxopfon Sergio Vallin - gitara elekryczna Elliot Mason - puzon Lizzy Loeb - wokal Randy Pausch Raymond Queneau Ray Tomlinson Raz Dwa Trzy realizm recenja recenzja recenzja albumu recenzja filmu recenzja książki recenzja Meditatus recenzja płyty recenzja płyty A miało być tak dobrze Recenzja płyty a miało być tak pięknie recenzja płyty muzka polska recenzja Świat Dysku recenzje recenzje książki recenzje płyty reenzja reenzja albumu. reflekcja rehabilitacja funkcjonalna Reinman z Bielawy relaks relaksacja religia Rembrandt Remembrance Renesans Renoir reportaż Requiem Wolfganga Amadeusza Mozarta Reynaldo Hamn reż. Piotr Trzaskalski Richarda P.Feynmana Richard Feynman Richard P Feynaman Robert Majewski Robert Majewski - trabka Robert Proust rock rocznica blogowania rocznica blogu rocznica śmierci Witkacego Rodolphe Lindt Rodowicz Rodrigo y Gabriela rodzina muzyczna Roentgen Rogers Covey-Crump rok czasu rola lidera rola reportera Roman Jacobson romans Rosja Route 66 Royal Quartet ROYAL STRING rozkwit gaworzenia rozmowy rozrywka rozwój rozwój dziecka rozwój mowy rozwój osobisty rożen rożno Rubens ruch ruch to niezależność Rudyard Kipling najmłodszy laureat Nagrody Nobla Running Running Jacob Karlzon Rusell Russell Ferrante Ryczace Dwudziestki Ryczące Drake Ryszard Krynicki Ryszard Lwie Serce rzecz o Stanisławie Wokulskim Rzuć to wszystko co złe równość Saga o Wiedźminie Saint Simona saksofon saksofon tenorowy Salvador Dali Sambbor Dudziński samobójcza śmierć samobójstwo samobójstwo Witkacego Samuel Johnson Samuel Rohrer Sandor Maraja Sandra van Veen Santiago de Compostela sapka Sarah Bernahardt Saturday Jazz Pianist Saturday Panist Jazz Saturday Pianist Jazz Saturday Pianist Jazz Michael Petrucciani Savante Arjemius saxofon Scott Elliot Fahlman SDM Sea recenzja Sebastian Erard Sekrety Morza Sekrety Morza recenzja Seksmisja sen sen kawalera z różą sereotypy Sergio Vallin. sfera Sgt. Pepper’s Lonely Hearts Club Band Sgt. Pepper’s Lonely Hearts Club Band – tytuł płyty zespołu The Beatles Shaikh ash-Shadhilem Shoe Dog: A Memoir by the Creator of Nike Siedem nowych planet siekiera Sierżant Sigmunt Freud Sigurd Rascher silna wola Silvestri Simone de Beauvoir Simon Phillips Simple Acoustic Trio Siostry Panas sir Wiliam Crookes Siula Grande Skrzek skrzypce skutki katastrofy w Czarnobylu Skłodowska --- Curie SLA Slavenka Drakulić Slawomir Kurkiewicz Slawomir Kurkiewicz - kontrabas smarkaty Smolik smutek Smutna historia Szału Sofokles Sokrates solo piano. Sonety Sonnige Stube Sopot Sparta spinacz spokój sposoby słuchania muzyki Spotkanie z Marią Stanistaw Witkiewicz Stanisława Celińska Stanisława Ryster Stanisław August Poniatowski Stanisław Baczyński. Stanisław Barańczak Stanisław Barańczak nie żyje Stanisław Barańczak poezja Stanisław Hadyna Stanisław Ignacy Witkiewicz Stanisław Jerzy Lec Stanisław Jopek Stanisław Jopek i Zespół Pieśni i tańca Mazowsze Stanisław Lem Stanisław Przybyszewski Stanisław Soyka Stanisław Strójwąs Stanisław Witkacy Witkiewicz Stanisław Wokulski Stansiław Soyka stan zdrowia Stare Dobre Małżeństwo Starość status kobiet status mężczyzn stawanie się staw żuchwowy skroniowy Steen Eiler Rasmussen Stefan Banach Stefan Garczyński Stefania Baczyńska Stefania Wilczyńska Stefania Zieleńczyk Stefan Kudelski Stendhal Stendhala Stenson Bobo Stephen Hawking Steve Gadd - perkusja Steve Jobs Steven Harrold Steve Swallow Steve Woźniak Storråda Strachy na Lachy Zimne dziady listopady Straight Story RGG recenzja strarta Strzeż się tych miejsc... Klaus Mitffoch Studio Agnieszki Osieckiej substantia reticularis Super Book Susan Sontag Susie Ibarra Swen Widłobrody Swietłana Aleksiejewicz Swietłana Aleksijewicz Sygryda Storråda Sylvie Courvoisier sylwetki sylwetki kobiet sylwetki mężczyzn symbolizm symbolizm w polskim malarstwie synestezja syntezator – Russell Ferrante Szalony Język Polski szczelanie w szczęce Szczęście czy fart Szereg Fouriera Szewczyk Ola Maurer Piwnica pod Baranami sześciostrunowa altówka Sześć światów Hain Szkoła Notre Dame Sztuczne Fiołki sztuka sztuka i absurdy Sztuka kultura sztuka o której można dyskutować sztuka składania życzeń sztuka ulicy Sztuka zwycięstwa sztuki wizualne Szubert Szymanowski Karol Szymborska Szymon Kataszek Szymon Ludwik Kamykowski--sax Szymon Madej Szymon Stochniol Katarzyna Baczewska Aleksandra Urbańska Jarosław Marzec Szymon Zychowicz Szymon Zychowicz 2014 sł. Józef Czechowicz sł: Bolesław Leśmian Słaek Jaskułke Sławek Jaskułke sławne osoby sławni Polacy Sławomir Mrożek Słonimski Słowacki słowiański kołtun Słowo las znaczy świat słowo o termitach Tadeusz (Boy) Żeleński Tadeusz Boy Żeleński i tłumaczenie Marcela Prousta Tadeusz Dziedzic Tadeusz Gajcy Tadeusz Kalinowski Tadeusz Kożuch Tadeusz Mieczkowski Tadeusz Nowak Tadeusz Pruszkowski Tadeusz Sygietyński Tadeusz Zawieyski Tadeusz Łomnicki Tadeusz Śliwiak Tadeusz Żeleński Boy take five Tales z Miletu Tatarak Tea book tag Tears in Heaven Tea Time Boogie teksty kultury Zachodu Tennesee Williamsa Tenor: Steve Davislim Teoria Wszystkiego recenzja Terri Lyne Carrington Terry Prachett tey THE the Beatles The Coln Concert The Dispossesed The Girl In The Other Room recenzja The Hilliard Ensemble The Left Hand of Darkness Theloniousa Monka The Old Woman The Penitent Magdalene The Riddle (Nik Kershaw) cover The Swingle Singers The Word for World is Forest Thich Nnat Hanh Thomasa van der Wilta Thomas Couture Thomas de Keyser Thomas Transtomer Thomas Wyck Thrill Box recenzja Théodore Géricault Tim Burton Tingvall Trio Tischner Tokaj tom 6 Tomasz Cichocki Tomasz Cichocki Zew Oceanu Tomasz Mann Tomasz Stanko i New York Quartet Wislawa Tomasz Stanko — trąbka Bobo Stenson — piano Anders Jormin — kontrabas Tony Oxley — perkusja Tomasz Stań Tomasz Stańko Tomasz Stańko trąbka / David Virelles fortepian / Thomas Morgan – kontrabas / Gerald Cleaver – perkusja Tomasz Szukalski - saksofon Tomek Sowiński - perkusja To mit Tommy Crane - drums. tom pierwszy Trylogii Husyckiej Tom Waits tonacja Toni Morrison Tord Gustavsen Tord Gustavsen: piano Tord Gustavsen Trio Tore Brunborg: tenor saxophone Tornebladh Touch & go - straight to number one Toulouse lautrec Towarzystwo Zachęty Sztuk Pięknych tożsamości tożsamości społeczne Traktat o życiu. Myśli wybrane. Czesław Miłosz traktaty muzyczne trecento trenerstwo trio Trio in Tokio Troosta Trulsa Morka truncus cerebri trzy szybkie Trójka trąbka Trąbka – Scott Wendholt tulipan tulipanologia Turnau Tuwim Twierdza Szyfrów Tycjan typuję zwycięzcę tłumaczenie tłumaczenie: Przemysław Bieliński tłumaczenie: Stanisław Kasprzysiak U.S. Route 66 U. T. Gandhi perkusja ubóstwo uczenie uczenie języka migowego uczenie się udział kobiet w wojnie Ujejski Ulisses Ulla Lindquist umarł ks. Jan Kaczkowski Umieranie uniwersalność uniwersum Uno momento mortis Upadek Ikara uprzedzenia URK urodziny Karola Wielkiego Urodziny Wisławy Szymborskiej Urodziłem się pewnego błękitnego dnia Urodziłem się pewnego błękitnego dnia, Daniel Tammet, Urodziłem się pewnego błękitnego dnia. Pamiętniki nadzwyczajnego umysłu z zespołem Aspergera Ursula K. Le Guin Ursula Le Guin Urszula Dudziak USA ustanowienie Nagrody Nobla Uszkodzenie Rdzenia Kręgowego Valdemar Eiberg Valery var. 4:14; varia Vassilis Tsabropoulos Vassilis Tsabropoulos fortepian Velazquez Vermeer V Hauy Viera Brandes Vijay Iyer Vilhelm Hammershøi Vincent Peirani akordeon Vincent van Gogh Virginia Woolf Virginii Woolf Vladyslav Sendecki Volodos in Vienna Wacław Krupińsk Wacław Krupiński Waits Walden Pągowski Waleria Maria Gardowska Walter Isaacson Walther von der Vogelweide Wanda Rutkiewicz waria Warszawa Wat Werner Herzog Wesele Wyspiańskiego i Marek Grechuta Whileman wiara wiara we własne siły wibrafon Wiedżmikołaj wieki średnie Wiek męski wiek XIX wielbłąd Wielka Gra Wielka Msza h-moll wielogłosowa muzyka Wiersze zebrane Barańczak wierzę w wiedzę Wiesz może jak to się dzieje Wiesław Dymny Wikingowie Wilhelma VI Orleański Wilhelm Conrad Röntgen Wilhelm IX Trubadur Wilhelm Sasnal Wiliam Harvey William H. Macy William Szekspir Will Rogers Wincentyna Karska wiolączela Wisława Wisława Szymborska Wisława Szymborska Nobel Wisława Szymborska rocznica śmierci Witkacy Witkiewicz Witold Lutosławski Witold Lutosławski wcale nie jest za trudny Wit Stwosz Wittgenstein w jaki sposób chodzi człowiek w jaki sposób się rzyga w krzywym zwierciadle W malinowym chruśniaku Wojciech Kassa Wojciech Kukuczka Wojciech Majewski Wojciech Malajkat Wojciech Młynarski Wojciech Młynarski nie żyje Wojciech Tochman Wojciech Waglewski Wojciech Zabłocki wojna Wojna nie ma w sobie nic z kobiety wokal; Gabor Bolla - saksofon; Andi Kissenbeck - organy Hammonda; Wolfgang Schmid - kontrabas; wokal; Torsten Goods - gitara Wokulski w Paryżu Wolna Grupa Bukowina Woz w popiele wrażenia Wskrzeszenie Łazarza wspomnienia Wspomnienia twórcy Nike współczesność Wszystkie kobiety Mateusza recenzja Wybór i układ Joanna Gromek - Illg wychwalanie idei miłości dworskiej wycieraczki samochodowe Wydawnictwo Literackie Wydawnictwo Znak Wydziedziczeni wykłady wynalzaki wyobraźnia wypadki w górach wyróźnienie wytwórnia ecm wywiad wyzwania wyzwania blogowe wyścig wyścig z Messnerem Wyśpiewam Wam wszystko wzór wątp wątpliwości wątroby nie omamisz wątroby nie oszukasz Wędrówka Władysław Broniewski Władysław Reymont władza Włodek Pawlik Włodzimierz Korcz Xawerego Dunikowski XI XIV wiek Yapa Yaron Herman Yaron Herman - piano (Steinway D Yuan Mei zabawa zabawa blogowa zaburzenia ze spektrum autyzmu Zaczarowana świątynia zadanie Zakazany owoc Zakopane Zamość Zapatrzenie. Myśląc o malarzach zapowiedź nowego cyklu Zarycki zarządzanie stresem zasypywać gruszki Zawinul Zbigniew Herbert Zbigniew Mikolejko Zbigniew Namysłowski Zbigniew Paleta Zbigniew Preisner Zbigniew Raj Zbigniew Wodecki Zbigniew Wodecki nie żyje Zbigniew WodeckiPiwnica pod Baranami z czego biorą się zakwasy? zdrowie Zdzisław Beksiński Zeeman Zespół Aspergera Zespół Pieśni i Tańca Śląsk Ziemie obiecane recenzja płyta 8.04.2014 r Ziemiomorze Ziemiomorze recenzja Zmarł Stanisław Barańczak zmiana zmiany znane osoby znane osoby chore na dusznicę znani z notatek na marginesie Zofia Ameisenowa Zofia Komedowa Trzcińska Zofia Zaleska z przymróżeniem oka. zrozumieć Franciszka zwątpienie zwątpiwnie Zycha Zygmunt Bauman Zygmunt Freud Zygmunt Freud a Proust Zygmunt Grechuta Zygmunt Konieczny Zygmunt Stary Zygmut Freud Zygmut Konieczny Złota dama [a]Varia [IKD3] [Klasyczne korepetycje-w dobrym tonie]. [Zarys Édouard Manet Ólafur Arnalds ósma część Harrego Pottera ósmy marca Ćwiczenia z utraty ćwiczenia Łanuszka. muzyka Łapiński Łucjan Paprocki Łukasz Nicpan Łukasz Simlat Łukasz Stasiak łumacze ( Stanisław Barańczak Śląska Orkiestra Kameralna Śmierć na pięć Śmierć Witkacego Średniowiecze Świat Dysku Światowy Dzień Jazzu. Światowy Dzień Ksiażki i Praw Autorskich Świat Rocannona" Święto muzyki Świętosława Święty Augustyn śmarczeć śmierci i neurochirurgii śmierć śmierć Anki śmierć w górach śpiew śpiew) Dorota Miśkiewicz: śpiew; Robert Majewski trąbka fluegelhorn Mariusz Pędziałek; Maryna Barfuss; Cezary Konrad -perkusja Robert Kubiszyn: akustyczna gitara basowa śpiew Dorota Miśkiewicz - śpiew Marek Napiórkowski - gitara Kacper Stolarczyk - gitary Maciej Magnuski - bas Daniel Kapustka - perkusja Marek Niedźwiecki - konferansjer śpiki św. Odilon św. Tomasz świadectwo światło niebieskie a sen święty Ambroży biskup mediolanu Żenia Zielińska Życzenia Życzenia wielkanocne żałoba że chodzisz? że ubywa nam wzrostu wraz z wiekiem że wykorzystujemy 10% możliwości swojego mózgu życie życie jako marketing życie z doświadczeniem niepełnej sprawności αυτονομία Михаил Афанасьевич Булгаков

Archi_walium:Ale to już było…

[Komentowanie]

Na tym blogu obowiązuje netykieta.
Zwracamy się do siebie po imieniu.
Autorka nie ponosi odpowiedzialności za wypowiedzi współuczestników i współuczestniczek dyskusji, opinie są prywatną kwestią Autorów i Autorek.

Nie liczę godzin i dat.

Sierpień 2015
Pon W Śr C Pt S N
« Lip   Wrz »
 12
3456789
10111213141516
17181920212223
24252627282930
31  

zBLOGowani

Tu także jestem:
zBLOGowani.pl